Volledig scherm
Met zijn woonwagen, de inrichting en zijn persoon is Ruud illustratief voor de vroegere reizende volken. © Sem Wijnhoven - FotoMeulenhof

Sinti-Festival Sint-Oedenrode trekt steeds meer burgers

SINT-OEDENRODE - Het Sinti-festival Latcho Diewes brengt Sinti en burgers uit alle windstreken bijeen.

Hij zit rokend op het voorplat van zijn woonwagen. Ruud de rondreizende man met een Sinti-hart. Kijkend naar de toenemende drukte op festival Latcho Diewes. Hij kwam met zijn Ierse boltopwagen, muildier, hond en kip naar Sint-Oedenrode. 

Ezeltjesdag

Ruud (74) reist 's zomers langs de wegen en verdient de kost op ezeltjesdag of met zijn draaiorgeltje in de steden. Hij slaapt in zijn woonwagen, stookt een potkacheltje, kookt op een spiritusstelletje en zijn kip legt eieren. Meer is niet nodig.

,,Er zijn veel vooroordelen tegen rondreizende mensen. Dat dateert van vroeger. De mannen hadden eerzame beroepen als schoenlapper of scharensliep. Ze verdienden weinig, hadden veel kinderen en als er een loslopende kip voorbijkwam: ja, die lag snel in de pan”, zegt Ruud. 

Quote

,,Zet een burgerkind naast een Sin­ti-kind en je ziet aan de kleding gelijk het verschil.

Virginia, Verkoopster

Ruuds persoon, zijn woonwagen en behuizing zijn illustratief voor de reizende volken. Patroonheilige Sint Sara en de herkenbare wapperende vlag reizen mee. ,,Sinti en Roma nemen nooit afscheid. We zeggen Latcho Diewes: goedendag." ‘Of', wijzend naar de tekst op zijn wagen: ,,Latcho Drom: goede reis.”

Ze komen uit alle windstreken en zijn in feestkleding: dames in prachtige jurken en glinsterende oorhangers. Heren dragen een zwart colbertje met witte bloes en omhelzen nieuwkomers. Naast kindervermaak en kraampjes, springt de gipsykinderkleding er uit. Tule jurkjes, kanten rokjes boxpakjes met strikjes, jasjes met bijpassende hoedjes en lintjes: ,,Zet een burgerkind naast een Sinti-kind en je ziet aan de kleding gelijk het verschil", zegt verkoopster Virginia.

Eettafels

Lange eettafels buiten vertellen dat samen eten een gewichtig onderdeel is van dit festival. Grote pannen houden knepli warm: een soort deeg vermengd met kruiden, spek, kip of spitskool. ,,Maar het allerbelangrijkste is toch ontmoeting, muziek maken en samen dansen", zegt Sintezza Lamla Weiss (60). 

Weiss is geboren in een woonwagen, woont nu in een burgerwoning en bezoekt graag festivals. ,,Hier ontmoet ik mijn familie, zingt mijn neef, spelen prachtige bands en dans ik met vrienden." 

Dansvloer

In de tent ligt een enorme dansvloer. Lamla: ,,Dansstijlen zijn niet belangrijk, we bewegen op vrolijke en weemoedige muziek en voelen ons fijn."

Volgens de organisatie bezoeken steeds meer burgers het tweedaags festival. Tonny van Zutphens moeder - haar zoon verhuurt land aan de Sinti - heeft waardering voor de goede organisatie. ,,Ik was vrijdag ook bij de opening. We zaten rond het kampvuur en twee kleuters baden het 'Weesgegroet'. Kom daar tegenwoordig maar eens om. Het is mooi om te zien hoe eensgezind en gehecht aan elkaar, dit volk is."

In samenwerking met indebuurt Eindhoven