Volledig scherm
Rob Boswinkel, directeur Voedselbank Rotterdam © arie kievit

Voedselbank ongezond? 'Witbrood is beter dan geen brood'

Voedselbankklanten eten ongezonder en eenzijdiger dan de gemiddelde Nederlander. In theorie lopen ze daardoor meer risico op overgewicht, diabetes en hart- en vaatziekten, stelt een onderzoekster van de Vrije Universiteit Amsterdam. Maar wat is het alternatief? Geen eten?

Quote

We moeten het doen met de producten die we krijgen

Rob Boswinkel, directeur Rotterdamse Voedselbank

Judith Neter van de afdeling Gezondheidswetenschappen van de Vrije Universiteit gooide vandaag een steen in de vijver met haar uitspraak dat mensen die grotendeels afhankelijk zijn van het eten van de Voedselbank hun gezondheid op het spel zetten. Onderzoek had haar geleerd dat Voedselbanken te weinig fruit, vis en vezels aanbieden én te veel producten met verzadigde vetten.

De Voedselbanken kunnen weinig met de bevindingen. Zo beaamt ook directeur Rob Boswinkel van de Rotterdamse Voedselbank ‘dat de voedselpakketten soms gezonder zouden kunnen’, vooral als het gaat om wat mensen in praktijk consumeren uit de pakketten. ,,Absoluut. Maar we moeten het doen met de producten die we krijgen, want we zijn afhankelijk van donaties.''

Op bedrijventerrein Nieuw-Mathenesse in Rotterdam zit Boswinkels kantoor en distributiecentrum van de Voedselbank in de Maasstad. Het is de eerste voedselbank die in 1999 in Nederland opende. De bank draait volledig op vrijwilligers; ook de directeur krijgt geen vergoeding. Het is een particulier initiatief dat losstaat van de overheid. 

De banken zijn bewust onafhankelijk van subsidie. ,,Nu zijn we vrij om te bepalen wie we helpen. We houden de intake laagdrempelig: als hier iemand komt die niets meer heeft, krijgt die gewoon een tas mee. We sturen niemand met honger naar huis'', legt Boswinkel uit. ,,Met subsidie moet je veel strenger zijn, en allerlei formulieren invullen. Daarmee schrik je vooral de mensen uit onze doelgroep af.''

Pepernoten

Volledig scherm
Rob Boswinkel in het distributiecentrum, bij een voorraad Coca-Cola © arie kievit

,,Wij worden ook niet gelukkig van een vrachtwagen vol pepernoten'', zegt vrijwilliger Carine Cassauwers. Toch zijn supermarktgiften bepalend voor de inhoud van de kratten, waarmee niet altijd tegemoetgekomen kan worden aan gezondheidseisen. Het komt vaak neer op producten die bijna over datum zijn, die slecht verkopen, of die qua verpakking of inhoud een foutje hebben. Dat hoeven dus geen gezonde voedingsmiddelen te zijn. Schenkingen van producten waar niets mis mee is, zijn er ook: in het magazijn staan onder meer twee grote pallets vol Coca-Cola. ,,Die geven regelmatig.'' Eveneens niet de gezondste middelen.

,,We proberen het eten ondanks onze afhankelijkheid goed te verdelen, zodat de hoeveelheid en de verhouding toch zo gezond mogelijk is. We houden zeker rekening met de schijf van vijf'', vertelt Boswinkel. ,,Daarom vullen we af en toe de pakketten ook aan. Zo zijn er moeizame periodes waarin er weinig koolhydraten binnenkomen. Dan bellen we eerst rond, bijvoorbeeld naar aardappelboeren. Lukt het niet om iets te krijgen, dan kopen we zelf producten in van onze gelddonaties.''

Witte rijst

Lang houdbare producten, zoals rijst, zout of pasta, komen minder binnen doordat supermarkten ze lang in de schappen kunnen laten staan. ,,Vorige week hebben we nog rijst ingeslagen'', vertelt Boswinkel. Is er toen wel gekozen voor zilvervliesrijst? ,,Helaas niet. We gaan in zo’n situatie toch voor het meeste voedsel voor de laagste prijs.''

Quote

Het gaat om mensen die het écht nodig hebben

Rob Boswinkel

Vanwege de beperkte middelen kan niet iedereen zomaar wekelijks een pakket krijgen. Het doel is bovendien altijd om mensen weer op eigen benen te laten staan. ,,We geven maximaal drie jaar lang voedselpakketten, zodat ze in die tijd uit de problemen kunnen komen.'' Om gebruik te mogen maken van de Voedselbank, moet je per maand 200 euro of minder overhouden als alleenstaande. Per extra gezinslid komt daar 80 euro bij. ,,Het gaat dus om mensen die het écht nodig hebben.''

In een doorsnee pakket zitten verschillende soorten groente, fruit, en langer houdbare producten zoals een blik soep. Ook brood is een basisproduct, waarvan altijd genoeg binnenkomt. Toch geldt ook hier: wie doneert, bepaalt. ,,Als we konden kiezen, gingen we voor volkoren. Maar witbrood is beter dan geen brood'', zegt Cassauwers schouderophalend.

Volledig scherm
Carine Cassauwers laat zien hoe een voedselpakket voor een gezin met twee kinderen er gemiddeld uitziet © arie kievit