Lida van den Berg stopt na 40 jaar met lesgeven.
Volledig scherm
Lida van den Berg stopt na 40 jaar met lesgeven. © Herman Stöver

De ‘echte juf van vroeger’ is wel klaar met alle extra administratie

EDE - ‘Moederkloek’ juf Lida van den Berg neemt na veertig jaar lesgeven afscheid van de Veldhuizerschool in Ede. Een afscheid met een traan: ,,Ik vind het mooi dat ik een plek in hun leven mocht hebben.” En met een zucht van verlichting, want de werkdruk in het onderwijs is erg hoog.

Als juf Van den Berg even terug is in haar oude lokaal, waar haar opvolger inmiddels wordt ingewerkt, omklemmen twee kleutertjes spontaan haar benen. ,,Wanneer komt u terug”, vraagt het meisje. 

Van den Berg, open gezicht onder kort, krullend, grijzend haar, innemende glimlach, geniet zichtbaar. Het afscheid van het onderwijs vindt ze lastig: ,,Ik ga de kinderen missen en de ouders en mijn collega’s.”

Deels lucht het haar ook op, want het onderwijs in z’n geheel kost haar veel energie. Te veel misschien wel de laatste jaren, dat merkt ze aan haar gezondheid. Ze is nu 63 en stopt vervroegd. ,,Nu heb ik nog plezier met de kinderen. Dat is voor mij het beste moment om te stoppen”, vindt ze.

Quote

Nu heb ik nog plezier met de kinderen. Dat is voor mij het beste moment om te stoppen.

Lida van den Berg

Van den Berg noemt zichzelf ‘een echte juf van vroeger’. ,,Ik heb gekozen voor het onderwijs omdat ik met kinderen wilde werken.” Daarom is ze niet altijd blij met alle extra administratie die er - meestal verplicht van overheidswege - in de loop der jaren is bijgekomen. 

Moe van alle extra administratie

Ze somt op: dossiers, observaties, rapportages, weekplanningen. Vooral het digitaal bijhouden daarvan vindt ze een klus. Daarbij komt nog verplichte bijscholing, gesprekken met ouders, feestdagencommissies, bekwaamheidsdossier. ,,Ik probeer al die ballen in de lucht te houden, maar merk dat het me soms letterlijk aanvliegt. Dat er zoveel moet.”

Daarmee wil ze niet ‘vroeger verheerlijken’. Ze vindt dat door het leerlingvolgsysteem kinderen beter in de peiling worden gehouden. ,,Er is meer zorg voor de zwakken en voor hen met een voorsprong. Vroeger zat je op een eiland met je klas. Kinderen werden niet doorgesproken.”

Quote

Vroeger zat je op een eiland met je klas.

Maar de meetbaarheid, het maakbaar en controleerbaar zijn van het onderwijs kan ook doorslaan, meent ze. ,,Niet alles is controleerbaar. Sinds vorig jaar moeten we ook kleuterrapporten samenstellen. Ik ben er heel voorzichtig in om dingen vast te leggen bij kleuters. Ze ontwikkelen zich sprongsgewijs.”

Van den Berg vindt dat door alle extra administratie de werkdruk in het onderwijs zeker is toegenomen en heeft jongere collega’s zien afhaken. En dat vindt ze jammer. Want daarmee gaat veel passie voor het onderwijs verloren.

Een klein wondertje

Toen de 63-jarige in 1978 solliciteerde na afronden van de Pedagogische Academie, schreef ze tweehonderd sollicitatiebrieven. Er was een enorme krapte in het onderwijs. Volgens haar ‘een klein wondertje’ dat ze na een aantal proeflessen op de Veldhuizerschool mocht blijven.

De sfeer sprak haar aan, en de wil om bijbelgetrouw onderwijs te geven. Fulltime stond ze voor de klas: de eerste jaren groep 5 en 4, 17 jaar groep 3 en 17 jaar de kleutergroepen, 2 en 1. De jongste groepen spraken haar aan. 

,,Deze kindjes zijn nog zo puur. Ze ontdekken alles voor het eerst. Het gaat niet alleen om doceren. Een veilig plekje bieden is heel belangrijk. Ik ben een beetje een moederkloek.”

Quote

Deze kindjes zijn nog zo puur. Ze ontdekken alles voor het eerst.

In al die jaren keek ze een enkele keer bij een andere school, maar dan ging ze toch vergelijken. ,,Ik heb hier goede collega’s, voel me gesteund, we accepteren elkaar en willen samen bouwen aan een goede school. Na verloop van tijd dacht ik: ik blijf hier.”

Van den Berg is nooit getrouwd en heeft zelf geen kinderen. Ze vertelt dat een ongetrouwde en ook kinderloze collega de school ‘een prachtig surrogaat’ noemde. ,,Zo zie ik het ook. Dit is een prima vervanging en geeft mij dat stukje vervulling dat ik anders zou missen.”

Juf geeft waarden mee voor het latere leven

Juf zijn is mooi, vindt Van den Berg, ‘omdat je het verschil kunt maken in het leven van een kind’. ,,Ik ben geen lesboerin, die op de automatische piloot lesjes afdraait. Ik wil graag betrokken bij ze zijn en ze wat meegeven voor hun latere leven. Belangrijke waarden zoals veiligheid, ruimte om zichzelf te zijn, verantwoordelijkheid dragen en grenzen verkennen. ,,Opvoeden hoort erbij”, zegt ze. ,,Ik ben duidelijk in de regels en wil dat de kinderen naar me luisteren.”
Juf vindt het gezond dat kinderen grenzen verkennen en wil deze ook bieden. ,,Ik ben van de begrensde vrijheid, waarin kinderen rekening houden met elkaar en hun grenzen leren aangeven.” Ook het geloof komt regelmatig aan de orde. ,,Ik vertel ze dat er een Vader in de Hemel is die van hen houdt. En over de Here Jezus die is gestorven voor alle verkeerde dingen. Dat basisvertrouwen wil ik ze zo graag meegeven, ook al snappen ze de woorden misschien niet helemaal.” Dat laatste raakt duidelijk haar hart. Stellig zegt ze: ,,Ik heb nooit gestaakt, maar ik zou nog kunnen staken als ze het christelijk onderwijs willen afschaffen.”

Volledig scherm
© Herman Stöver
Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Ede