Eric van Houtum bij de installatie die het zeewater op 24 graden houdt.
Volledig scherm
Eric van Houtum bij de installatie die het zeewater op 24 graden houdt. © Marcelle Davidse

Zo levert dit Zeeuwse bedrijf een half miljoen kilo eerlijke vis per jaar

OndernemenHet Zeeuwse Kingfish levert straks een half miljoen kilo verse vis per jaar, milieuvriendelijk gekweekt dankzij Brabantse warmte-installaties.

In de hal van Kingfish in Kats, aan de voet van de Zeelandbrug op Noord-Beveland, klinkt het gezoem van pompen en het geruis van stromend water. Het zoute water komt rechtstreeks uit de Oosterschelde. In een ronde bak van ruim 2 meter hoog en 4 meter in doorsnede krioelen duizenden subtropische visjes: de yellowtail kingfish ofwel de geelstaartkoningsvis, in sushirestaurants ook wel bekend als hiramasa.

Eric van Houtum, directeur van R&R Systems in Gemert, loopt tussen de grote ronde visbakken alsof hij er thuis is. ,,Dat ben ik eigenlijk ook, want ik ben al drie jaar bij het project betrokken. Eigenaar Kees Kloet belde me met de vraag of ik slimme energiesystemen wilde ontwerpen en bouwen voor zijn plan. Ik ken hem al twintig jaar. Dus ja, dat wilde ik wel."

Van Houtum zag direct dat zijn systemen zouden kunnen werken. ,,De opdracht is om het water waarin de vis leeft constant op 24 graden te houden. Dat valt niet mee, want het wordt met 80 kubieke meter zeewater per uur ververst. In de zomer is dat nog te overzien, want dan is dat water tussen de 15 en 20 graden. Maar in de winter is het onder de 5 graden. Als je dat met gas wilt verwarmen, dan stook je je te barsten.''

Verkoopargument

Op de website van Kingfish wordt het milieuvriendelijke karakter van de vis als verkoopargument gebruikt. Er is niet eens een gasaansluiting, wel staan er windturbines in de buurt en zonnecellen op het dak. ,,De kunst is om warmte uit het water te halen voor het terug de zee in gaat, om daarmee het verse water op temperatuur te brengen", legt Van Houtum uit, terwijl hij over een betonnen vloer loopt. ,,Onder deze vloer liggen grote goten, waardoorheen het warme, gebruikte water wordt afgevoerd. In die goten hebben we onze warmtewisselaars gemonteerd, waardoor vers water stroomt. Hier vindt dus de eerste uitwisseling van warmte plaats."

Quote

We doen er alles aan om een zo duurzaam mogelijke vis op het bord te krijgen

Eric van Houtum

Van Houtum laat een batterij van tien forse warmtepompen zien die via een spaghettistelsel aan leidingen zijn verbonden met een groot buffervat. ,,Het afvalwater geeft in die ondergrondse goten al veel van zijn warmte af aan het verse water, dat van 5 naar 15 graden Celsius stijgt. Maar dan zijn we er nog niet. Het afvalwater is dan nog steeds zo'n 18 graden. Deze warmtepompen koelen dat terug naar zo'n 10 graden, voordat het de zee weer in gaat. De pompen gebruiken deze warmte om het verse water een graad of tien verder op te hogen, waarna dit klaar is voor gebruik in de visbakken." 

Overal in de loods lopen waterleidingen naar filters. Die breken ammonium en fosfaat af dat vrijkomt door de uitwerpselen van de vissen. Slechts een klein percentage water komt dagelijks uit de Oosterschelde. 

Bij reguliere viskweek in vijvers of netkooien in open water, zoals in de fjorden van Noorwegen, komen afvalstoffen vrij in het water. In het gesloten systeem van Kloet is dat niet het geval, wat de productie duurzaam maakt. Bijkomend voordeel is dat door de zuiveringstechnieken antibiotica niet nodig zijn. ,,We doen er alles aan om een zo duurzaam mogelijke vis op het bord te krijgen."

Kiloprijs

De yellowtail kingfish uit Kats staat in verschillende restaurants op de kaart, zowel in binnen- als buitenland. Op de consumentenmarkt is de vis echter niet op grote schaal verkrijgbaar en dat blijft voorlopig zo, verwacht eigenaar Kees Kloet. ,,Dat komt vooral door de kiloprijs van 25 euro.'' De smaak van de subtropische vis is lastig met die van andere vis te vergelijken. ,,Chef-koks zien de kingfish als vervanger voor tonijn. Toch is de smaak anders. De textuur is vergelijkbaar met makreel en de smaak is vrij neutraal. Op de grill doen ze het prima. Even garen en de binnenkant rauw laten. Ook voor sushi en carpaccio is het een geschikte vis.''

De bassins met subtropische vis.
Volledig scherm
De bassins met subtropische vis. © Mechteld Jansen