Volledig scherm
De levenseindekliniek in Den Haag. inzetje: Gaby Olthuis in het programma Altijd Wat © ANP, screenshot YouTube

Euthanasiekliniek op vingers getikt na dood om oorsuizen

VideoDe Levenseindekliniek in Den Haag is op de vingers getikt voor de euthanasie op Gaby Olthuis, een vrouw met ernstige tinnitus (oorsuizen). Volgens de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) had de patiënte ook psychiatrisch onderzocht moeten worden.

Quote

Haar lijden was ondraag­lijk en uitzicht­loos

De Levenseindekliniek in Den Haag

In een verklaring op haar website zegt de kliniek zich te verbazen over dit oordeel. ,,De psychiater van de Levenseindekliniek had uitgesloten dat een psychiatrische aandoening aan het euthanasieverzoek ten grondslag lag."

Volgens de kliniek had de patiënte tal van therapieën en behandelmogelijkheden geprobeerd, maar waren er geen zinvolle behandelopties meer mogelijk. ,,Haar lijden was ondraaglijk en uitzichtloos." De patiënte had niet alleen last van oorsuizen, maar leed ook aan overgevoeligheid voor omgevingsgeluiden (hyperacusis).

Quote

Het geluid van metaal op metaal, een snerpend geluid, is altijd aanwezig

Gaby Olthuis in het NRCV-tv-programma Altijd Wat

'Trein met piepende remmen'
Gaby Olthuis overleed op 1 maart 2014 in de levenseindekliniek na het drinken van een dodelijk drankje. In april van dat jaar werd postuum een interview met haar in het NCRV-tv-programma Altijd Wat uitgezonden (zie de video onderaan). Een kleine 400.000 kijkers zagen het verhaal over Gaby's zelfverkozen dood.

Ze omschreef haar klachten als van een voorbijrijdende trein met piepende remmen. De trein kwam nooit tot stilstand. ,,Het geluid van metaal op metaal, een snerpend geluid, is altijd aanwezig." Op slechte dagen had de vrouw veel hoofdpijn en zou ze het liefst in een stille kamer willen zijn.

Ruisje
De aandoening begon in 2011, vlak na de geboorte van haar tweede kind. Een zacht geruis sloop het leven van de vrouw binnen. Het ruisje stopte niet, maar werd alleen maar erger. Een arts vertelde haar dat de aandoening tinnitus heette, waarmee ze zou moeten leren leven.

Na een aantal jaar kwam er een bromgeluid in haar hoofd bij en realiseerde ze zich dat het nooit meer stil zou worden. Naast tinnitus ontwikkelde de vrouw hyperacusis. Doordat haar zenuwstelsel zo overprikkeld is geraakt kon Gaby simpele geluiden niet meer verdragen, zoals het openmaken van een plastic zakje.

Quote

Soms zei ze tegen me: had ik maar kanker, dat begrijpen mensen tenminste. Ze wilde niet dood. Maar ze kon niet meer

Gaby's vriend Patrick tegen de Volkskrant

Schuldgevoel
Volgens haar vriend en moeder, vandaag in een interview met de Volkskrant, wilde de huisarts haar niet helpen. ,,Soms zei ze tegen me: had ik maar kanker, dat begrijpen mensen tenminste", aldus vriend Patrick. ,,Ze wilde niet dood. Maar ze kon niet meer. Ze was op. Het was gekmakend."

Later mocht ze wel op gesprek in de levenseindekliniek. Begin februari 2014 kregen Gaby en haar gezin het verlossende telefoontje. Het verzoek tot euthanasie was goedgekeurd. Een arts kon haar helpen. ,,Dit vertellen aan mijn kinderen was de grootste test. Dan merk je of je in paniek raakt, maar ik bleef rustig. Dat voelde als 'het is oké.' Het schuldgevoel of ik echt de juiste beslissing voel is het moeilijkst," aldus Gaby in Altijd Wat.

Psychiatrisch onderzoek
Gaby Olthuis overleed op 1 maart 2014 op 47-jarige leeftijd. De toetsingscommissie vindt nu dat tinnitus in combinatie met hyperacusis ernstig genoeg kan zijn om voor euthanasie in aanmerking te komen, maar dat vanwege de ,,psychische kwetsbaarheid" van de patiënte behoedzaamheid was vereist.

De Levenseindekliniek vindt dat de RTE's terughoudender zouden moeten zijn in het vragen om psychiatrisch onderzoek. ,, Ze vragen vaak om aanvullend psychiatrisch onderzoek, ook waar het gaat om een duidelijke lichamelijke diagnose."

Derde keer
Het is de derde keer in een jaar tijd dat de kliniek is berispt. Het gaat om twee gevallen van euthanasie in 2013 en een in 2014.

In 2013 willigde de kliniek 134 euthanasiewensen in, waarvan er dus twee volgens de toetsingscommissies niet aan de zorgvuldigheidseisen voldeden. Dat is verhoudingsgewijs veel meer dan het aantal euthanasiegevallen waar de toetsingscommissies landelijk gezien twijfels bij hadden: 5 van de 4829 meldingen (alle euthanasiegevallen bij elkaar) in 2013.