Volledig scherm
Het betwist schilderij Blick auf Murnau mit Kirche van Kandinsky in het Van Abbemuseum in Eindhoven © FotoMeulenhof

Stichting: Van Abbemuseum moet omstreden Kandinsky niet meer exposeren

AMSTERDAM/EINDHOVEN - Het Van Abbemuseum moet het omstreden schilderij Blick auf Murnau mit Kirche van de Russische schilder Wassily Kandinsky zo snel mogelijk van de muur halen en niet meer exposeren. De Stichting Naleving Washington Principles eist dat in een brief aan museumdirecteur Charles Esche omdat het zou gaan om roofkunst. Als het museum in Eindhoven niet uiterlijk deze week aan het verzoek voldoet dan wil de stichting een rechtszaak tegen het museum aanspannen, staat in de brief.

De gemeente Eindhoven is sinds 1951 eigenaar van het schilderij dat een van de topstukken is in het Van Abbemuseum. De erfgenamen van het Joodse echtpaar Stern-Lippmann zeggen dat het doek tijdens de Tweede Wereldoorlog door toedoen van het naziregime uit de kunstverzameling van hun (over)grootouders is verdwenen. Ze hebben daarom om teruggave gevraagd. 

De nazaten kregen vorig jaar de deksel op de neus omdat de Restitutiecommissie die in Nederland beslist over roofkunst oordeelde dat er geen bewijs is dat het schilderij onvrijwillig uit familiebezit is verdwenen. De familie gaf de strijd echter niet op en heeft een nieuwe claim ingediend. 

Gotspe

De Stichting Naleving Washington Principles bestaat sinds vorig jaar en spoort musea en overheidsinstanties aan om internationale afspraken over roofkunst na te komen. Een van de bestuursleden is voormalig televisiepresentator en sportjournalist Frits Barend. 

Het bestuur van de stichting heeft het Eindhovense museum vorig jaar ook al eens gevraagd om te stoppen met de tentoonstelling van het omstreden schilderij. ,,Willens en wetens heeft u gestolen goed in uw bezit. Het tentoonstellen ervan als één van de pronkstukken van uw collectie is een belediging van een nagenoeg uitgeroeide Joodse familie die het in de naziperiode onvrijwillig is kwijtgeraakt. Dat u zulke roofkunst in uw museum blijft exposeren is een gotspe’’, schreef de stichting destijds. 

Aanleiding voor de hernieuwde oproep is de Week van de Veiligheid die deze week in het teken staat van heling. ,,Het moet u als directeur toch zwaar vallen dat u op instructie van het gemeentebestuur dat geroofde schilderij als rechtmatig bezit moet aanmerken’’, schrijft voorzitter Ephraïm Goldstoff nu. 

Laf

Bestuurslid Frits Barend voegt desgevraagd toe dat de zakelijke opstelling van de gemeente Eindhoven en het museum hem persoonlijk raken. Barend onthult dat hij burgemeester John Jorritsma tevergeefs heeft benaderd voor een bemiddelingspoging. ,,Ik ken hem persoonlijk maar hij stelde zich heel formeel op. Echt laf. Ik had meer moed van hem verwacht. Het is geen zakelijke kwestie en je kunt het zo niet behandelen. Het is onbegrijpelijk.’’

Jorritsma laat weten dat hij Barend heeft uitgelegd dat hij bemiddelen in deze kwetsbare kwestie niet gepast vindt, onder meer omdat het museum een gemeentelijke organisatie is, en dat hij daarom ‘de zorgvuldige wijze van afhandeling door de Restitutiecommissie volgt’. 

In een eventuele rechtszaak is teruggave van het schilderij aan de erfgenamen het hoogste doel van de stichting. Stoppen met tentoonstellen is het minste wat het museum kan doen, aldus Goldstoff.

Het Van Abbemuseum wil nog niet reageren. ,,We gaan eerst deze brief beantwoorden’’, laat een woordvoerder weten. 

In samenwerking met indebuurt Eindhoven