Volledig scherm
Milos Forman, regisseur van "One Flew Over the Cuckoo's Nest" en "Amadeus," is op 86-jarige leeftijd overleden. © AFP

Regisseur Miloš Forman (86) overleden

De Tsjechische Oscar-winnende regisseur Miloš Forman is gisteren op 86-jarige leeftijd overleden na een kort ziektebed. Dat maakte zijn vrouw Martina bekend aan het Tsjechische persbureau CTK. Forman overleed in zijn huis in Connecticut, Amerika. 

Hij werd bekend met films als One Flew over the Cuckoo's Nest, Amadeus en The People vs. Larry Flynt en met de musical Hair. Hij won twee keer een Oscar voor beste regisseur.

One Flew over the Cuckoo's Nest is een van de weinige films die alle belangrijke Oscars tegelijk wist te winnen: beste film, beste hoofdrolspeler, beste hoofdrolspeelster, beste regisseur en beste scenario. Amadeus won acht Oscars, waaronder beste hoofdrolspeler, beste film en beste regisseur.

Vrijheid

De drang naar vrijheid en de afkeer van gezag is een veelvoorkomend thema in het werk van Forman. Hét voorbeeld daarvan is Randle McMurphy in One Flew over the Cuckoo's Nest (1975), de gedetineerde in een psychiatrisch centrum die zich keert tegen de verpleegkundige Mildred Ratched die hem met harde hand haar wil probeert op te leggen. Maar ook de Spaanse schilder Francisco Goya, de pornoproducent Larry Flint en de jongeren in de musical Hair zijn buitenstaanders aan wie Forman een film wijdde.

Het oeuvre van Forman is niet groot, maar sommige van zijn werken worden gerekend tot de belangrijkste in de filmgeschiedenis. Voor One Flew over the Cuckoo's Nest kreeg hij de vijf belangrijkste Oscars. Slechts twee andere titels in de geschiedenis ontvingen ook de beeldjes voor beste film, regisseur, mannelijke hoofdrol (Jack Nicholson), beste vrouwelijke hoofdrol (Louise Fletcher) en scenario. Ook zijn film Amadeus (1984), over de wedijver tussen de componisten Wolfgang Amadeus Mozart en Antonio Salieri, was zeer succesvol. De film verwierf acht Oscars, waaronder die voor beste film en beste regisseur.

Concentratiekamp

Forman werd in 1932 geboren in Caslav, ten oosten van Praag in het toenmalige Tsjechoslowakije. Hij groeide op in het gezin van een protestantse hoogleraar en een hotelhoudster. De nazi's arresteerden zijn vader, omdat hij verboden boeken verspreidde en deporteerden hem naar het concentratiekamp Buchenwald, waar hij in 1944 stierf. Zijn moeder was een jaar daarvoor in Auschwitz gestorven. Later ontdekte Forman dat niet de hoogleraar, maar een Joodse architect zijn biologische vader was.

Toen de troepen van het Warschaupact in augustus 1968 een einde aan de Praagse Lente maakten, was Forman in Parijs. Hij besloot niet naar zijn land terug te keren, maar emigreerde naar de VS. Daar is hij gisteren ook gestorven.