Volledig scherm
© REUTERS

‘Roundup kankerverwekkend’: beleggers laten Bayer vallen uit angst voor miljardenclaims

Een uitspraak van de Amerikaanse rechtbank heeft beleggers van het Duitse chemieconcern Bayer grote schrik aangejaagd: de jury oordeelde dat een 70-jarige man kanker heeft gekregen door Roundup, een onkruidverdelger geproduceerd door chemiebedrijf Monsanto, dat vorig jaar is overgenomen door Bayer. Beleggers vrezen miljardenclaims en dumpen massaal het aandeel.  


Een koersdreun voor chemieconcern Bayer: het bedrijf zag in een paar uur tijd ruim 12 procent aan beurswaarde in rook opgaan. Omgerekend een bedrag van 8 miljard euro, het grootste beursverlies in 16 jaar. De aanleiding: een uitspraak gisteren in een rechtszaak in Amerika over Roundup. 

De zaak is aangespannen door de 70-jarige Edwin Hardeman. De Amerikaan kreeg in 2015 de diagnose non-hodgkin, een vorm van kanker die het immuunsysteem aantast. De man claimt ziek te zijn geworden van Roundup dat hij sinds midden jaren 80 gebruikte voor de bestrijding van onkruid in zijn tuin. 

De Amerikaanse juryleden kwamen gisteren unaniem tot het oordeel dat hij inderdaad ziek is geworden door Roundup. Diezelfde jury gaat zich de komende tijd buigen over de vraag of Bayer verantwoordelijk is voor zijn ziekte (en dus met een schadevergoeding over de brug moet komen). Hoewel de schuldvraag nog onbeantwoord is, houden beleggers kennelijk al rekening met het ergste: een hausse aan schadeclaims.  

Mogelijk speelt bij hun aandelendump een uitspraak van de Amerikaanse rechtbank vorig jaar zomer een rol. In die allereerste Roundup-rechtszaak, toen aangespannen door een Amerikaanse tuinman die zei kanker te hebben gekregen door het middel, werd Monsanto veroordeeld tot een schadevergoeding van eerst 289 miljoen dollar. Later werd dat bedrag naar beneden bijgesteld naar 80 miljoen dollar. Mogelijk komt er nog een ander bedrag uitrollen; er loopt nog een hoger beroep. 

Bepalend

Naar de uitspraak in deze tweede zaak - of Bayer verantwoordelijk is - zal door veel mensen uitgekeken worden. Die kan leidend zijn voor de ongeveer 11.200 rechtszaken die zijn aangespannen door kankerpatiënten die zeggen ziek te zijn geworden van Roundup. Een beursanalist sluit niet uit dat in het slechtste geval schadeclaims kunnen oplopen tot een bedrag tot 5 miljard dollar. 

Vooralsnog houdt de Duitse chemiereus goede moed. In een reactie zei het weliswaar teleurgesteld te zijn in de eerste uitspraak van de jury maar benadrukte dat er onderzoeken op tafel liggen waaruit blijkt dat Roundup veilig is. ,,We hebben er vertrouwen in dat het bewijs in de tweede fase van het proces laat zien dat het handelen van Monsanto juist is geweest en dat het bedrijf niet verantwoordelijk is.” 

Discussie 

Het chemieconcern kocht vorig jaar voor 62 miljard dollar zaadveredelaar Monsanto, dat Roundup produceert. Roundup, met glyfosaat als belangrijkste bestandsmiddel, was de eerste onkruidverdelger. Inmiddels is het patent op het spul verlopen en zijn er overal varianten van te koop. Ondanks dat er veel ophef en protesten zijn, besloot Europa de vergunning voor de omstreden onkruidverdelger nog eens met vijf jaar  te verlengen. Die vergunning werd afgegeven mede nadat de Europese toezichthouder tot het oordeel kwam dat de stof niet kankerverwekkend is. 

Gezondheidsorganisatie WHO kwam eerder tot een ander oordeel: glyfosaat is waarschijnlijk wél kankerverwekkend. In Nederland hebben diverse tuincentra uit voorzorg het middel uit de schappen gehaald. De overheid heeft het advies gegeven om het middel zo min mogelijk in openbare parken en speeltuinen te gebruiken.

Bekijk hier de beelden van de eerdere rechtszaak, waarin Monsanto tot een schadevergoeding van 289 miljoen dollar werd veroordeeld:

Volledig scherm
© AFP