Volledig scherm
De zoon van Joke sloeg tijdens een psychose zijn vader in elkaar © Koen Verheijden

'Gelukkig krijgt Bart hulp en geen straf'

Ze voelde opluchting bij het horen van het vonnis voor Bart van U.: tbs en dwangverpleging. Behandeling is veel beter dan straf, weet Joke van der Meulen uit eigen ervaring. Haar zoon sloeg in een psychose zijn vader helemaal in elkaar. 'Mijn grootste angst was altijd dat hij compleet zou ontsporen, zoals Bart.'

Quote

Een combinatie van langdurig drugsge­bruik en een psychiatri­sche aandoening is ontaard in een vreselijke daad

Joke van der Meulen

Karst, Tristan, Bart. Als Van der Meulen het over gewelddadige psychiatrische patiënten heeft, noemt ze hen steevast bij de voornaam. Want alle gruwelijke schanddaden ten spijt: voor haar blijven de mannen 'slachtoffer van een vreselijke ziekte': de psychose.

Van der Meulen praat uit eigen ervaring. Haar zoon werd al vroeg getroffen door psychoses, waarvan de laatste een jaar geleden met een geweldsdelict eindigde. ,,Hij heeft zijn eigen vader helemaal in elkaar geslagen,'' zegt de vrijwilligster van Ypsilon, een landelijke vereniging die de belangen van familieleden en naastbetrokkenen van mensen met een psychosegevoeligheid behartigt.

Machteloos
,,Een combinatie van langdurig drugsgebruik en een psychiatrische aandoening is ontaard in een vreselijke daad. Als moeder voelde ik me vreselijk machteloos toen dat gebeurde. En ik schaamde me erg natuurlijk, want hij blijft mijn kind." Een kind dat zelf niet gekozen heeft voor een ingewikkelde aandoening, betoogt Van der Meulen. We hoeven van haar niet vertederd over mensen als Bart van U. te praten, maar woensdag voelde zij mee met de man die Els Borst doodde en vooral met diens ouders.

,,Ik weet een beetje wat ze doormaken,'' zegt ze. ,,Ik begrijp ook heel goed dat ze ervoor gekozen hebben niet in de media te verschijnen. Die mensen zijn doodmoe, dat kan niet anders. Het vreet aan een mens als hij elke dag wordt geconfronteerd met het gedrag van zijn eigen kind."

Quote

Ook bij mijn zoon heb ik me geregeld verbaasd over hoe makkelijk ze hem weer lieten gaan

Joke van der Meulen

Familie
Dat Van U. een celstraf ontliep, vindt Van der Meulen volkomen terecht. Zij noemt de reactie van de nabestaanden - zij waren teleurgesteld over de uitspraak - 'opmerkelijk'. ,,Ik hoop dat hij nu de zorg krijgt, die hij verdient,'' zegt ze.

,,Uit het rapport Hoekstra is wel duidelijk geworden dat de zorgverlening in de aanloop naar zijn delicten niet optimaal is geweest. Hij is een aantal keer te vroeg naar buiten gestuurd. Ook bij mijn zoon heb ik me geregeld verbaasd over hoe makkelijk ze hem weer lieten gaan. Bij Ypsilon pleiten wij al jaren voor het serieus nemen van de signalen van familie en naastbetrokkenen en niet te wachten tot zaken echt misgaan."

Begeleiding
,,Vaak denken psychiatrische instellingen dat meer vrijheid geen kwaad kan,'' vervolgt Van der Meulen. ,,Op zich is er ook helemaal niks mis met een toegenomen zelfstandigheid. Maar die moet dan wél gepaard gaan met intensieve begeleiding. En daaraan ontbreekt het dus heel vaak. Gelukkig is er door de nieuwe wet op de gedwongen zorg betere inspraak door familie mogelijk geworden.''

Van der Meulen herhaalt dat een zaak als Bart van U. louter slachtoffers kent. Ze prijst zich gelukkig dat het met haar zoon inmiddels de goede kant op gaat. Hij is halverwege het dwangverplegings- traject en is zelf vastbesloten zijn verdere herstel tot een succes te maken. 

Angst
,,Daar ben ik erg blij mee,'' besluit ze. ,,Mijn grootste angst is altijd geweest dat hij compleet zou ontsporen. Dat er gevolgen zouden optreden zoals bij Tristan of Bart. Ik geloof oprecht niet dat iemand volledig opzettelijk zijn eigen zus en een politicus vermoordt. Dan is iemand simpelweg overmand door angst. Sinds mijn zoon zijn vader in elkaar heeft geslagen, ben ik me daar nog meer van bewust. Ik leef eigenlijk mee met ieder delict dat ik in de media tegenkom."