Volledig scherm
© Archieffoto ANP

De dood als keuze: 'Weloverwogen en in alle rust'

Ze stonden op de drempel van het verzorgingshuis, maar wilden niet naar binnen: David Postma (86) en Willemke Postma-Kloosterman (84) kozen liever zelf hun einde, in het bijzijn van hun vier zoons. Het verhaal van het echtpaar maakt op deze site veel los. Dat echtparen, zoals David en Willemke, hun levens samen beëindigen is van alle tijden, zegt Petra de Jong, directeur van de Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Ze heeft het van zeer nabij meegemaakt.

Volledig scherm
David (86) en Willemke (84) gruwelden van een verzorgingshuis. © Privéfoto

'Mijn ouders hebben het ook gedaan. Weloverwogen, bewust, in alle rust en openheid. Het was zeer ingrijpend, maar het heeft ons ook geholpen om het rouwproces te doorlopen.'

Het aantal zelfdodingen is de afgelopen 5 jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek sterk toegenomen. In 2007 maakten nog 1353 mensen een einde aan hun leven, in 2012 steeg dat aantal naar 1753 mensen, een toename van 30 procent.

De laatste decennia komt het volgens De Jong vaker voor, al zijn geen harde cijfers beschikbaar. 'Mensen zijn steeds meer gewend de regie te hebben over hun leven en ze willen die regie ook houden over hun levenseinde. Zeker als mensen zo lang samen zijn geweest en een eenheid hebben gevormd. Zij zeggen steeds vaker 'Dan gaan we ook samen'.' Dat proces is niet eenvoudig. Euthanasie is alleen mogelijk wanneer er sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Dat geldt voor euthanasie, waarbij een arts het middel toedient, maar ook voor hulp bij zelfdoding, waarbij de arts een drank met het dodelijk middel aan de patiënt geeft, die het dan zelf tot zich neemt.

Al deze gevallen worden landelijk geregistreerd: Jaarlijks gaat het om ruim 4000 gevallen. Officiële euthanasie bij echtparen komt hooguit een tot twee keer per jaar voor. 'Mij zijn sinds 2002 in totaal nog geen tien gevallen bekend,' aldus Nicole Visée, die als algemeen secretaris de registraties bijhoudt.

In die cijfers zijn niet opgenomen de echtparen die zonder hulp van een arts hun leven beëindigen, zoals de ouders van Petra de Jong en David en Willemke.

In die gevallen treedt een andere procedure in werking. Een huisarts stelt vast dat het gaat om een niet natuurlijke dood. En dan komen politie en justitie om de hoek kijken, om vast te stellen of er geen sprake is van een misdrijf.