Volledig scherm
Ben Oude Nijhuis (1932 - 2014) © Shody Careman

Ben Oude Nijhuis: strijder tot de laatste snik

In wat de laatste 13 dagen van zijn leven zouden blijken, veranderde Ben Oude Nijhuis van een anonieme oude man in een alom geliefde voorvechter van de ouderenzorg.

Volledig scherm
Ben Oude Nijhuis, gewone man uit 'duh Haag' die plots een held werd. © Frank Jansen

Zaterdagavond moest de 82-jarige Hagenaar zijn strijd staken, toen dochter Yvonne hem naast zijn bed vond. Getroffen door een hersenbloeding, compleet onverwachts. In het ziekenhuis leek Oude Nijhuis al te beseffen dat hij niet meer de oude zou worden. Urenlang hield hij zijn Niet Reanimeren-ketting stevig vast. ,,Alsof hij wilde zeggen: ik wil niet terechtkomen in die verpleeghuizen die ik zo verfoei,'' zegt Yvonne.

De familie dubde even, maar besloot zijn dementerende vrouw Sjaan toch te halen. Zij was immers degene voor wie Oude Nijhuis alle aandacht had gevraagd.

Sjaan boog zich zondag over haar man heen. Gaf hem kusjes, vertelt Yvonne. ,,'Dag Ben, dag lieve Ben'. Dat was het laatste wat ze zei. Ik denk dat ze weet dat dit het einde was.'' Een dag later overleed hij.

Tot letterlijk enkele uren voor zijn hersenbloeding hield Ben Oude Nijhuis zijn kruistocht vol tegen de falende zorg aan zijn dementerende vrouw. Die kruistocht nam 2 weken geleden een vlucht, toen ook de moeder van verantwoordelijk staatsecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) slachtoffer bleek. De kritiek op de bezuinigingen in de zorg laaide op en Oude Nijhuis ging voorop om dat protest gaande te houden.

Apetrots

Quote

Ik blijf strijden tot mijn laatste snik.

Ben Oude Nijhuis

Hij leek van graniet. Terwijl hij opkwam voor hulpeloze dementerenden, kon niemand vermoeden dat de dood juist hém op de hielen zat. Zijn familie is diep verdrietig door zijn overlijden, maar ook apetrots. ,,Hij heeft als 82-jarige toch een discussie op de kaart gezet,'' zegt Yvonne.Als 82-jarige zette hij maar mooi een debat over de falende ouderenzorg op de kaart. Toch was Ben Oude Nijhuis er niet gerust op. Hij was bang dat de discussie zou doodbloeden, vertelde hij vlak voor zijn overlijden aan het AD. 'Ik blijf strijden tot mijn laatste snik'.

Zo druk als het de afgelopen weken in zijn huis was, zo stil is het nu. De parkietjes tetteren als altijd, maar de radio zwijgt. Er is simpelweg niemand om het ding aan te zetten.

Hij heeft gevochten tot het eind, maar een hersenbloeding werd hem maandag te machtig, vertelt dochter Yvonne verdrietig. Zijn vrouw moeten achterlaten aan de ouderenzorg, was zijn grootste nachtmerrie. Oude Nijhuis hoopte zo vurig dat het zou verbeteren.

Nu had zijn noodkreet aan kracht gewonnen, omdat nota bene de moeder van staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) in hetzelfde 'verfoeide' verpleeghuis WZH woont. En ja, Oude Nijhuis was alom geliefd geworden toen hij het bij Pauw opnam tegen diezelfde Van Rijn, zeker toen de bewindsman er zijn bezuinigingen bleef verdedigen. Maar nog, zei Oude Nijhuis, hij wilde wel het beleid zien veranderen.

Volledig scherm
Ben Oude Nijhuis en Joop van Rijn © AD

Dagboekje

Quote

De mensen luisteren. Dit maakt me zo gelukkig.

Ben Oude Nijhuis

We zouden contact houden om dat te volgen. Hij vertelde, wij noteerden. Over een maand zou het tot een dagboekje leiden. Door zijn onverwachte dood laat Oude Nijhuis 'slechts' een week van notities na. Ze tonen hoe hij vocht voor de ouderenzorg tot het plotselinge einde.

Vrijdag 7 november
Het heeft er best ingehakt, al die aandacht de hele week. Eerst het AD, daarna Pauw. Nog meer tv-optredens, weer kranteninterviews. Hij staart. De sigaretjes volgen elkaar wat sneller op. ,,Het is me allemaal wat.''

Vanavond maar wat vroeger naar bed. Zijn dochter is streng geweest. Dat hij aan zijn 'rikketik' moet denken, zegt hij wijzend op z'n borst. De schat. ,,Ik moet wel op de been blijven, hè,'' zegt hij verbeten. ,,Ik heb nu wat losgemaakt.'' Bovendien. Hij moet nog naar 'beneden'. Zoals iedere dag. Even langs Sjaantje. ,,Zij houdt me op de been.''

Bij de deur krijgt de verslaggeefster een dikke knuffel.

Even later komt er op de redactie een e-mail van Abvakabo-FNV binnen. Die wil Ben als middelpunt van een demonstratie de volgende dag, tegen de bezuinigingen op de zorg. Oude Nijhuis vindt het prima. ,,Geef mijn nummer maar.''

Zaterdag 8 november
,,Oude Nijhuis hier. Moet je horruh,'' grinnikt hij door de telefoon. Dat 'gewone mannetje' uit 'duh Haag', is plots een held. Ben is net terug van het Spuiplein. Vakbond Abvakabo-FNV kroonde hem Held van de Dag bij een demonstratie. Een prachtige speld heeft hij gekregen. Als een ware popster is Oude Nijhuis onthaald. 2000 man aan zijn voeten. ,,De mensen luisteren. Dit maakt me zo gelukkig.''

Hij wil snel op Facebook kijken naar de reacties. ,,We belluh!'' En weg is de Grote Klokkenluider van de Zorg.

Woensdag 12 november
Oude Nijhuis staat al te trappelen in de deuropening. Ruim 500 mensen hebben hem een bericht gestuurd op Facebook, glundert hij. ,,Die kan ik nooit allemaal beantwoorden.'' Hij is dankbaar. De eerste dagen moest hij de steun vooral zoeken in zijn kinderen en kleinkinderen ('Supertrots op je, opa!'). Nu is iedereen op zijn hand.

Joop van Rijn, vader van staatssecretaris Martin, heeft zijn handen afgetrokken van de klachten aan het tehuis. Vooral door de spagaat waarin zijn zoon zit, denkt Ben. Joop wil rust. Ze groeten elkaar nog wel op de gang, maar draaien niet meer het groepje houtbewerken. Ben liep van de week ook staatssecretaris Van Rijn tegen het lijf. Hoewel ze elkaar in de haren zaten bij Pauw, gaven ze elkaar nu een knikje. Geen wrok. ,,Het gaat zoals het gaat.''

Na de drukke dagen oogt hij weer kwiek. Oude Nijhuis pakt zijn jasje. Op zijn revers prijkt het gouden vakbondspeldje. Hij is zichtbaar aangedaan.

Dan schampert hij. Dat het nu wel ineens kan, goede zorg. Laatst vroeg iemand aan zijn vrouw: wat wilt u eten vandaag? Doppertjes, lof of andijvie? U mag kiezen. ,,Potverdorie. Huichelaars.'' Er zijn ook opeens meer mensen op de afdeling.

Z'n eigen avondmaaltijd is er wel een keer of twee bij ingeschoten, bekent hij.

Zijn grootste angst nu is dat de discussie doodbloedt. Volgende week gaat hij naar het Kamerdebat over de verpleeghuizen, zegt hij vastberaden. ,,Ik blijf strijden tot mijn laatste snik.''

Er zijn wel zorgen. Gooit het verpleeghuis hem niet uit zijn aanleunwoning? Oude Nijhuis dat hij de manager tegenkwam. Die bood hem een drankje aan. ,,Ik vroeg: zit er gif in?''

Het leven neemt ook zijn oude koers. Een bezorger brengt twee nieuwe schilderijtjes, die hij met behulp van nummertjes inkleurt. Oude Nijhuis kijkt al verheugd.

Zaterdag 15 november
13.19 uur

Via Facebook roert Oude Nijhuis zich - achteraf gezien - nog één keer. Hij dankt de 'lieve mensen' die hem een berichtje stuurden. En ondertekent in stijl: ,,Ik ben jullie dankbaar. De Strijder.''