Volledig scherm
Chirurgen Van Straten (links) en Klein © Jeroen Jumelet

Artsen gaan dialoog aan om hartpatiënt te redden

De kans dat een patiënt na een hartoperatie overlijdt is de afgelopen 2 jaar met één derde gedaald. Dat komt omdat chirurgen elkaar niet meer zien als concurrent en samenwerken.

Quote

Er was geen prikkel om te verbeteren. Andere hartcentra zagen we min of meer als concurren­ten.

Hartchirurg Van Straten

De opzienbarende resultaten worden deze week bekendgemaakt op het symposium Meetbaar Beter. Cardiologen en cardiothoracaal chirurgen (hart-long chirurgen) uit negentien Nederlandse ziekenhuizen doen inmiddels mee aan het samenwerkingsprogramma. Ze vergelijken overlevingspercentages, andere behandelresultaten en gevolgde procedures om zo tot een verbetering te komen.

Op het congres worden de resultaten van ingrepen bij 120.000 hartpatiënten gepresenteerd. ,,Bij een bypass-operatie is het overlijdensrisico gedaald van 3 naar 2 procent. Jaarlijks krijgen 8000 mensen een bypass. Ook bij de hartklepvervangingen daalde het risico van 3 naar 2 procent,'' zegt directeur Dennis van Veghel van Meetbaar Beter.

Prikkel
De samenwerking tussen hartspecialisten uit verschillende ziekenhuizen kwam vroeger niet van de grond. Hartchirurg Van Straten van het Eindhovense Catharina Ziekenhuis. ,,We zagen de noodzaak niet. Als we ons werk langs internationaal onderzoek legden, deden we het goed. Dus er was geen prikkel om te verbeteren. Andere hartcentra zagen we min of meer als concurrenten. En er speelde nog iets: chirurgen zijn overtuigd van hun eigen kunnen. Die karaktereigenschap moet je hebben, anders kun je niet aan een operatie beginnen. Nu willen we kijken bij de ander en leren van elkaar.''

Het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven wist de sterfte na een aortaklepoperatie omlaag te krijgen en ook de complicaties na een bypassoperatie. In het St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein daalde de sterfte na operaties waarbij tegelijkertijd een aortaklep werd vervangen en kransslagaderomleidingen werden aangelegd, een operatie met een verhoogd risico op overlijden. ,,In Nederland  worden per jaar ongeveer 16.000 hartoperaties verricht. Indien door een project als Meetbaar Beter het percentage patiënten dat overlijdt  met 1 procent daalt, dan zijn dat 160 mensen,''  zegt Patrick Klein, cardiothoracaal chirurg in het Antonius ziekenhuis.

Zijn collega Bart van Straten van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven: ,,Ons sterftepercentage in Eindhoven voor hartchirurgische ingrepen was 3,4 procent. Dat was keurig en daar zaten we al jarenlang op. We hebben heel ons proces minutieus doorgenomen en onze data vergeleken met andere ziekenhuizen. We zitten nu op 2,2 procent.''

Dotterbehandeling
Cardioloog Giovanni Amoroso van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam noemt een ander voorbeeld: ,,Wij zagen dat onze prestaties bij dotterbehandelingen bij patiënten met nierinsufficiëntie net wat minder waren dan van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. We keken wat zij doen. Dat leidde tot een lijst aan verbeterpunten. Nu zijn onze resultaten bovengemiddeld. Bij deze groep patiënten hebben we het sterftepercentage teruggebracht van 9 naar 5 procent.'' Dat lukte door de maximale hoeveelheid contrastvloeistof, die slecht is voor de nieren, per patiënt te berekenen. ,,Daarvoor hadden we voor iedereen dezelfde maximale hoeveelheid.''

  1. Knutselen aan de mens: een vloek én een zegen
    PREMIUM

    Knutselen aan de mens: een vloek én een zegen

    De knapste koppen van Nederland vertellen deze zomer over ontwikkelingen in hun vakgebied in de Zomeruniversiteit. Vandaag deel 2: De nieuwste gentechnologie brengt mogelijkheden in beeld die lang sciencefiction leken. Biomedisch ethicus Guido de Wert beantwoord vragen als: hoe ver zijn we nog verwijderd van het uitschakelen van nare ziektes in ons dna, baby’s met blauwe ogen op bestelling en voortplanting van twee mensen van hetzelfde geslacht?