De wetenschap over PTSS: één op de tien ervaart bevalling als traumatisch

Video,,De bevalling van een baby wordt door veel moeders als iets ontzettend moois gezien. Maar wat voor de ene moeder een roze wolk is, is voor de ander een traumatische ervaring. Sommigen houden er zelfs een posttraumatische stressstoornis (PTSS) aan over.” Gynaecoloog Claire Stramrood van het Amsterdams Medisch Centrum legt in haar college bij de Universiteit van Nederland* uit wat de gevolgen van PTSS kunnen zijn en hoe we het kunnen voorkomen.

Uit een door Stramrood uitgevoerd onderzoek voor het UMC Groningen blijkt dat zeker tien procent van de vrouwen een bevalling als traumatisch ervaart. Dit gaat in één tot drie procent van de gevallen zo ver, dat een posttraumatische stressstoornis ontstaat. ,,Toch is dit een relatief onbekend fenomeen, waar pas sinds twintig jaar aandacht voor is”, vertelt de onderzoekster in haar college. ,,En dat terwijl jaarlijks ruim tweeduizend vrouwen een posttraumatische stressstoornis overhouden aan hun bevalling.” In risicogroepen ligt dit getal nog vijftien procent hoger. Hier gaat het om vrouwen met medische complicaties, als ze bekend zijn met psychische klachten of om intermenselijke factoren, zoals het ervaren van weinig steun van de partner tijdens de bevalling.

Onder PTSS verstaan we ‘een stoornis die ontstaat na een traumatische gebeurtenis.’ Het verwerken van deze gebeurtenis lukt niet goed, met lichamelijke en psychische stressklachten als gevolg. Stramrood voegt hier aan toe dat de meeste vrouwen door deze ervaring ook last krijgen van angstklachten.

Quote

Wat wij met zijn allen ‘de mooiste dag van je leven’ noemen, is voor minstens 1 op de 10 vrouwen een hor­ror-ervaring

Maar stressklachten zijn niet de enige gevolgen van PTSS na de bevalling. Deze lopen sterk uiteen. ,,We weten dat vrouwen met PTSS minder lang borstvoeding geven. Verder is er bij vrouwen met PTSS een grotere kans op problemen in haar relatie met haar partner en in de moeder-kind hechting. Sommige vrouwen ontwikkelen ook angst voor een volgende bevalling.”

Ook vrouwen die geen stressstoornis overhouden aan hun bevalling, kunnen deze als traumatisch ervaren. Dat percentage ligt een stuk hoger. ,,Tien tot twintig procent van de vrouwen die bevallen in Nederland, ervaren de bevalling als traumatiserend. Wat wij dus met zijn allen ‘de mooiste dag van je leven’ noemen, is voor minstens 1 op de 10 vrouwen een horror-ervaring.”

Volledig scherm
© Getty Images/Monkey Business

Uit een onderzoek van Stramrood onder tweeduizend vrouwen kwamen verschillende aspecten naar voren die de trauma’s kunnen veroorzaken. Zo bleek dat vrouwen die zich niet gehoord voelden tijdens de bevalling, door de verpleegster of zelfs hun partner, ook al met traumatische gevoelens terugkijken op de ervaring. Ook kwam in het onderzoek naar voren dat de communicatie tijdens de bevalling een grote invloed heeft op hoe die wordt beleefd.

,,Er moet beter worden uitgelegd, geluisterd en praktisch en emotioneel ondersteund worden door de verloskundige of gynaecoloog.” Door slechte communicatie verliezen de vrouwen het gevoel van controle, zeggenschap over het eigen lichaam en krijgen zij het gevoel behandeld te worden alsof zij geen eigen wil hebben. Het is daarom belangrijk dat de zorgverlener adviseert, informeert en vraagt om toestemming voordat hij of zij een handeling uitvoert. De zwangere vrouw moet de regie en daarmee de controle houden over de bevalling door de beslissingen te nemen die gemaakt moeten worden.”
Vanaf 8.20 minuut gaat Stamrood verder in op hoe PTSS na bevallingen voorkomen kan worden.

*Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.

De Universiteit van Nederland heeft ook een podcast. Vind afleveringen terug op Spotify (http://bit.do/UvNL-Spotify) en iTunes (http://bit.do/UvNL-iTunes).

Bekijk hieronder meer college’s van Universiteit van Nederland:

  1. Waarom zeggen alle psychiaters ‘ja’ tegen mdma?
    Video

    Waarom zeggen alle psychia­ters ‘ja’ tegen mdma?

    Mdma is al jaren de populairste partydrug in Nederland. Ondanks dat het op de opiumlijst staat, zien wetenschappers ook de medische potentie. De positieve effecten van mdma - het maakt je socialer en minder geremd - zouden namelijk ook kunnen helpen bij de behandeling van psychiatrische stoornissen. Psychofarmacoloog Kim Kuypers (Universiteit Maastricht) onderzoekt dit. ,,De sociale effecten van mdma zou de gesprekken tussen patiënt en psychiater ten goede kunnen komen.”