Volledig scherm
De daling van de vaccinatiegraad is vorig jaar gestopt. © Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Aantal vaccinaties daalt niet langer

De afname van de vaccinatiegraad lijkt gestopt. De voorlopige cijfers over 2018 laten eenzelfde beeld zien als voor kinderen in 2015. Dat meldt staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid aan de Tweede Kamer.

De voorlopige cijfers over 2018 van de DKTP-vaccin (tegen difterie, kinkhoest, tetanus en polio) en de andere vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma laten een stabiel beeld zien, aldus Blokhuis. Daarmee is de vaccinatiegraad nog niet op het oude niveau. Maar de dalende trend lijkt gestopt. Ook de daling van de vaccinatiegraad voor baarmoederhalskanker (HPV) is gestopt. Vooral het aantal tienermeiden dat de HPV-prik kreeg, daalde de afgelopen jaren flink. De deelname aan de vaccinatie tegen baarmoederhalskanker lag in 2016 op 53,4 procent en daalde een jaar later naar 45,5 procent. Daardoor werden per geboortejaar tientallen gevallen van baarmoederhalskanker minder voorkómen, zo bleek uit berekeningen van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Het RIVM vreesde door de dramatische daling zelfs voor tachtig doden per jaar.

Bijwerkingen

Belangrijkste reden om niet tegen baarmoederhalskanker te vaccineren of daarover te twijfelen, blijken zorgen over mogelijke bijwerkingen van het HPV-vaccin, zoals chronische vermoeidheid. Deze zorgen worden echter niet gestaafd door onderzoek: uit alle gegevens die verzameld zijn sinds het vaccin verkrijgbaar is, blijkt dat het vaccin veilig is. 

Blokhuis is daarom blij dat er afgelopen jaar niet nog minder meisjes tegen HPV zijn gevaccineerd. Hij noemt de signalen over stabilisatie ‘hoopgevend’, maar zet zijn acties om de vaccinatiegraad te verhogen door.  Afgelopen november maakte de staatssecretaris een plan de campagne bekend om het belang van vaccinaties op allerlei manieren duidelijker en zichtbaarder te maken. ,,Aan onjuiste informatie over vaccinaties zal -bijvoorbeeld op sociale media- actief weerwoord worden geboden. Ouders worden actief benaderd als ze niet willen deelnemen aan het Rijksvaccinatieprogramma. En er komen meer mogelijkheden om vaccinaties in te halen’’, aldus Blokhuis. Met name op sociale media is een verwoede strijd aan de gang tussen voor- en tegenstanders van vaccineren. 

Korten kinderbijslag

Zeker nadat Ruud Coolen van Brakel, directeur van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) vorig jaar pleitte voor het korten van de kinderbijslag voor ouders die weigeren hun kinderen te laten inenten, laaide het debat weer op. De groep ouders die er bewust voor kiest hun kroost geen prikjes te geven tegen (besmettelijke) infectieziekten, kreeg de laatste jaren steeds meer aanhang in Nederland. Was de vaccinatiegraad voor bof, mazelen en rode hond (de BMR-prik) onder peuters vijf jaar geleden nog 96 procent, vorig jaar was dit gedaald naar 92,9 procent. 

Uitbraak ziekten

Een dalende vaccinatiegraad vergroot de kans dat in de toekomst ziekten zoals mazelen uitbreken. Daarnaast is het voor het toenemende aantal ongevaccineerden een gemiste kans op individuele bescherming tegen ernstige infectieziekten. Internationaal gezien is de vaccinatiegraad in Nederland nog steeds hoog. De gemiddelde percentages in Nederland liggen voor de meeste vaccinaties boven de 90 procent.