Volledig scherm
© anp

Achter de schermen bij een coffeeshop: 'Wiet-koerier' is de spil

EINDHOVEN - Wat speelde zich af in het leven van de eigenaar van de Eindhovense coffeeshop De Apotheker? Bij de man thuis in Nuenen vond de politie in december ruim honderd kilogram wiet en hasj, werd deze week bekend. En een vuurwapen. 

Zijn zaak moet een jaar op slot. Erg vreemd, vinden enkele collega's van andere Eindhovense coffeeshops die het ED sprak. Want voor de duidelijkheid: een voorraad van ruim honderd kilo - genoeg voor een paar maanden handel - is zeker niet ondenkbaar. Maar zoveel handel bewaar je nooit op één plek en al helemaal niet in je eigen woning. Ze kunnen wel wat oorzaken bedenken. 

Oorzaken
Wellicht is hij besodemieterd en heeft iemand een opslagadres leeggeroofd. Daarom wilde hij mogelijk de rest van zijn voorraad veiligstellen. Of meerdere vaste leveranciers klopten tegelijk aan met hun oogst. Coffeeshophouders doen soms al vele jaren zaken met dezelfde kwekers of tussenpersonen. Die laat je niet zitten als ze op een ongelukkig tijdstip met kilo's wiet aan je deur staan.

Ook al is De Apotheker een concurrerend bedrijf, toch zijn de coffeeshophouders die het ED sprak er niet blij mee dat de sluiting hen meer klandizie gaat bezorgen. Want extra klanten betekent extra inkomen, maar ook meer risico. In een coffeeshop mag vijfhonderd gram softdrugs op voorraad liggen. Dat lijkt misschien een aardige hoeveelheid aangezien de Eindhovense klant gemiddeld zo'n twaalf euro - genoeg voor iets meer dan een gram - uitgeeft. Maar rokers kunnen in een coffeeshop al snel uit tien soorten wiet en hasj kiezen. Gezien de maximaal toegestane voorraad van vijfhonderd gram, komt dat neer op hooguit enkele tientallen grammen per soort. Zelfs op een rustige dag moet de coffeeshopeigenaar daarom al meerdere keren 'een mannetje' bellen - 'in verband met vakanties en ziekte heb je er al zeker drie nodig' - om meer wiet vanuit een van de opslaglocaties te laten bezorgen. 

En al mag een coffeeshop wel wiet verkopen, het hele traject dat daar aan vooraf gaat - van kweken tot levering - is illegaal en strafbaar. De koerier loopt dus iedere zending opnieuw gevaar. 

Volledig scherm
De Apotheker © Kees Martens/fotomeulenhof

Bestolen en bedrogen
Niet alleen is er het risico door de politie gesnapt te worden. Er bestaat altijd de kans dat iemand de zaak observeert en ontdekt waar de softdrugs wordt bewaard. Iedere coffeeshophouder is wel eens bestolen en bedrogen. Die logistieke 'mannetjes' zijn vaak vertrouwelingen waarmee langdurige relaties worden opgebouwd. Hoe ze de waar aanleveren, is bij elke coffeeshop anders. Bij de een komen ze via de achterdeur, bij de ander via de voordeur - net als klanten. Maar altijd zo onopvallend mogelijk. Soms zit de nieuwe aanvoer gewoon in een supermarkt-tasje, al denkt een Eindhovense coffeeshophouder hardop over het inzetten van een TNT-uniform als dekmantel. 

Elke coffeeshopbaas heeft het wel eens meegemaakt: bedonderd worden door een van de leveranciers. Een Eindhovense coffeeshophouder is op die manier een paar jaar geleden al eens voor tien mille het schip in gegaan toen de gekochte tas 'met goed spul' leeg bleek te zijn. Ook is iedere ondernemer wel eens afgeperst of bedreigd. Ze zijn altijd alert en bij tijd en wijle een tikkeltje paranoïde. ,,Ik let op wie op straat loopt wanneer ik naar huis ga. En soms loop ik m'n voordeur even voorbij." En: ,,Soms parkeer ik bewust bij bewakingscamera's in de buurt, dan staat het in elk geval op beeld."

Opslaglocaties
Vanwege risicospreiding heeft een coffeeshop al snel een handvol opslaglocaties. Want om de zaak goed te laten draaien, heeft een ondernemer daar zeker enkele tientallen kilo's op voorraad. Die locaties zijn niet bekend bij alle medewerkers. Hoe minder personen er van weten hoe beter. De ondernemers betalen 'tussenpersonen' om de softdrugs op te slaan. Die lopen daarmee het risico dat na ontdekking de burgemeester hun woning maanden sluit. ,,Om dat te ondervangen, heb ik een netwerk", vertelt een coffeeshophouder. ,,Ik kan iemand snel aan onderdak helpen als het fout gaat." Gemiddeld zou een coffeeshop per jaar zo'n 1,7 miljoen euro aan softdrugs verkopen, blijkt uit eerder onderzoek. 

Quote

De 'figuren met grote mond en tatoeages in hun nek' wijzen ze liever de deur.

Het wapen dat de Apotheker-eigenaar in huis had, verbaast zijn Eindhovense collega's nog het meest. Al denkt de buitenwereld dat hun tak van sport betekent dat ze voortdurend in contact staan met criminelen en dat wapens logischerwijs in dat plaatje passen, schetsen de coffeeshophouders die het ED sprak een genuanceerder beeld. Ja, volgens de letter van de wet is iedereen die hen wiet levert een boef. Maar de 'figuren met grote mond en tatoeages in hun nek' wijzen ze liever de deur. Die trekken alleen maar de aandacht van de politie. En hoe betrouwbaar zijn die lui? Liefst kopen ze van zakenrelaties die ze al vele jaren kennen. Thuiskwekers die per keer hooguit een kilo of drie kunnen leveren. Maar hennepteelt is toch ook een wereld van zware criminelen met grote kwekerijen met vele duizenden planten. Hoe passen die in het plaatje? De coffeeshophouders halen ook veel kilo's in huis via tussenpersonen. Die kweken niet zelf maar beschikken over een netwerk. Wie daar allemaal in actief zijn, daar hebben de ondernemers geen zicht op.  

Twaalf
Na de aanstaande sluiting van De Apotheker  - de burgemeester wacht nog even omdat de eigenaar nog bezwaar kan maken - zijn er nog twaalf coffeeshops over in Eindhoven. Maar de ondernemers becijferden een paar jaar geleden dat er zo'n twintig nodig zijn om de Eindhovense markt goed te bedienen.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven