‘Elke dag telt bij veel te vroeg geboren baby's’

Video,,Waar een normale zwangerschap tussen de 37 en 42 weken duurt, houden wij ons bezig met kinderen al na 24 weken geboren worden’’, vertelt neonatoloog Arno van Heijst van de Radboud Universiteit Nijmegen in zijn college bij de Universiteit van Nederland*. In het Radboudumc verzorgen ze jaarlijks 350 te vroeg geboren kinderen.

In totaal worden er in Nederland ieder jaar zo’n 15.000 baby’s geboren die minder dan 37 weken in de baarmoeder hebben doorgebracht. Hoe langer de zwangerschap duurt, hoe groter de overlevingskansen zijn. Vanaf 24 weken is een baby levensvatbaar. De pasgeborene heeft dan wel extra verzorging nodig. De helft van de baby’s, die vanaf 24 weken ter wereld komen, overleeft. ,,De kleinste baby’tjes die wij verzorgen wegen maar rond de vijfhonderd gram’’, vertelt Van Heijst. ,,Dat is ongeveer een zesde van het gewicht van een voldragen pasgeboren baby.’’ In deze gevallen telt elke dag, want bij zulke jonge kinderen zijn belangrijke organen, zoals de hersenen, nog niet volgroeid.

Ontwikkeling

Quote

De kleinste baby’tjes die wij verzorgen wegen maar rond de vijfhon­derd gram

Arno van Heijst

De aanleg van organen ligt er echter grotendeels al na twaalf weken. Denk hierbij aan de aanzet van het maagdarmkanaal en het hart, maar ook de start van de ontwikkeling van de hersenen die al in week drie begint. Tussen de 12e en 37ste week van de zwangerschap vindt de overgang van eenvoudige naar complexe organen plaats. ,,Bij 24 weken begint de aanleg van de longblaasjes bijvoorbeeld’’, vertelt Van Heijst: ,,een soort zakvormige structuren die ontstaan vanuit een uitstulping uit de darm, waar twee knoppen aan komen die uiteindelijk uitgroeien tot de longen.’’ Na 24 weken zijn deze nog helemaal niet voorbereid om adem te halen. ,,De echte longblaasjes zien we pas terug vanaf 36 weken. En deze groeien nog door na de geboorte.’’

Doordat de longen van de jongste baby’s op de intensive care nog niet goed ontwikkeld zijn, liggen zij aan een beademingsmachine. Ook moeten ze op temperatuur gehouden worden. Omdat de darmen nog niet in staat zijn om de voedingsstoffen op te nemen, krijgen ze kleine hoeveelheden suikeroplossing als voeding. ,,Denk aan vierentwintig keer op een dag een halve milliliter of een milliliter suikeroplossing.’’

Volledig scherm
© ANP

Ook de hersenen zijn na een zwangerschapsduur van 24 weken nog verre van volgroeid. ,,Na elf weken zien we de eerste hersenstructuren: de hersenstam, de kleine hersenen en de aanleg van de grote hersenen.’’ Pas na zeven maanden zijn hersenen te onderscheiden zoals wij die kennen, alleen missen dan nog de groeven in de buitenste laag van het brein.

Kwaliteit van leven

Er zijn landen waar ook baby's van jonger dan 24 weken in leven worden gehouden. In Nederland is juist bewust voor deze grens gekozen. ,,Er is ergens een ondergrens waarop we de onrijpheid van kinderen niet meer kunnen behandelen. Dat gaat onze kennis en kunde te boven.’’ Ook wordt rekening gehouden met de kwaliteit van leven dat voor zo’n te vroeg geboren kindje in het verschiet ligt. ,,Als je de kinderen behandelt en ze overleven, dan wil je ook dat ze een goede kwaliteit van leven hebben. Ze moeten zich goed kunnen ontwikkelen en je wilt niet dat later in hun leven complicaties optreden, zoals bijvoorbeeld ernstige longschade of blindheid.’’

*Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.

De Universiteit van Nederland heeft ook een podcast. Vind afleveringen terug op Spotify (http://bit.do/UvNL-Spotify) en iTunes (http://bit.do/UvNL-iTunes).

Bekijk hieronder meer college’s van Universiteit van Nederland: