Volledig scherm
De wijk in Heeten. © Foto Freddy Schinkel

Primeur: bewoners van wijk in Overijssel gaan stroom leveren aan elkaar

Voor het eerst in Nederland wordt in een wijk een energienetwerk opgezet, waarbij deelnemers stroom met elkaar kunnen uitwisselen. Heeten (Overijssel) heeft de primeur en er staan miljarden op het spel.

Als de proef in Heeten slaagt, kunnen de netwerkbeheerders in Nederland volgens de bedenkers van het plan samen 80 miljard euro besparen. Met argusogen volgen deskundigen daarom de komende twee jaar het experiment Gridflex in de gemeente Raalte, dat rond 1 januari begint.

Gridflex Heeten is een bijzonder project, omdat de plaatselijke energiecoöperatie Endona een ontheffing van de Elektriciteitswet heeft bemachtigd. Deze wet schrijft voor dat overtollige stroom aan het centrale net moet worden geleverd.

De deelnemers in de wijk De Veldegge in Heeten zijn vrijgesteld van die plicht. Zij mogen energie leveren aan elkaar, bijvoorbeeld aan de buren. Daardoor wijkt de proef in Heeten af van soortgelijke experimenten die elders in Nederland worden uitgevoerd.

Mogelijkheden

De ontheffing van de Elektriciteitswet biedt een scala aan nieuwe mogelijkheden, stellen Loeck Tomassen (penningmeester van Endona) en Dominique Doedens (adviseur van de coöperatie) die het plan geschreven heeft. Zo kan de wijk zoveel mogelijk zelfvoorzienend worden op energiegebied.

Elk huishouden krijgt een energiemanagementsysteem. Via een app kan iedere deelnemer precies zien hoeveel elektriciteit hij verbruikt. Daarop kan hij zijn gedrag aanpassen. De uitwisseling van energie wordt automatisch via software in het systeem verrekend. De Universiteit Twente analyseert gegevens uit slimme meters, die het juiste moment van energie-uitwisseling bepalen. Alle deelnemers kunnen daar financieel voordeel bij hebben, zeker als ze samenwerken.

Gedrag

Quote

De verwach­ting is dat ze creatiever en bewuster met energie omgaan door gezamen­lijk aan besparing te werken

,,De proef moet uitwijzen welke invloed de gezamenlijke aanpak heeft op gedragsverandering bij de deelnemers'', stelt netbeheerder Enexis, die het experiment leidt. ,,De verwachting is dat ze creatiever en bewuster met energie omgaan door gezamenlijk aan besparing te werken.''

Het is de bedoeling dat in totaal 75 huishoudens aan het experiment deelnemen. De belangrijkste kandidaten zijn de bewoners van de 48 woningen in De Veldegge. Deze worden aangevuld met andere belangstellenden uit het dorp. De onbenutte energie die zonnepanelen opwekken, wordt opgeslagen in zeezoutbatterijen, die in 25 huizen van De Veldegge worden geplaatst.

Wanneer het experiment in Heeten slaagt, kan dat volgens Tomassen en Doedens op den duur tot enorme financiële besparingen leiden op de energiemarkt. ,,We verbruiken in Nederland steeds minder aardgas en steeds meer elektriciteit'', stellen zij. ,,In het oude systeem was de levering van stroom een kwestie van eenrichtingsverkeer. Tegenwoordig gaat er ook elektriciteit in omgekeerde richting door dezelfde kabels. Daardoor kan overbelasting ontstaan.''

Files

,,Mits we slimmer omgaan met elektriciteit, kunnen we voorkomen dat het hele netwerk moet worden aangepast. Dat levert in Nederland een besparing op van circa 80 miljard euro. Bij Enexis, dat het netwerk beheert in Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg, gaat het om 8 à 12 miljard euro. Met het experiment in Heeten kunnen we kijken hoe we inkomende en uitgaande stroom beter kunnen balanceren. Vergelijk het met het wegennet. We willen files voorkomen en de wegen beter benutten in de nachtelijke uren, als het rustig is.''

Quote

Met het experiment in Heeten kunnen we kijken hoe we inkomende en uitgaande stroom beter kunnen balanceren