Volledig scherm
Het neergestorte vliegtuig in Zuid-Afrika. © REUTERS

Piloten mochten historisch vliegtuig Aviodrome dat crashte in Zuid-Afrika niet besturen

video & updateDe Australische piloten die de Convair 340 bestuurden die vorig jaar neerstortte in Zuid-Afrika hadden daarvoor niet de bevoegdheid. Dat blijkt uit een onderzoek van de Zuid-Afrikaanse luchtvaartautoriteit.  Het vliegtuig maakte op 10 juli 2018 een testvlucht en stortte toen neer. Daarbij kwam een inzittende om het leven. Na die test zou het vliegtuig beginnen aan de reis naar Aviodrome in Lelystad.

Volgens het onderzoek van de luchtvaartautoriteit SAACAA hadden de piloten geen vaardigheidstest en competentiecheck gedaan. Ze hadden 17 maanden voor het ongeluk voor het laatst met het toestel gevlogen, terwijl piloten volgens de regelgeving elke 12 maanden moeten vliegen om aan de vaardigheidseisen te voldoen. Bovendien mocht de eerste piloot in Zuid-Afrika niet vliegen met een tweemotorig vliegtuig. 

Verkeerde noodprocedure

Al eerder was in een onderzoek geconcludeerd dat de piloten de verkeerde noodprocedure volgden. Uit opnamen in de cockpit blijkt dat er verwarring is bij de twee Australische piloten. Daarbij is te horen hoe zij aan elkaar vragen welke motor in brand staat. De motor was voorzien van een (dubbele) blusinstallatie, maar die werd niet ingezet. De propellor werd niet in de ‘vaanstand’ gezet (zodat die het minst wind vangt), wat wel had gemoeten. Daardoor de piloten het vuur niet bestreden, vervormde de vleugel en raakten ze de controle over het toestel kwijt, maakt het rapport duidelijk. 

Uit het rapport van de SAACAA  blijkt bovendien dan de motor van het crash-toestel al niet goed was voordat de piloten het luchtruim kozen. De onderhoudstechnicus - die bij het ongeluk om het leven kwam - was op de grond wel met de motor in de weer geweest, maar had het probleem niet getackeld. In het rapport staat ook dat hij in de cockpit de gashendels bediende, wat tegen de regels was. 

Ongeluk 10 juli

Op het moment van het ongeluk waren 19 passagiers aan boord, waarvan drie mensen namens het Aviodrome. Het was de bedoeling dat de in 1954 gebouwde Convair 340 op 23 juli 2018 feestelijk onthaald zou worden in Lelystad, nadat het toestel geschonken was door een Zuid-Afrikaans bedrijf. De drie Nederlandse medewerkers van Aviodrome raakten bij de crash lichtgewond. Bij de crash kwam een inzittende, de onderhoudstechnicus,  om het leven.

Reactie Aviodrome

In een reactie op de vraag wat de verantwoordelijkheid van Aviodrome is bij dit ongeluk en of het Flevolandse museum gezorgd heeft voor het inhuren van de piloten zegt woordvoerder Jeroen Floor: ,,Het is een vrij complex en tragisch verhaal. We hebben het onderzoeksrapport van de South African Civil Aviation Authority ook ontvangen. Het is een heel feitelijk en inhoudelijk rapport. We gaan dat bestuderen en willen eerst zekerheid hebben voordat we uitspraken doen en reageren”. 

In juni van dit jaar diende in Rotterdam een kort geding over het vrijgeven van alle correspondentie met de verzekeraars van het vorig jaar verongelukte vliegtuig. Daarvoor had Aviodrome een zaak aangespannen tegen Saam-Verspieren. ,,Dit is een Frans bemiddelingsbedrijf, die dit soort vluchten verzekert. Het is een gespecialiseerd bedrijf voor deze niche. Er is nog geen uitspraak gedaan, dus ook hierover is nog niet meer te melden. We moeten eerst helderheid hebben over wat er precies gebeurd is. Het zijn allemaal puzzelstukken die we proberen in elkaar te leggen”. 

Eigendom vliegtuig

Op de vraag of de crash uiteindelijk grote financiële gevolgen kan hebben voor Libéma, het moederbedrijf van Aviodrome, daar wil Floor niet op ingaan. ,,Er is gewoon heel veel onduidelijk in deze zaak. We weten bijvoorbeeld ook niet of het een zaak voor justitie wordt in Zuid-Afrika nu het rapport er ligt”.

De vraag wie op het moment van de crash eigenaar was van het toestel blijkt voor Floor moeilijk te beantwoorden. Was dat al bij het opstijgen van vliegveld Wonderboom in Zuid-Afrika, of pas op het moment dat de banden de landingsbaan in Lelystad zouden raken? Na overleg met juristen komt hij terug met het antwoord: ,,We kúnnen daar geen antwoord op geven. Het is geen kwestie van niet willen. We weten het gewoon niet. We weten dat het zeker was dat wij het toestel zouden krijgen, maar of we toen al eigenaar waren, dat kunnen we niet zeggen”.

Aviodrome houdt via zijn eigen site het publiek op de hoogte over de ontwikkelingen in deze zaak tot dusver.

Lees hier alle artikelen die we over dit onderwerp hebben geschreven.

Een inzittende van het toestel maakte deze opnamen van de brand.

Beelden van het ongeluk op de grond.

Direct na de crash gaf een woordvoerder van het Aviodrome deze reactie.