Volledig scherm
Eddy Kole:'Het is gokken welke zorg je nodig zou kunnen hebben.' © FOTO ERIC BRINKHORST

Gokje wagen met het eigen risico of liever niet?

ZorgverzekeringEen eigen risico, daar zitten we allemaal aan vast. U kunt ook vrijwillig kiezen voor een hoger eigen risico, tot wel 875 euro. Het voordeel is: de basispremie valt flink goedkoper uit. Maar hoe slim is het?

Volledig scherm
© AD
Quote

Mensen moeten geen noodzake­lij­ke zorg gaan mijden

Directeur Frank Elion van VGZ

Jarenlang keurig de zorgpremie betaald, één keer naar het ziekenhuis voor een onderzoekje en dan meteen een rekening krijgen gepresenteerd van 375 euro. Hoe frustrerend is dat? We hebben het te danken aan het wettelijk eigen risico.

Dit is het bedrag dat de verzekerde eerst zelf moet betalen, voordat de basisverzekering de rest van de rekening vergoedt. Bepaalde zorg, zoals die van de huisarts of een verloskundige, is hiervan uitgezonderd; daarvoor hoeft niet eerst het eigen risico te worden aangesproken.

De rijksoverheid besluit elk jaar het eigen risico te verhogen. De afgelopen jaren is het bedrag daardoor fors gestegen. In 2008 bedroeg het nog 150 euro, nu is het 360 euro en volgend jaar moeten we de 375 euro kosten voor eigen rekening nemen. Meer dan een verdubbeling dus.

Goedkoper
Wie dit bedrag nog niet hoog genoeg vindt, kan er ook voor kiezen om het eigen risico te verhogen. Tot een maximum van 875 euro. Het voordeel is: in ruil daarvoor gaat de premie van de zorgverzekering flink omlaag. Als u het hele jaar geen zorg nodig hebt, is dat aanzienlijk goedkoper.

Als het om besparen gaat, is het dus de vraag: kunt u een onverwachte zorgrekening van 875 euro opvangen?

Voor mensen met veel zorg en chronisch zieken is het antwoord vrij simpel: zij gebruiken de zorg veelvuldig en moeten dus nooit een vrijwillig hoger eigen risico kiezen. Zij zijn eigenlijk de dupe van het systeem. Het idee achter het wettelijk eigen risico is dat het een drempel opwerpt, opdat consumenten eerst bij zichzelf te rade gaan: heb ik die zorg wel nodig, moet ik die behandeling wel écht doen? De achterliggende gedachte is dat we op die manier de stijgende zorgkosten in de hand houden. Handig, zou je denken.

Toch kent het eigen risico ook een keerzijde; er zijn mensen die uit financiële overwegingen besluiten om helemaal niet naar de fysiotherapeut of het ziekenhuis te gaan of niet die medicijnen afhalen bij de apotheek.

Volledig scherm
© AD

Onverwacht
Uit een enquête van de Landelijke Huisartsen Vereniging bleek dit jaar dat huisartsen steeds vaker meemaken dat patiënten hun adviezen niet opvolgen voor een vervolgonderzoek in een ziekenhuis of het ophalen van medicijnen. Als gevolg van het hoge eigen risico, zo blijkt. 70 procent van de huisartsen maakt dit elke week wel een keer mee. Zorgmijders blijken vooral mensen met een laag inkomen en mensen die onverwacht zorg nodig hebben.

De boodschap is daarom om alleen te kiezen voor een hoger vrijwillig eigen risico als u zéker weet dat u 875 euro achter de hand hebt voor een onverwachte rekening. ,,Je eigen risico verhogen is natuurlijk alleen een slimme besparing, als je een weloverwogen keuze maakt," concludeert Sieto de Vries van vergelijkingssite Geld.nl.

Apart zetten
Als dat zo is, kunt u de gok nemen: gemiddeld kunt u flink besparen. Bij een eigen risico van 875 euro is de gemiddelde besparing op de premie 236 euro. ,,Je kunt het geld dat je bespaart elke maand apart zetten. Zo heb je geld achter de hand als je toch zorg nodig hebt,'' suggereert De Vries.

De hoogte van het wettelijke eigen risico is steeds meer verzekeraars een doorn in het oog. Voor CZ is de grens bereikt en de verzekeraar 'betreurt dat voor 2015 opnieuw het bedrag is verhoogd.'

Menzis adviseert om te bezuinigen op de premie, maar niet op de zorg. ,,U kunt overwegen een hoger eigen risico te nemen, maar doe dat alleen als u zeker weet dat de zorg voor u betaalbaar blijft," zegt woordvoerder Michael Verheul van Menzis.

Wie toch een financieel risico neemt, kan in grote problemen komen. Verzekeraar VGZ ziet namelijk dat steeds meer verzekerden problemen hebben met het betalen van het eigen risico. Het aantal betalingsregelingen voor specifiek het eigen risico bedroeg in 2013 na 9 maanden 97.315. In 2014 ligt dit aantal na 9 maanden op 169.050.

Directeur Frank Elion van VGZ verwacht dat het aantal betalingsregelingen voor het eigen risico eind dit jaar zelfs uitkomt op 250.000. Dat zijn er bijna 100.000 meer dan het voorgaande jaar én zelfs een vervijfvoudiging in vergelijking met 2012. Een zeer onwenselijke ontwikkeling, waarschuwt Elion.

,,Je kunt je afvragen of het systeem van een eigen risico het doel niet voorbij schiet: mensen moeten geen noodzakelijke zorg gaan mijden.'' De verzekeraar houdt dit jaar een proef waarmee geïnteresseerden voor de VGZ-verzekering worden ontmoedigd om een hoger vrijwillig eigen risico af te sluiten.

,,We benadrukken bij het afsluiten van de zorgverzekering wat de impact van een hoog vrijwillig eigen risico kan zijn en we zetten op de site van VGZ het vrijwillig eigen risico standaard op 0 euro. Ook adverteren we dit jaar niet met vanafprijzen.'' Daarnaast is de premiekorting lager als mensen toch een hoger eigen risico selecteren.

Aanbiedingen
Wie zoekt op de laagste premie, moet dus opletten welk eigen risico bij die lage prijs hoort. De basispremie van Anderzorg (Menzis) van 66 euro per maand is de laagste van het land, maar dat geldt alleen bij het hoogste eigen risico. ZEKUR en Bewuzt (VGZ) zijn de merken met de laagste premie bij het laagste eigen risico, maar ook zij adverteren met vanaf-prijzen met hoger eigen risico.

Misleiding
Aan dat laatste stoort de Consumentenbond zich mateloos. Vorige week nog verweet de consumentenorganisatie zorgverzekeraars nog dat zij op hun internetsite en in advertenties hun klanten misleiden met een lage 'vanaf-premie'. Dat die premie alleen geldt bij een maximaal eigen risico van 875 euro, staat er lang niet altijd duidelijk bij.

Een vrijwillig hoger eigen risico of niet? Zo'n 11 procent van de Nederlanders heeft dit jaar al voor een hoger vrijwillig risico gekozen.

De vraag of dat slim is, kan alleen door de verzekerde zelf worden beantwoord. Voor wie geld opzij kan zetten en geen zorg verwacht, kan het lucratief zijn het eigen risico te verhogen. Maar het blijft een gokje. Een aanrijding, gebroken been of ander onheil in 2015 laat zich nu eenmaal niet voorspellen.



'Ineens moest ik een deel van de zorg zelf betalen'

Eddy Kole heeft een wespenallergie waarvoor hij dure injecties nodig had.

Eddy Kole (65): ,,Als je zorg nodig hebt, weet je dat vaak niet van te voren. Dat maakt de keuze uit al die zorgverzekeringen ook zo lastig. De advertenties en vergelijkingen richten zich vooral op de prijs, maar kwaliteit is zeker zo belangrijk.'' Eddy kan erover meepraten. Jarenlang had hij geen zorg nodig, totdat hij in 2007 werd gestoken door een wesp. Hij kreeg een heftige allergische reactie en kwam via de spoedeisende hulp bij de allergoloog terecht. Dankzij een kuur is hij nu langdurig beschermd, maar daarvoor moest hij jarenlang iedere 6 weken een injectie krijgen. Die werden keurig door zijn zorgverzekeraar betaald, totdat hij vorig jaar de rekening instuurde. ,,Van de 1200 euro moest ik ineens 400 euro zelf betalen. De verzekeraar had de voorwaarden veranderd: ze hadden geen contract met de allergoloog en niet-gecontracteerde zorg werd nog maar gedeeltelijk vergoed.''

Uiteindelijk bleek dat de verzekeraar in het hele land slechts één allergoloog had gecontracteerd, 90 kilometer verderop. Eddy tekende bezwaar aan bij de geschillencommissie en kreeg uiteindelijk gelijk, maar hij is op z'n hoede. ,,Niemand gaat natuurlijk van te voren helemaal uitzoeken wat de regels en voorwaarden zijn en je verwacht al zeker niet dat de voorwaarden zomaar veranderen. Als je één specifieke specialist nodig hebt, is de keuzevrijheid ineens een stuk minder groot. Als je chronisch ziek bent, kan je redelijk nagaan of jouw behandelaar een contract heeft, maar voor anderen blijft het gokken welke zorg je nodig zou kunnen hebben.''

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement