Volledig scherm
Een volledig groene haven in 2050? Het kan, denkt wethouder Arno Bonte. © Jan de Groen

‘Handen uit de mouwen en tempo maken’

Platform energietransitie (PARTNERBIJDRAGE)Arno Bonte mag zich sinds afgelopen zomer de eerste wethouder Energietransitie van Nederland noemen. Wat is de rol van het stadsbestuur op dit terrein? En wat gaan de Rotterdammers merken van de overgang naar schone energie?

W ij behoren tot de eersten die de gevolgen van een stijgende zeespiegel ondervinden, verklaart Arno Bonte (41) het belang van zijn energiebeleid. ,,Rotterdam ligt in een delta, met grote delen van de stad onder zeeniveau. Aanpassing aan een veranderend klimaat is noodzaak. Maar we moeten ook iets doen aan die opwarming. Voor onszelf, en omdat we een schonere planeet willen. Want we zijn ook veroorzaker. Met de haven binnen onze gemeentegrenzen – samen met de stad oorzaak van 20 procent van de Nederlandse uitstoot – hebben we een morele plicht om de uitstoot terug te dringen. We doen dat op de Rotterdamse manier’’, zegt de GroenLinkser.

Rotterdamse manier?

,,Handen uit de mouwen en tempo maken. Niet jarenlang soebatten, ­gewoon beginnen. En de energietransitie niet als last zien, maar juist als kans. Gebruiken als vliegwiel voor werkgelegenheid, nieuw ondernemerschap en het versterken van onze concurren­tie­kracht. Ervoor ­zorgen dat de transitie haalbaar en betaalbaar is.’’

Vliegwiel? Legt u eens uit?

Quote

We moeten de transitie niet als last zien maar juist als kans

Arno Bonte

,,We koppelen andere maatschappelijke doelen aan de energietransitie. We willen zo veel mogelijk bewoners aan het werk krijgen. De energietransitie gaat veel banen opleveren: we hebben mensen nodig die zonnepanelen leggen, windmolens bouwen en huizen isoleren.

,,Er zijn ook sectoren waar juist banen zullen verdwijnen. Mensen die nu bijvoorbeeld nog in een kolencentrale werken, willen we helpen met omscholen. Maar er zullen meer banen bijkomen. We sluiten een leer-werkakkoord met Rotterdamse bedrijven en onderwijsinstellingen: hoeveel mensen hebben we straks nodig? Zijn die voorhanden? Kunnen we mensen omscholen? Hebben we hiervoor nieuwe of aangepaste opleidingen ­nodig? Het onderwijs moeten we matchen met de vraag van de toekomst. De automonteur die nu van de opleiding afkomt, moet straks ook overweg kunnen met elektrische auto’s.’’

Wat zijn de ambities?

,,We hebben ons gecommitteerd aan het Klimaatakkoord van Parijs. Dat betekent 49 procent minder CO2-uitstoot in 2030, ten opzichte van 1990, en klimaatneutraal in 2050. Dat betekent dat ook de haven in 2050 helemaal groen zal zijn.’’

Hoe zorgt de gemeente dat iedereen meekomt?

,,Iedereen doet mee op zijn manier. We maken afspraken met partners in de stad, zoals woningcorporaties. Huizenbezitters en ondernemers bereiken we weer op een andere ­manier. Rotterdam is plattedakenhoofdstad van Nederland: zo’n 70 procent van die daken is geschikt voor zonnepanelen. Die plaatsen we zelf op overheidsgebouwen, scholen en sportlocaties. We proberen anderen te verleiden dat ook te doen.

Paspoort Arno Bonte
Geboren:
Rotterdam, 1978
Loopbaan: griffier Hoek van Holland, woordvoerder FNV en Milieudefensie, campagneadviseur GroenLinks, diverse communicatiefuncties 
Politiek: gemeenteraadslid voor GroenLinks van 2005-2018, vanaf 2010 vier jaar als fractievoorzitter

,,Neem de Spaanse Polder, allemaal platte daken. We hebben de ondernemers er gevraagd of zij zonnepanelen willen neerleggen. Met het rendement van nu heb je die in zeven jaar terugverdiend. Je ziet dat ze dit vaak niet doen, omdat het ingewikkeld is en geen core business. Dus proberen we een handreiking te doen. We kijken met een snelle scan wat een pand nodig heeft en doen een kant-en-klaar aanbod. Inmiddels heeft de helft van de bedrijven in de Spaanse Polder panelen op het dak!

,,Dezelfde ondersteuning bieden we aan VVE’s. Soms komt er een initiatief van bewoners: in Prinsenland wordt nu bijvoorbeeld een energiecoöperatie opgericht door de buurt. Het dak van een school willen ze ­gebruiken om zonnepanelen neer te leggen voor stroom voor buurtbewoners. Dat dak stellen wij beschikbaar. Als bewoners een locatie op het oog hebben van een bedrijf, dan vragen wij voor hen of ze dat mogen gebruiken om energie op te wekken. We proberen te motiveren en te ondersteunen.’’

En vervuilende bedrijven?

,,Die moeten ook mee. Ik ben heel blij met het besluit van het kabinet om een CO2-heffing in te voeren. Uit doorrekening van het Nederlandse klimaatakkoord door het CPB bleek dat de rekening van de energietransitie te veel bij de burgers kwam te liggen. Dat is oneerlijk. We gaan uit van het principe ‘de vervuiler betaalt’. Voor de haven is dat een grote opgave. Wij geloven wel dat de bedrijven die gevestigd zijn in de haven, ook in de economie van de toekomst belangrijk zullen zijn. We helpen de haven zich te transformeren van een op fossiel rustende industrie, naar dé plek waar schone energie wordt opgewekt en verhandeld. We willen van Rotterdam de groenste haven ter wereld maken. Ik geloof dat als we daar nu mee beginnen, we niet alleen onze klimaatdoelen halen, maar daarmee ook wereldwijd onze concurrentiepositie verstevigen.’’

Hoe ziet die groene haven eruit?

Quote

We moeten de transitie niet als last zien maar juist al kans

Arno Bonte

,,Neem de petrochemische industrie: van ruwe olie maakt die allerlei nuttige stoffen. Voor de verhitting die nodig is tijdens de chemische processen wordt gas verbrand. Ten eerste willen we dat proces elektrificeren, waarmee we CO2-winst boeken door geen gas meer te verbranden. Ten tweede moet de stroom die we daarvoor gebruiken van een schone oorsprong zijn. En ten derde willen we geen ruwe grondstof meer gebruiken, maar gaan we hier afval voor inzetten. Een volledig circulaire economie in 2050 is namelijk ook een belangrijke doelstelling voor een schone planeet. We zijn, met de haven en bedrijven, al aan het onderzoeken of we een waste-2-chemicals-fabriek kunnen bouwen. Die zou een duurzaam alternatief kunnen bieden voor een deel van de petrochemie.’’

De scheepvaart en luchtvaart zijn buiten het Klimaatakkoord van Parijs gehouden. Laat Rotterdam die ook buiten beschouwing?

,,Dat de luchtvaart en de scheepvaart niet in het Klimaatakkoord zitten, is een gemiste kans. Ik hoop echt dat de regeringsleiders dat rechtzetten in de volgende klimaattop. De zeeschepen die de hele wereld over gaan, hebben een groot aandeel in de mondiale CO2-uitstoot en dat moet veranderen. Dat is een kwestie voor de internationale politiek. Wij doen als stad intussen wat we kunnen. De haven gaat schepen aansluiten op groene walstroom, waardoor ze als ze afgemeerd liggen, niets uitstoten. Dat is al zo voor de binnenvaart, en dat ­willen we ook realiseren voor de ­zeescheepvaart.’’

Is ons huidige economische systeem voor al deze veranderingen toereikend?

,,Nee. Ik denk dat we de focus van kortetermijnwinst moeten verschuiven naar langetermijnvisie. De nieuwe economie houdt rekening met de toekomst, en levert een positieve bijdrage aan de planeet, in plaats van hem uit te buiten. Die economie is circulair, draait op schone brandstoffen en is ‘slim’; maakt optimaal gebruik van de mogelijkheden van digitalisering. Deze transitie moeten we goed vormgeven; we willen bijvoorbeeld voorkomen dat we biobrandstoffen stoken waarvoor, om palmolie te winnen, regenwouden zijn platgebrand. Dat is slechts hier, op papier, winst. Maar de transitie gaat niet van de ene op de andere dag. Die kost tijd.’’

Wat als we niets doen?

,,De gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Hoe langer we wachten, des te duurder verduurzaming uitvalt. De gaskraan in Groningen gaat dicht. Je ziet nu al dat de energierekening omhooggaat. Voor lagere inkomens kan dat hard aankomen. Energie-armoede ligt dan op de loer. Dat soort zaken willen we voor zijn. En zúllen we voor zijn. In Rotterdam zijn we al begonnen.’’

Dit artikel is mogelijk gemaakt in samenwerking met Eneco, Deltalinqs, gemeente Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam en Woonstad Rotterdam en valt buiten de verantwoordelijkheid van de redactie.