Volledig scherm
Foto ter illustratie © Thinkstock

Stigmama: Schone Schijn

BlogAls je aan het herstellen bent van een psychiatrische aandoening, een depressie, een kwetsbaarheid of iets anders in die hoek dan wordt er tegenwoordig vaak gezegd dat je er het beste toch "open" over kunt zijn.

Om stigmadenken tegen te gaan. Om openheid te geven. Om open kaart te kunnen spelen. Open over wat er met je aan de hand is, open over je belemmeringen maar ook open over wat je nog allemaal wel kunt.

Momenteel is er zelfs in het kader van openheid over depressies een campagne die zegt: Hey, praten over depressie is okay! 

Maar waarom zou je dat doen, waarom zou je er open over zijn? En ik vraag me vooral af, waarom zou ik dat doen? Ik heb namelijk altijd geleerd om de vuile was binnenshuis te laten. Om dingen niet aan de grote klok te hangen. Vooral uit schaamte, want, wat moeten anderen wel niet van je denken als je dat allemaal zo open en bloot op tafel gooit? Beter kun je dat maar voor je houden en de schijn ophouden. Want sterk zijn, niet je kwetsbaarheden tonen, niet klagen maar doorgaan, zijn toch dingen die alom gewaardeerd worden?

Begin van het einde

Mij is namelijk altijd verteld dat als anderen iets van je gaan denken dat dat dan het begin van het einde is. Het beeld dat je hebt samengesteld van jezelf en voor de buitenwereld dondert dan helemaal in elkaar. Die sterke vrouw, die vrolijkerd, die harde werker, die blijkt plots helemaal niet zo sterk te zijn. En als je niet sterk bent, kunnen ze dan nog van je op aan? Ben je betrouwbaar? Krijg je dan nog kansen? Willen ze je nog? Daar heb je dan geen controle meer op en de controle kwijt raken is het ergste wat je kan overkomen, dacht ik. Met de nadruk op dacht.

Als je van mijn leeftijd bent (ik ben zelf een product van de zeventiger jaren)  ken je die fantastische maar tegelijkertijd pijnlijke serie misschien wel van Hyacinth Bucket, met een achternaam die zij uitspreekt als Boekeeeeee. De serie heet Keeping up Appearances, ook wel Schone Schijn genoemd. Hyacinth is van eenvoudige komaf waaraan haar familie haar nog pijnlijk vaak herinnert.  En ze wil vooral niet dat anderen dat zien. Als er maar ook iets is waarvan de buitenwereld iets kan denken, dan doet Hyacinth daar zo krampachtig over dat het iedereen toch of juist opvalt. En intussen is ze doodmoe van het ophouden van die schone schijn. Hilarisch. Goed voor de lachers op je hand in dit geval maar eigenlijk triest als je zo moet leven. 

Lachen

Toch deed ik het ook. Keeping up my appearances. Altijd blijven lachen. Ik wist niet beter. Maar ook bij mij bleek dat juist, door mezelf zo te verflinken, me zo te vermannen, ik steken ging laten vallen. Mensen gaan je zien wankelen. Het blijkt allemaal een schijnevenwicht. En dan gaat op een gegeven moment het licht uit. En kan je niet meer bij het aan/uit knopje. En wat moet je dan?

Ik besloot om meer open te zijn. Sinds ruim een jaar praat ik erover, schrijf ik erover en doe ik er vooral niet meer krampachtig over. Want onzichtbaar ziek zijn of een beperking hebben is ook pittig en van belang voor jou en je omgeving. En het is geen schande, geen zwakte, het kan iedereen overkomen, jong en oud.

En ik merk in mijn herstel waar ik hard aan werk: Hey, dat helpt! Het is anders, maar gewoon okay!

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement

In samenwerking met indebuurt Eindhoven