Volledig scherm
Autoverkeer, zoals hier op de Aalsterweg in Eindhoven, draagt 50 tot 70 procent bij aan de luchtverontreiniging. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Deskundige Leendert van Bree: Gezondheid moet leidend zijn voor de slimste stad

EINDHOVEN - Om Eindhoven echt gezond te maken en luchtkwaliteit te verbeteren, is een integrale aanpak nodig. Dat vindt Leendert van Bree, adviseur Gezonde Stad, die hier morgen over spreekt. 

Luchtverontreiniging speelt een stad als Eindhoven parten op weg naar de gezonde stad van de toekomst die het graag wil zijn. Het is een belangrijk milieuprobleem, constateert Leendert van Bree, gepensioneerd hoofddocent Gezond Leven aan de Universiteit van Utrecht. En dan gaat het voornamelijk om fijnstof, met vooral roet, en stikstofdioxide (NO2). Beide worden in de stad voor een 50 tot 70 procent veroorzaakt door het autoverkeer. ,,En daar moet én kun je lokaal echt iets mee."  

Health Deal

Van Bree, die voor de gemeente werkt als 'adviseur Gezonde Stad', geeft vrijdag een lezing over het onderwerp. En dat omvat veel, vertelt hij. ,,Integraal werken aan een gezonde stad is moeilijk. Je moet niet alleen kijken naar de fysieke gezondheid maar ook naar de inrichting van wijken, mobiliteit, luchtverontreiniging, leefbaarheid, klimaatverandering, energiebesparing en zelfs sociaal-economische en culturele vitaliteit." Hij refereert aan de Brabantse Health Deal die Eindhoven tekende. ,,Nu wacht de uitdaging dat uit te werken in een integraal plan. De afsluiting van de Vestdijk zou bijvoorbeeld onderdeel moeten zijn van een groter plan voor binnenstedelijke verdichting. Daarbij zijn leefbaarheid en gezond bewegen het doel. Verkeer alléén maar omleiden is onvoldoende, we moeten ook iets doen aan de verkeersvolumes en het bevorderen van gezonde transportvormen zoals elektrische auto's, fietsen en lopen." 

Omdat veranderen pijn doet, moet het volgens Van Bree stap voor stap. ,,Maar uiteindelijk moeten we over tien, twintig jaar toe naar een autoluwe binnenstad en meer actieve mobiliteit." De openbare ruimte moet in zijn ogen terug naar mensen voor meer leefbaarheid, ontmoeting en ontspanning. ,,Daarom is alléén elektrisch rijden ook niet voldoende: dan staat de hele stad nóg vol met blik. Als we meer de fiets pakken, bewegen we meer én neemt de luchtverontreiniging vanzelf af." 

RIVM

Het RIVM heeft uitgerekend dat we in Nederland gemiddeld negen tot twaalf maanden korter leven door verontreiniging, vertelt Van Bree. In de steden, ook in Eindhoven, ligt dat cijfer in de buurt van drukke verkeerswegen zelfs op twee jaar. ,,De huidige Europese fijnstofnormen bieden onvoldoende gezondheidsbescherming. Daarom is het belangrijker je te richten op de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Natuurlijk, enkele microgrammen eraf is mooi meegenomen en elk plan dat daaraan bijdraagt, is prima. Maar de WHO-waarden gaan veel verder. Dan baat het omleiden van verkeer niet, dan moet je het aantal auto's echt aanpakken door bijvoorbeeld milieuzones in te stellen, P&R-voorzieningen aan te leggen,  snelheden omlaag te brengen, deelauto's te introduceren en elektrisch rijden te stimuleren. En dat alles in combinatie met een meer leefbare en aantrekkelijke binnenstad." 

Kansen

De verwachte nieuwe Omgevingswet biedt volgens hem kansen om het op te pakken. Die wet schrijft voor dat de gemeente een Omgevingsvisie moet schrijven. ,,Daarvoor moeten we modern denken en gezondheid meer centraal stellen in de duurzame inrichting van de stad. Daarna kunnen we dat in concrete plannen uitwerken. Want we zijn technisch wel een slimme stad, maar de slimste stad zou alle plannen moeten toetsen aan gezondheid. Ook omdat we steeds meer zien dat een gezonde stad óók van economisch belang is. Bedrijven en economen ervaren dat het onderdeel is van een aantrekkelijk vestigingsklimaat en de concurrentiekracht vergroot. Want anders verliest Eindhoven de strijd om expats en personeel voor high tech-bedrijven hier naar toe te lokken. " 

Leendert van Bree spreekt vrijdag vanaf 16.00 uur tijdens het Groen Café 'Duurzame mobiliteit' in de bibliotheek aan de Emmasingel. Na zijn lezing is er een discussie met deskundigen. 

Volledig scherm
Leendert van Bree © Leendert van Bree
  1. Chaos met verkeer in binnenstad Eindhoven blijft, ondanks nieuwe maatregelen

    Chaos met verkeer in binnenstad Eindhoven blijft, ondanks nieuwe maatregelen

    EINDHOVEN - Nieuwe verkeersmaatregelen om de files in de Eindhovense binnenstad te beperken lijken vooralsnog niet te werken. De gemeente test momenteel in de weekenden een tijdelijke park & ride aan de Theo Koomenlaan. Bezoekers worden op de Aalsterweg al geattendeerd op het alternatief voor de file op de Vestdijk. Ze kunnen er gratis parkeren en krijgen ook een gratis kaartje voor de bus. Die brengt ze over de busbaan in zeven minuten naar de stad.

In samenwerking met indebuurt Eindhoven