Volledig scherm
De hoofdrolspelers uit Alleen Maar Nette Mensen. © ANP

'Rowanda (Alleen Maar Nette Mensen) is net Keesje Flodder'

Critici van de film Alleen Maar Nette Mensen hebben het verhaal niet goed begrepen. Dat gaat niet zozeer over etniciteit, maar over sociale en culturele klasse. Dat stelt criminoloog en socioloog Jan Dirk de Jong in een artikel op Joop.nl.

De verfilming van Alleen Maar Nette Mensen van Robert Vuijsje (2012) die vorige week in première ging, heeft nogal wat stof doen opwaaien. Er is veel kritiek, net als in 2008 op het boek. Vuijsje werd en wordt opnieuw beschuldigd van racisme, seksisme en kolonialisme. Bij het Amsterdamse radiostation Radio Mart - goed beluisterd door Surinamers in Amsterdam-Zuidoost - kwamen bergen boze en beledigde reacties van luisteraars binnen.

'Teringlijers'
Programmamaker Guilly Koster verklaarde in Het Parool: 'In de film worden onze dochters en moeders belachelijk gemaakt. Je kunt niet anderhalf uur lang laten zien dat zwarte vrouwen met strings worden geneukt, zonder te denken dat het niet tot repercussies leidt. We laten over ons heenlopen, om met de straat te praten, totdat iemand zegt: 'Die teringlijers gaan eraan.'

Voorstanders van de film menen echter dat de etnische en religieuze vooroordelen in de film luchtig en humoristisch moeten worden opgevat. Het verhaal gaat over de Marokkaans uitziende David zich losmaakt van zijn milieu in Oud-Zuid, en in plaats daarvan op zoek gaat naar een negerin met rondingen. Uiteindelijk komt hij terecht bij de goedgebekte, weelderige Rowanda. We kunnen Davids seksuele verlangen beter begrijpen door hem vergelijken met de nette mannen in de luxe villawijk uit de film Flodder, stelt De Jong.

Panterprint-legging
Dochter Keesje uit het asociale gezin Flodder (gespeeld door Tatjana Simic) zorgt eveneens voor veel ophef als zij in een nette wijk komt te wonen. Zoals de socioloog uitlegt: 'Zij is een blanke, rondborstige en ordinaire meid, getooid in een panterprint-legging en met een bilpartij waar je U tegen zegt. De mannelijke 'kouwe kak' wordt maar wat heet van deze Hollandse deerne. Iedereen begrijpt instinctief de hoerige aantrekkingskracht van Keesje die zijn climax bereikt in de seksscène in de garage: 'Buurman, wat doet u nou?''

Destijds werd er hard gelachen om het blonde typetje, benadrukt De Jong. Maar hij plaatst wel een kanttekening bij de vergelijking tussen Rowanda en Keesje: 'In zijn blinde begeerte maakt David wel een racistische fout: hij denkt dat een zwarte chick die 'ghetto' is, zogenaamd ook 'puur' is qua etnische achtergrond. Zo'n type 'negerin' staat volgens hem dichter bij de natuur en is nog niet verpest zijn door blanke invloeden die van zwarte mensen 'bounties' maken (zwart van buiten, wit van binnen).'

Het artikel van Jan Dirk de Jong verscheen eerder in de NRC Next van 17 oktober.

Volledig scherm
Tatjana Simic als Kees in een scene uit de speelfilm Flodder 1. © ANP