Volledig scherm
© ANP

Russische boycot treft tuinders en boeren hard

Groente en fruit uit Nederland komt Rusland voorlopig niet meer in. Als tegenreactie op de door Europa en de VS afgekondigde sancties gaan de Russen een flink aantal landbouwproducten van westerse landen weren of beperken.

Volledig scherm
De Russische president Vladimir Poetin © AFP

Het besluit tot de boycot werd gistermiddag door president Poetin hoogstpersoonlijk ondertekend en draagt de naam 'Op de toepassing van bepaalde speciale economische maatregelen om de veiligheid van de Russische Federatie te verzekeren'.

De boycot geldt voor 1 jaar. Een specifieke lijst met landbouwproducten is er nog niet, maar wordt vandaag of in de komende dagen naar buiten gebracht. De Russische groothandels en winkeliers krijgen maximaal 2 maanden de tijd om hun groente en fruit van elders te halen.

De boycot komt niet onverwacht. Het weren van groenten en fruit is al jaren een favoriet pressiemiddel van de Russen. Zo worden Poolse groenten en fruit al sinds eind juli tegengehouden, officieel uit zorg over de voedselveiligheid. Begin dit jaar ging varkensvlees uit de EU in de ban. In 2011 vormde de multiresistente EHEC-bacterie aanleiding voor een importverbod op Europese groenten.

Opvangen
'Het kabinet en de Europese Commissie moeten de gevolgen voor boeren en tuinders opvangen,' stelt Albert Jan Maat, voorzitter van belangenclub LTO Nederland. De gevolgen zijn voelbaar voor boeren en tuinders. Jaarlijks exporteren zij voor 1,5 miljard euro aan groente, fruit, bloemen, planten, vlees en zuivel naar Rusland. Op een totaal van 78 miljard euro is dat slechts 2 procent. Groente en fruit vormen met een exportwaarde van 600 miljoen euro nog geen 1 procent van de totale Nederlandse landbouwuitvoer. LTO, dat stelt de Europese sancties tegen Rusland te steunen, beklemtoont dat de boycot ook gevolgen heeft voor de prijzen op de Europese markt. 'We gaan er vanuit dat die dalen door de overschotten.'

Afgelopen week verzocht LTO het kabinet al crisismaatregelen te nemen voor tomaten en paprika's. De organisatie wil dat grote partijen uit de markt worden gehaald zodat de marktprijzen stijgen. 'Zowel tomaten als paprika's leveren momenteel helemaal niets meer op,' zegt Nico de Ruiten, voorzitter van LTO Glaskracht.

De handelsoorlog met Rusland is de druppel. 'De markt was al slecht, maar nu dreigen veel telers het niet meer te redden.'

Het CDA eist dat het kabinet de agrarische sector compenseert. 'Er wordt nu een politiek spel gespeeld met de voedselvoorziening,' stelt landbouwwoordvoerder Jaco Geurts. 'Landbouwers verdienen steun om deze boycot van Rusland te overleven.'

VVD
Regeringspartij VVD ziet daar voorlopig echter weinig in. 'Het verdienmodel van Nederland heeft belang bij stabiele politieke verhoudingen,' reageert buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke. 'Als er een land is dat alle grenzen keer op keer tart, dan hebben onze bedrijven en exporteurs daar op lange termijn geen belang bij. Dat neemt niet weg dat deze boycot heel naar is, hun pijngrens is hoger dan de onze.'

Ten Broeke zegt methoden te willen vinden om de effecten van de boycot te verminderen. 'Landbouwers moeten verder proberen wat de Polen ook doen en dat is hun producten op andere markten afzetten.'

De vraag is nu welke sancties nog meer volgen naast de ban op landbouwproducten. Volgens Russische media zou het luchtruim boven Siberië binnenkort wel eens dicht kunnen gaan voor Europese vliegmaatschappijen. Dan moeten zij omvliegen wat flink meer brandstof kost.