Jan Sijbrand, directeur toezicht van De Nederlandsche Bank (L) en minister Jeroen Dijsselbloem van Financien maken bekend dat SNS Reaal genationaliseerd wordt.
Volledig scherm
Jan Sijbrand, directeur toezicht van De Nederlandsche Bank (L) en minister Jeroen Dijsselbloem van Financien maken bekend dat SNS Reaal genationaliseerd wordt. © anp

Redding SNS Reaal kost Staat 3,7 miljard euro

Breaking newsSNS Reaal komt volledig in handen van de Nederlandse staat. Dat heeft het ministerie van Financiën vrijdag bekendgemaakt. Dat kost de Staat direct 3,7 miljard euro. 2,2 miljard daarvan zit 'm in een kapitaalinjectie, 0,8 miljard in afschrijvingen van eerdere staatssteun, 0,7 miljard gaat naar de vastgoedportefeuille van de bank. Daarnaast verschaft de Staat 1,1 miljard euro aan leningen en 5 miljard euro aan garanties.

Bijlage
Het hoofdkantoor van SNS Reaal in Utrecht
Volledig scherm
Het hoofdkantoor van SNS Reaal in Utrecht © ANP XTRA

Alle uitstaande aandelen SNS Reaal vallen onder het onteigeningsbesluit van de overheid, dat volgens het ministerie is genomen omwille van de stabiliteit van het financiële stelsel. Financiën en De Nederlandsche Bank (DNB) zagen geen ander alternatief om die te waarborgen.

'Zonder ingrijpen was de bank onherroepelijk failliet gegaan', zei minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem op een ingelaste persconferentie. Dat zou een te grote klap voor het financiele stelsel hebben betekend.

Terug naar de schatkist
Dijsselbloem hoopt dat de 3,7 miljard euro terugkomt in de schatkist. Dat is zeker de intentie, zei hij op de persconferentie.

Dijsselbloem stelde niet met zekerheid te kunnen zeggen dat het geld wordt terugverdiend, maar noemde de kans groot dat dit op termijn wel gaat lukken. De miljarden kunnen binnenkomen doordat SNS Reaal in de toekomst weer aan de markt wordt verkocht, eventueel in delen.

Volgens de minister is het verschil met eerdere reddingsoperaties van banken dat de tijd 'terdege is benut om alle problemen in beeld te brengen'. Daardoor is de verwachting dat er in de toekomst geen nieuwe problemen meer zullen opduiken.

Niet zelfstandig
De bank en verzekeraar was door verliezen bij zijn vastgoedonderdeel Property Finance zo diep in de problemen geraakt, dat zij niet zelfstandig verder kon. Ook een redding met hoofdzakelijk privaat kapitaal bleek niet haalbaar. Ondertussen dreigde op meerdere momenten een bankrun, doordat veel mensen hun spaargeld weghaalden bij de bank. Op sommige dagen vloeide er een miljard euro weg bij de bank, meldde DNB vanochtend.

De overname van de bank door de Staat betekent dat het begrotingstekort over 2013 met 0,6 procent toeneemt, aldus Dijsselbloem. De staatsschuld neemt met 1,6 procent toe.

Een deel van die kosten wil Dijssebloem terughalen door de Nederlandse banken in 2014 een heffing van 1 miljard euro op te leggen. Gerechtvaardigd, aldus Dijsselbloem, omdat ook een faillissement van SNS de banken veel geld had gekost.

Pijnlijke aangelegenheid
Dijsselbloem zei zich goed te kunnen 'verplaatsen in het gevoel van weerstand' dat onder de bevolking leeft nu weer belastinggeld moet worden besteed aan het redden van een bank. Hij sprak over een pijnlijke aangelegenheid. 'Niet alleen voor mij persoonlijk, maar meer voor de Nederlandse Staat'.

Dijsselbloem vindt het een terugslag dat een reddingsoperatie nodig is, na de laatste bankenredding in 2008. In de toekomst moeten dit soort situaties dan ook worden voorkomen: banken moeten beter in onderdelen op te knippen zijn, de balansen moeten worden versterkt en er moet in goede tijden al een plan gemaakt worden over hoe te handelen in nood.

Sinds 2011
Het ministerie en DNB voerden al sinds december 2011 intensief overleg over de fragiele situatie bij SNS. Die is sindsdien alleen maar verslechterd. Alternatieven die de bank zelf aandroeg, zoals een aandelenemissie in combinatie met een verkoop van de verzekeringstak, zouden niet voldoende opleveren om de problemen op te lossen.

Er was sprake van dat Private Equity-fonds CVC de bank wilde overnemen. Maar dat was geen werkbaar alternatief, aldus Dijsselbloem. Het fonds wilde te veel risico bij de Staat neerleggen, aldus Dijsselbloem, zonder dat daar genoeg zeggenschap tegenover stond.

Het ingrijpen door Dijsselbloem is gebaseerd op de interventiewet die na de kredietcrisis van 2008 werd ingevoerd en die het kabinet het recht geeft om desnoods een bank te nationaliseren.

Spaargeld
Het spaargeld van spaarders is veilig, zo benadrukt het ministerie in de verklaring. 'Voor spaarders en andere klanten treden er geen veranderingen op. De dienstverlening voor de klanten van SNS Reaal met 1,6 miljoen spaarrekeningen en 1 miljoen betaalrekeningen wordt voortgezet en het spaargeld van spaarders is veilig', zo schrijft het ministerie.

Top treedt terug
Topman Ronald Latenstein, financieel directeur Ference Lamp en voorzitter van de raad van commissarissen Rob Zwartendijk treden terug bij SNS Reaal. Zij 'willen en kunnen geen verantwoordelijkheid nemen voor het nationalisatiescenario', liet SNS vrijdag weten.

De bestuurders respecteren de keuze van het ministerie van Financiën wel, zo geven ze aan. Ze hebben volgens SNS de afgelopen jaren 'zeer hard gewerkt' aan een private oplossing voor de redding van de bank. Latenstein was sinds 2009 bestuursvoorzitter, Lamp sinds 2009 financieel bestuurder en risicodirecteur. Zwartendijk was voorzitter van de raad van commissarissen sinds 2009.

Latenstein, Lamp en Zwartendijk krijgen geen vertrekvergoeding.

Gerard van Olphen wordt de nieuwe bestuursvoorzitter SNS Reaal, zei Dijsselbloem op de persconferentie. Van Olphen is nu nog financieel directeur en bij verzekeringsmaatschappij Achmea. Hij bekleedde diezelfde functie tot 2002 ook bij SNS Reaal.

Handel opgeschort
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft de handel in SNS Reaal opgeschort. Dat werd vrijdag door de toezichthouder bekendgemaakt, kort nadat de bank en verzekeraar werd genationaliseerd. De AEX opende vanochtend 0,1 procent hoger in reactie op het nieuws.

Europese Commissie
De Europese Commissie in Brussel zal de overname nog moeten toetsen, omdat er sprake is van staatssteun. De commissie zal nagaan in hoeverre er sprake is van concurrentievervalsing. Bij de steun aan ING dwong Brussel de bank bijvoorbeeld vele onderdelen te verkopen.

Dijsselbloem zei te verwachten dat Brussel aanwijzingen zal geven ten aanzien van het verkopen van onderdelen en marktbeperkingen.',Daar moet je wel rekening mee houden.'

De Commissie blokkeerde eerder een redding van SNS door de andere Nederlandse systeembanken ING, ABN Amro en Rabobank. Van Brussel mocht dat niet omdat ING zelf staatssteun heeft ontvangen en ABN volledig in handen van de staat is.

In 2008 kwam de Staat SNS ook al te hulp. Toen pompte de Staat 848 miljoen euro in de bank. Door alle problemen bij de vastgoedtak is nog lang niet alles terugbetaald.

  1. Bizar jubileum: Bijenkorf bestaat 150 jaar, maar winkels zijn gesloten
    PREMIUM

    Bizar jubileum: Bijenkorf bestaat 150 jaar, maar winkels zijn gesloten

    De Bijenkorf, ’s lands laatste volledige warenhuis, bestaat dit jaar 150 jaar. Wat een groot winkelfeest had moeten worden, lijkt door de coronacrisis uit te draaien op een deceptie. Ga maar na: in de 150-jarige historie van de Bijenkorf is het nooit eerder voorgekomen dat de winkels zo lang dicht waren. ,,We zijn één keer een halve dag gesloten geweest tijdens de februaristaking in 1941’’, aldus een woordvoerder.
  2. Privacybaas Aleid Wolfsen: ‘Het is levensgevaarlijk wat er gebeurt’
    PREMIUM
    Interview

    Privacy­baas Aleid Wolfsen: ‘Het is levensge­vaar­lijk wat er gebeurt’

    Over de hele wereld nemen overheden vergaande maatregelen om corona onder de duim te krijgen. Daarbij wordt de inzet van digitale middelen als drones, camera’s, gezondheidsapps en telecomdata niet geschuwd. Ook in Nederland. Privacybaas Aleid Wolfsen van de Autoriteit Persoonsgegevens houdt het scherp in de gaten. ,,Fantastisch aan de ene kant wat technologie ons brengt, maar aan de andere kant is het levensgevaarlijk dat wat er gebeurt.”