Volledig scherm
Een Spotify banner op de gevel van de New York Stock Exchange. © AP

Spotify naar de beurs: nu nog winst maken, zoals Netflix wel lukt

Spotify gaat vandaag naar de beurs. De Zweedse muziekstreamingsdienst wist de muziekindustrie te transformeren, maar ziet zijn verliezen alleen maar oplopen. Kapers liggen op de kust.

Wat Spotify-oprichter Daniel Ek deed, was behoorlijk spectaculair. In een tijd dat muziek nog per cd of nummer (via iTunes) werd verkocht - en vooral ook veel illegaal werd gedownload - wist hij de grote platenlabels te overtuigen al hun muziek te uploaden. Zodat mensen ernaar kunnen luisteren zonder de nummers te hoeven kopen. 

Dat willen mensen maar wat graag, zo blijkt. Spotify is met 160 miljoen gebruikers wereldwijd verreweg de grootste muziekstreamingsdienst. Dat aantal groeit nog altijd hard, mede dankzij de gebruiksvriendelijke app en zijn beroemde algoritmes die abonnees wekelijks nieuwe muziek laten ontdekken.  

Miljardenverlies

Volledig scherm
Daniel Ek, de ceo van Spotify, wordt dankzij de beursgang miljardair. © AFP

Er is alleen één probleempje: in zijn 12-jarige bestaan heeft Spotify nog nooit een cent winst gemaakt. Het bedrijfsmodel blijkt wankel. Met het aantal gebruikers, groeien ook de uitgaven van Spotify aan auteursrechten over de 35 miljoen nummers in zijn muziekbibliotheek. Van elke euro die bij het bedrijf binnenkomt, gaat driekwart naar de muziekindustrie. Daar komt bij dat 'slechts' 71 miljoen van de 160 miljoen gebruikers een betaald abonnement hebben (dat in Nederland 9,99 euro per maand kost). Het gros gebruikt de gratis versie waarbij ze reclame voor lief nemen. 

Quote

Het illegaal downloaden van muziek is de afgelopen jaren sterk gedaald. Wij hebben met Spotify een uitsteken­de samenwer­king

Wim van Limpt, directeur Buma/Stemra

Hoewel bands en artiesten als Taylor Swift en Radiohead geregeld klagen dat Spotify hen te weinig betaalt, profiteert dus vooral de muziekindustrie financieel van de streamingsdienst. De afgelopen vijf jaar zijn de opbrengsten voor Nederlandse muzikanten uit online vervijfvoudigd, zegt directeur Wim van Limpt van auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra. ,,Het illegaal downloaden van muziek is de afgelopen jaren sterk gedaald. Wij hebben met Spotify een uitstekende samenwerking.'' Spotify zelf ziet ondertussen alsmaar meer geld de deur uit vliegen. Afgelopen jaar boekte het op een omzet van ruim 4 miljard euro maar liefst 1,2 miljard euro verlies. 

Apple

Spotify's grote concurrenten Apple, Google en Amazon hebben daar veel minder last van. Het grote verschil: voor die internetgiganten is muziekstreaming slechts één van de vele diensten die ze aanbieden. Apple kan verliezen van zijn streamingsdienst Apple Music (die inmiddels 38 miljoen abonnees telt en in de VS sneller groeit dan Spotify) compenseren met de enorme winsten die het boekt met de verkoop van iPhones, iPads en MacBooks. 

Ook verdienen de techreuzen aan slimme speakers die ze zelf op de markt hebben gebracht. De HomePod van Apple is alleen te gebruiken in combinatie met Apple Music. Amazon zou hetzelfde kunnen doen met zijn Alexa, zoals op Amazons e-reader Kindle alleen boeken te lezen zijn die in Amazons webshop zijn gekocht. 
Spotify heeft geen eigen hardware. En is daardoor ook veel meer kwijt aan marketing, terwijl het minder diepe zakken heeft.

Netflix

Spannend is nu dus of beleggers toekomst zien in het bedrijf. ,,Een van de grote vragen is of Spotify zijn bedrijfsmodel naar een hoger plan kan tillen, zoals Netflix heeft gedaan'', zegt analist Daniel Morgan van Synovus Trust. 

De pionier in videostreaming slaagt er namelijk wèl in om winst te maken. Het grote verschil tussen de twee bedrijven? Netflix spaart miljoenen uit door zelf content te maken: populaire series als The Crown, House of Cards en Stranger Things produceert het zelf. 

Volledig scherm
Spotify logo op de beursvloer van de New York Stock Exchange. © AP

Waarom zou Spotify niet zelf een platenlabel kunnen creëren? In feite heeft het al een enorme voorsprong, schrijft techreporter Dave Lee van de BBC. ,,Dezelfde data die Spotify gebruikt om gebruikers muzikale aanbevelingen te doen, kan het gebruiken om te bepalen welke artiesten ze contracteren en wat voor muziek die maken. Platenbazen hebben hun miljoenen verdiend door in de hoofden van tieners te kruipen en de One Directions van deze wereld bij elkaar te zetten. Met behulp van big data kan Spotify hetzelfde doen, met waarschijnlijk een grotere kans op succes.'' 

Eigen bands

Met eigen artiesten zou Spotify niet alleen fans exclusief aan zich kunnen binden en een hoop geld besparen op royalty's, maar ook bijvoorbeeld kunnen verdienen aan de verkoop van hun concertkaartjes. Voor artiesten kan dat aantrekkelijk zijn: als minder bedrijven aan hun muziek hoeven te verdienen, kunnen zij er zelf meer aan overhouden.

,,De overeenkomsten tussen Spotify en Netflix zijn groter dan de verschillen'', stelt analist Mark Mahaney van RBC Capital Markets. Behalve dat ze allebei een entertainmentindustrie hebben getransformeerd met een abonnementsmodel, hebben de twee pioniers ook een topman gemeen. De huidige cfo van Spotify, Barry McCarthy, hielp in zijn vorige baan Netflix bij zijn beursgang.

Analisten vrezen echter dat het lastig wordt voor Spotify om een Netflix-achtig verdienmodel van de grond te krijgen. Juist omdat concurrenten Apple, Google en Amazon het zich, met hun diepe zakken, kunnen veroorloven om meer te betalen voor dezelfde muziekrechten. 

Juke

Volledig scherm
© REUTERS

Spotify heeft hoe dan ook kapitaal nodig voor investeringen, zegt managing director Patrick Goldsteen van Juke, de streamingsdienst die Talpa Radio (o.a. 538, Sky Radio, Radio Veronica) en MediaMarkt onlangs samen hebben gelanceerd. ,,Die zijn vereist met de schaal waarop Spotify nu opereert en de toegenomen concurrentie. Daarom trekken ze nu met een beursgang extra vermogen aan. Dat zullen ze onder andere gebruiken om meer unieke content te creëren.'' 

Tussen de internationale muziekgiganten probeert Juke zich juist te onderscheiden met 'lokale relevantie': het aanbod van populaire Nederlandse radiostations, podcasts van bekende dj's en lokale redacties die afspeellijsten samenstellen.

Cashen

De beursgang van Spotify gebeurt op een bijzondere manier. Er worden geen nieuwe aandelen uitgegeven om vers kapitaal op te halen, zoals gebruikelijk is. In plaats daarvan kunnen de bestaande aandeelhouders, waaronder Sony Music Entertainment en het Chinese Tencent, cashen. De Zweedse oprichters Daniel Ek en Martin Lorentzon zullen daarbij miljardair worden zonder hun zeggenschap over de populaire streamingdienst op te geven. 

Spotify kiest voor de New York Stock Exchange, beter bekend als Wall Street. De aandelen zullen onder de naam 'Spot' worden verhandeld.