Volledig scherm
Foto ter illustratie © ANP

SP: medicijnagentschap moet na verhuizing koers wijzigen

Het Europese Medicijn Agentschap moet zijn verhuizing naar Amsterdam aangrijpen om (nóg) beter en vooral onafhankelijker te worden. Op zijn beurt moet Nederland de verhuizing aangrijpen om medicijnen goedkoper te maken. Dat zegt de SP in Brussel, die vandaag met deskundigen van de Europese Commissie, wetenschappers, belangengroepen en het Ema zelf een hoorzitting belegt in het Europese Parlement.

Volledig scherm
Europarlementslid namens Nederland, Dennis de Jong van de SP. © ANP XTRA

De banden tussen het medicijnagentschap en de farmaceutische industrie zijn op dit moment ongezond nauw, vindt SP-Europarlementariër Dennis de Jong. Zijn argwaan is gewekt door de verwachting van politiek Den Haag dat veel farmabedrijven die nu een bijkantoor in Londen hebben, hun lobbyisten in het zog van het medicijnagentschap mee naar Amsterdam verhuizen. 

Daar komt nog bij dat het Ema, met rond 900 man overwegend hooggekwalificeerd en dus duur personeel, voor 90 procent wordt gefinancierd door de industrie, in de vorm van heffingen voor de behandeling van registratieaanvragen voor geneesmiddelen en inspecties. Brussel zelf financiert het Ema maar beperkt. 

,,Wij zouden liever zien dat lidstaten een belasting van bijvoorbeeld 1 procent op de omzet van farmabedrijven heffen, de Commissie uit haar middelen het Ema volledig financiert en daar bovenop lidstaten helpt bij het uitrollen van publiek gefinancierd onafhankelijk onderzoek”, aldus De Jong. Hij wil dat bereiken via de begrotingsbehandeling, waarin het Parlement een beslissende rol heeft. 

Afstand nemen van bedrijfsleven

Een tweede koerswijziging die hij van de Commissie verlangt is dat zij aan Europese onderzoeksgelden niet steeds de eis koppelt van samenwerking met het bedrijfsleven. Nu is er te weinig extern onderzoek beschikbaar, maar in de nieuwe situatie kan met Europees geld gefinancierd onderzoek de gaten opvullen die er nu zijn. 

Dat maakt het mogelijk beter te beoordelen of medicijnen goed en echt nieuw (en dus patentwaardig) zijn, maar ook of de prijs die de industrie rekent in verband met het vele onderzoekswerk dat eraan vooraf ging, wel redelijk is. Dat is zowel van belang voor de nationale overheden die over de prijs gaan als voor de portemonnee van de medicijngebruiker. 

Nederland lijkt overigens het belang van meer geld voor de medicijnbeoordeling wel te zien. Onderdeel van het uiteindelijk winnende ‘bid’ was een extra investering van 10 miljoen in de uitbreiding van het (nationale) College ter beoordeling van geneesmiddelen (CBG) en de samenwerking met bevoegde autoriteiten van andere EU-lidstaten. Zij beslissen, op basis van de Ema-evaluaties, over de toelating van nieuwe geneesmiddelen.

 Experimentele geneesmiddelen

Een laatste punt dat de SP vandaag in het overleg met de deskundigen wil aansnijden, is de versnelde markttoegang die het Ema voor sommige experimentele geneesmiddelen al toepast voor ernstig zieke patiënten die weinig keus meer hebben. 

,,De industrie heeft daar natuurlijk baat bij, maar belangengroepen zijn er erg kritisch over, zeker als het gaat om medicijnen die nog onvoldoende getest zijn en dus onbekende bijwerkingen kunnen hebben. Ik zou graag zoeken naar een goede balans”, aldus De Jong. Een absolute voorwaarde is wel dat de patiënt heel duidelijk weet dat hij een geneesmiddel neemt met meer risico’s dan normaal.