Volledig scherm
© Thinkstock

Farmareuzen sjoemelen met kankermedicijn

Twee Nederlandse farmareuzen hebben grof verdiend over de ruggen van ernstig zieke kankerpatiënten, vindt de Europese Commissie. Brussel legde de twee een boete van 16 miljoen euro op.

17 maanden lang betaalde de ene farmareus de andere om een veel goedkoper pijnbestrijdingsmiddel van de markt te houden. ,,Alleen maar om meer winst te maken,' zegt Eurocommissaris van Mededinging Joaquin Almunia. 'Schokkend.'

De Spaanse opvolger van Neelie Kroes heeft er genoeg van dat uitgerekend farmaceutische bedrijven met onderlinge afspraken de markt manipuleren. Deze zomer deelde hij al een boete van 145 miljoen euro uit aan een paar andere medicijnproducenten, een derde grote zaak zit in de pijplijn. 'Voortaan controleer ik ze elk jaar allemaal,' kondigde Almunia aan.

De boetes gisteren, 10,8 en 5,5 miljoen, waren bestemd voor Janssen-Cilag uit Tilburg (dochter van het Amerikaanse Johnson & Johnson) en Sandoz uit Almere (dochter van het Zwitserse Novartis). Volgens Almunia betaalde Janssen Sandoz om een goedkoper, generiek alternatief voor de superpijnstiller fentanyl van de markt te houden. Fentanyl is honderd keer sterker dan morfine.

'Voortaan twee keer nadenken'
'Deze boete moet zorgen dat ze voortaan wel twee keer nadenken voordat ze nog eens met hun gedrag zowel de patiënt als de belastingbetaler schaden,' zei Almunia.

Janssen-Cilag ontkende gisteravond dat het patiënten financieel heeft geschaad: 'Het betrokken middel werd volledig vergoed.' Met andere woorden: de zorgverzekeraars en hun premieplichtigen draaiden voor de kosten op.

Janssen-Cilag ontkent dat het welbewust de introductie van de nieuwe pijnstiller heeft vertraagd. Het bedrijf heeft ook een verklaring voor de betalingen aan Sandoz: 'We hebben ze betaald voor co-promotie, omdat we in die 17 maanden gezamenlijk een nieuwe fentanylpleister onder de aandacht van apothekers en artsen brachten.'

Almunia kent dat verweer, maar gelooft er niets van. Hij zegt over interne documenten te beschikken waarin Novartis/ Sandoz 'een deel van de koek' wordt beloofd. Sandoz was in alles voorbereid om zijn goedkopere generieke pijnstiller op de markt te brengen, maar deed dat niet om Janssen-Cilag niet in de wielen te rijden, zegt hij. 'Janssen betaalde zijn concurrent Sandoz om het goedkopere middel uit de markt te houden en wel zo veel dat Sandoz er meer aan overhield dan het aan zijn eigen generieke medicijn had verdiend.'

Na 17 maanden stopten de betalingen, omdat een derde partij een generieke fentanyl-pleister op de markt bracht. Een woordvoerster van Janssen-Cilag weet nog niet of het bedrijf tegen de boete in beroep gaat: 'Dat moeten we nog bekijken met onze juristen.' Sandoz geeft pas vandaag commentaar.

Patiëntenorganisaties zijn boos. 'De farmaceutische wereld blijft onvoldoende transparant,' meent Marsja Meijer van KWF Kankerbestrijding. Laurence Maes van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties: 'Bedrijven mogen natuurlijk geld verdienen aan hun producten, maar nooit over de rug van patiënten.'