Volledig scherm
Sandra Phlippen © AD/Joost Hoving

Zzp'ers zijn zielig noch aso

De Week van PhlippenSandra Phlippen is chef economie. Elke week behandelt ze een onderwerp dat haar opvalt in de economie.

Quote

Doorbuffelen tegen een hongertarief kun je ook aanvaarden als dienst naar de maatschappij

300.000 zzp'ers betalen geen cent inkomstenbelasting. Dat is geen beschuldiging, maar een feit dat het CBS deze week bekend maakte. Ze doen dat niet expres. Hun omzet komt nou eenmaal niet boven de 24.000 euro uit en dan zijn de aftrekposten even hoog als de omzet, waardoor er geen inkomen overblijft om te belasten.

Toch schoot links Nederland weer in zijn anti-zzp kramp. De zzp'er is dan ofwel zielig, want duikt soms onder het bestaansminimum, of ze zijn asociaal, want ze laten zich fiscaal pamperen maar dragen niks bij aan het in stand houden van de verzorgingsstaat.

Het gekke is dat ik nooit een zielige zzp’er ontmoet. Ik ken wel een paar zzp’ers die bijna geen inkomen meer hadden in 2009 en in 2011, de dieptepunten van de crisis. De een is projectontwikkelaar en de ander schrijft stukjes voor tijdschriften over geschiedenis. Op die momenten in de crisis hadden ze liever een baan gehad, maar daar moet je nu niet meer mee aankomen.



87 procent van de zzp’ers zijn tevreden met hun werkend bestaan, terwijl de helft van de mensen in loondienst aangeeft met tegenzin of zelfs ongelukkig naar hun werk te gaan. Die hardnekkige anekdote: ‘ontslagen aan de voorkant om te worden aangenomen als zzp’er’ blijkt voor maar 3 procent van de zzp’ers op te gaan. Natuurlijk is 10.000 euro per jaar overhouden te weinig om van rond te komen. Maar inmiddels, weten we ook dat een op de drie zzp’ers een partner met een vaste baan heeft. Ik zou zeggen: laat die mensen lekker.

Dan de aso-zzp’er. Zonder al die fiscale aftrekposten zou hij of zij het nooit kunnen volhouden, dus wat nou ‘ondernemer zijn’? Fiscaal econoom Stevens rekende in de Volkskrant voor dat een zzp’er die 24.000 omzet maakt soms zelfs 28.000 euro overhoudt doordat hij met zijn extreem lage inkomen extra zorgtoeslag krijgt. Iemand die in loondienst werkt en hetzelfde verdient, betaalt wel belasting en houdt bijna 21.000 euro over.

Dat kun je oneerlijk noemen, maar de zzp’er kan ook zomaar op 0 euro omzet uitkomen terwijl het inkomen van de werknemer vrij zeker is dat jaar. Daarbij, veel zzp’ers hadden die vaste baan helemaal nooit kunnen krijgen. Voor een deel van de zzp’ers is de bijstand of een ww-uitkering het alternatief en niet een baan. Dat sommigen ‘zo gek’ zijn om voor een hongertarief te blijven door buffelen kun je ook dankbaar aanvaarden als dienst naar de maatschappij, want deze mensen weigeren juist het stigmatiserende lot van de staatsuitkering.

Voor de economie als geheel is de zzp’er een zegen. Ik durf te wedden dat bijna elk vernieuwend project in Nederland allereerst met zzp’ers wordt gestart. Alleen met voldoende flexibiliteit om de kosten terug te schroeven als het project mislukt, kan een bedrijf het risico van vernieuwing dragen. Die vernieuwing levert niet alleen de leukste klussen op die de zzp’er zo tevreden maakt in zijn werk, het is ook vernieuwing die broodnodig is voor de economische groei waarmee we de verzorgingsstaat betalen.

Week update:

- Hans de Boer gelooft in sprookjes: Kabinet moet lasten verlichten en uitgaven verhogen maar begrotingsoverschot behouden voor slechte tijden... ahum.

- 'Ijzeren Margarethe' van de Europese commissie is de heldin die Google aan durft te pakken met record boete.

- Te weinig geld hebben om te werken. Het overkomt Winnie Hofland en vele anderen.