Bij de doop vermengt zich Nederlands met Aramees

GLANERBRUG - Nederlanders die zich syrisch-orthodox laten dopen om met Suryoye te kunnen trouwen is nog altijd uitzonderlijk, maar komt vaker voor dan vroeger. Dat vertelt lector Ruben van der Kaap mij als ik een bijzondere doopplechtigheid bijwoon in het klooster in Glane.

Als ik om half zeven ’s avonds over de landweggetjes tussen Enschede en Losser naar Glane rijd, komen me veel auto’s tegemoet met Duitse kentekens. In vrijwel alle auto’s zitten mensen die je op basis van hun uiterlijk Turks zou noemen. Ik veronderstel dat ze terugkomen van waar ik naartoe ga: het Syrisch-orthodoxe klooster Sint Ephrem, waar straks een doopplechtigheid plaatsheeft.

Tromgeroffel en getrompetter

Het is zaterdag 27 april 2019. Ik parkeer mijn auto achter de kerk. Uit een ontmoetingsruimte klinken tromgeroffel en getrompetter. Even later staat er op het plein tussen klooster, ontmoetingsgebouw, kerk en kerkhof een groep scouts in het gelid, met vlaggen – de Nederlandse voorop – te musiceren. Het zijn Syrische scouts die verbonden zijn aan de Petrus en Paulus Kerk in Enschede. Een hopman te midden van de groep blaast op een fluitje en de jonge muzikanten gehoorzamen.

De bisschop Polycarpus nadert. Hij staat vriendelijk ogend, met een staf met twee naar elkaar toe gebogen slangenkoppen in de hand, even stil bij de scouts en laat zich met hen fotograferen waarna hij de kerk binnenloopt. Aan het plein staat een tafel met boeken met Aramese en soms Aramees én Nederlandse teksten. Een boek bevat de klassiek Aramese gezangen die in de liturgie worden gebruikt, een ander vertelt meer over de bisschop en derde is een prentboek voor de jongste jeugd. Ze zijn te koop.

Syrische klank

Als de doopplechtigheid begint zijn er maar enkele tientallen mensen aanwezig. Een constant binnen druppelen van gelovigen is gebruikelijk. Drie uur later is de kerk stampvol. Twee van de drie dopelingen zijn vrouwen. Ze zijn alle drie volwassen en Nederlands en in het wit gekleed. Polycarpus wisselt Aramees af met Nederlands. Alle gezangen zijn Syrisch van klank, maar sommige hebben een Nederlandse tekst gekregen.

Een jonge bewieroker zwaait met een wierookbrander met belletjes. Op momenten met een hevige emotie zingt een vrouw een hoge tremolo die hulolo wordt genoemd. De dopelingen verklaren met hun gezicht naar het westen dat ze Satan afzweren en met hun gezicht naar het oosten dat ze God belijden. Drie keer draaien ze zo om. Bij het doopvont besprenkelt de bisschop hun hoofd. Polycarpus zegt gefeliciteerd. De kerk applaudisseert. Dan mogen de partners van de drie naar voren komen: twee Aramese mannen en een Aramese vrouw. Zij aan zij nemen ze nieuw applaus in ontvangst.

Volwaardig lid

De bekeerlingen zijn nu volwaardig lid van de kerk. Om in Syrisch-orthodoxe kring binnen de kerk te kunnen trouwen is het noodzakelijk dat ze gedoopt zijn. “De Kerk dient namelijk het Mysterie van het Huwelijk alleen uit aan Orthodoxe gelovigen. En trouwen is wel de norm. Dus dopen is absoluut noodzakelijk”, zegt lector Ruben van der Kaap.

Volgens hem is het nog steeds uniek dat met deze neofieten bewust dit intensieve traject naar de doop is ingegaan. „Maar minder uniek dan 10 jaar geleden. Toen gebeurde het niet. Nu hebben we elk jaar een groepje van rond de vijf Nederlandse mensen die gedoopt worden. Ongeveer de helft daarvan heeft een relatie met een Aramese partner”.

Hoe zit het met de Syrisch-orthodoxe gemeenschap? Bekijk het in de onderstaande video. 

Volledig scherm
Doopplechtigheid in klooster St Ephrem van drie jongeren door de bisschop samen met partners op de foto © Reinier van Willigen
Volledig scherm
Doopplechtigheid in klooster St Ephrem van drie jongeren door de bisschop samen met partners op de foto © Reinier van Willigen
Volledig scherm
Doopplechtigheid in klooster St Ephrem van drie jongeren door de bisschop samen met partners op de foto © Reinier van Willigen
Volledig scherm
Doopplechtigheid in klooster St Ephrem van drie jongeren door de bisschop samen met partners op de foto © Reinier van Willigen
Volledig scherm
Doopplechtigheid in klooster St Ephrem van drie jongeren door de bisschop samen met partners op de foto © Reinier van Willigen

In samenwerking met indebuurt Enschede