Volledig scherm
Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën. © ANP

Wiebes stelt zzp-wet uit tot zeker 2018

Zzp'ers en hun opdrachtgevers hoeven voorlopig niet te vrezen voor problemen met de Belastingdienst. De fiscus gaat de omstreden wet DBA volgend jaar niet handhaven. De wet wordt uitgesteld tot ten minste 2018, liet staatssecretaris Eric Wiebes vandaag weten.

Volledig scherm
Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën reageert op de grote onrust over de toepassing van de wet DBA. © ANP

Kras
Het uitstellen van de ZZP-wet is vooral een kras op het blazoen van PvdA-minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher. Die verklaarde de oorlog aan schijnzelfstandigen, die met hun fiscale voordelen oneerlijke concurrenten vormen van gewone werknemers. Asscher liet het vandaag aan Wiebes over om het besluit toe te lichten. Die meldde dat de strijd tegen schijnzelfstandigheid wel slaagt, omdat werkgevers zijn wakker geschud door de afschaffing van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR), die alle risico op naheffing van belasting en premies bij de zzp’er legde.

De wet DBA was bedoeld om beter onderscheid te maken tussen zelfstandigen zonder personeel, de zogenoemde zzp'ers en mensen in loondienst. Er dreigden echter problemen omdat de wettelijke definitie van loondienst, die uit 1907 stamt, niet meer op de huidige praktijk aansluit.

De zaak kwam vandaag in een stroomversnelling nadat werkgeversorganisatie VNO-NCW de kat de bel aanbond in een kritische beschouwing. Volgens voorman Hans de Boer lopen 100.000 zzp'ers werk mis omdat werkgevers hen niet durven in te huren door alle onduidelijkheid rond de wet.

Winst
Dat de wet nu tot zeker 2018 de ijskast ingaat, is winst voor ondernemers. Dat laten de brancheorganisaties VNO-NCW, MKB-Nederland en PZO-ZZP weten in een gezamenlijke reactie. ,,Dit gaat de rust brengen op de arbeidsmarkt die nodig is nu de economie weer aantrekt'', aldus de drie ondernemersorganisatie. ,,ZZP'ers kunnen weer ondernemen. Opdrachtgevers kunnen met een gerust hart zelfstandigen contracteren.'' 

Stichting ZZP Nederland is aanzienlijk minder enthousiast, teleurgesteld zelfs. ,,Dit is geen oplossing, dit is uitstel van een discussie.'' Zelfstandige ondernemers hebben hiermee nog steeds niet de eigen rechtspositie die zij behoren te krijgen, aldus de belangenorganisatie.

FNV is blij dat het kabinet heeft besloten de wet overeind te houden en door te gaan met de aanpak van schijnzelfstandigheid. De vakbond zegt er begrip voor te hebben ,,dat in de handhaving op een aantal plekken pas op de plaats wordt gemaakt''.

Omstreden
De wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties, de vervanger van de vroegere VAR) is al langer omstreden, maar werkgevers verdedigden deze tot nu toe. Maar de manier waarop de wet wordt toegepast is te chaotisch vinden ze. De Belastingdienst laat opdrachtgevers en zzp'ers te lang in het ongewisse of een overeenkomst wel of niet aan de regels voldoet. Als de overeenkomst niet voldoet, wordt de zzp'er als werknemer beschouwd en krijgt de opdrachtgever een forse naheffing voor loonbelasting en sociale premies. Dat maakt opdrachtgevers huiverig om een zzp'er in te huren.

Zzp'ers kunnen de problemen omzeilen door bijvoorbeeld via een uitzendbureau te gaan werken of een payrollbedrijf. ,,Maar dat is niet wat de zzp'ers willen'', zegt Denis Maessen, bestuursvoorzitter van Platform Zelfstandige Ondernemers waar 100.000 zzp'ers aan verbonden zijn. ,,Bovendien komt een deel van het geld dan terecht bij het uitzendbureau of payrollbedrijf. De wet is bedoeld om schijnzelfstandigheid aan te pakken, niet om mensen in dienst te laten komen van uitzendbureau's.''

CBS
Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek tonen aan dat sinds de wet DBA is ingevoerd het werk voor zzp'ers is verminderd. Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen wijst er wel op dat in dezelfde tijd meer zzp'ers een vast arbeidscontract kregen. Dat is ook een mogelijke verklaring voor de daling van het werk voor zzp'ers.

Dat zzp'ers werk mislopen door de onduidelijkheid rond de wet constateerde vakbond FNV Zelfstandigen deze week ook. Maar de wet DBA helpt wel degelijk om schijnzelfstandigheid aan te pakken volgens de bond. Dat leidt tot meer vaste contracten en goede afspraken. Voor de groep die last heeft van de bedilzucht van de Belastingdienst ziet FNV ook een oplossing. Als de mensen meer dan tweemaal het cao-uurloon verdienen en duidelijk is dat ze op projectbasis werken, moet de fiscus de overeenkomst goedkeuren.

Wal en schip
Die oplossing is weer tegen het zere been van VNO-NCW. Lang niet alle zzp'ers kunnen tweemaal het cao-loon als tarief vragen. Deze groep zou dan tussen de wal en het schip vallen, vrezen de werkgevers.

Werkgevers willen een nieuwe discussie over de positie van zelfstandigen ten opzichte van mensen met een vast contract. Bijvoorbeeld over de vraag of zzp'ers ook pensioen moeten gaan opbouwen en sociale premies moeten betalen, of dat de bescherming van werknemers met een vaste baan moet verminderen.

VAR
Het in ere herstellen van de VAR, zoals een aantal oppositiepartijen vraagt, is volgens Wiebes niet de juiste weg. In plaats daarvan wil het kabinet 'terug naar de bron' door de uit 1907 stammende arbeidswet tegen het licht te houden. Begrippen als 'gezagsverhouding' en 'vervangbaarheid' zouden opnieuw geformuleerd moeten worden, waarna er in de komende kabinetsformatie een knoop kan worden doorgehakt over de toekomst van de DBA.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement