Volledig scherm
© anp

Kettingroker sterft uit, jongere rookt af en toe peuk

UpdateHet aantal kettingrokers is in 15 jaar tijd bijna gehalveerd. Er zijn weliswaar meer twintigers die een sigaret opsteken dan vijftigers, maar daar zitten er beduidend minder tussen die een pakje per dag oproken. 'Roken is niet meer hip.'

Een half miljoen Nederlanders rookt elke dag twintig sigaretten of meer, blijkt uit cijfers die het CBS vandaag, op World No Tobacco Day, naar buiten brengt. In 2001 kregen nog 1,3 miljoen mensen het predikaat 'zware roker'.

De meeste kettingrokers zijn te vinden in de leeftijdscategorie van 50 tot 55 jaar. Bijna een kwart van de rokers in deze groep rookt een pakje of meer per dag. In de groep rokers onder 30 jaar doet nog geen 10 procent hen dat na.

Volledig scherm
© CBS
Quote

Het is steeds moeilijker geworden om twintig sigaretten op een dag te roken, omdat het op steeds minder plekken mag

Marc Willemsen, hoogleraar tabaksontmoediging

3,6 miljoen Nederlanders
Een gevolg van de tabaksontmoedigingsmaatregelen die de afgelopen jaren zijn genomen, met de rookvrije werkplek - sinds 2002 - als de belangrijkste. In 2001 rookte nog één op de drie Nederlanders, vorig jaar was dat gedaald naar één op vier, nog altijd 3,6 miljoen inwoners.

,,Roken is steeds minder populair, minder hip'', concludeert hoogleraar tabaksontmoediging Marc Willemsen. ,,Er zijn minder mensen die roken en de rokers roken minder. Het is ook steeds moeilijker geworden om twintig sigaretten op een dag te roken, omdat het op steeds minder plekken mag.''

Sociale gelegenheden
De ontwikkelingen missen hun uitwerking op de jeugd niet. Steeds meer jongeren op de middelbare school laten de sigaret links liggen. In de groep daarboven, de jongvolwassenen, zijn de meeste rokers te vinden, maar 40 procent van hen geeft aan niet dagelijks een peuk op te steken.

,,Zij roken vooral bij sociale gelegenheden,'' weet arts Esther Croes van het Trimbos-instituut. Als zij dertigers worden, zijn er genoeg redenen om te stoppen: ze gaan minder uit, of krijgen kinderen aan wie ze het goede voorbeeld willen geven.

Volledig scherm
© CBS

Prijsverhoging

Sterft de verstokte roker dan vanzelf uit? Zeker, de jeugd van tegenwoordig begint minder vaak aan roken, is eraan gewend dat het bijna nergens mag en wordt geconfronteerd met een stijgende prijs voor een pakje sigaretten. ,,Het roken sterft überhaupt langzaam uit,'' meent hoogleraar Willemsen. ,,Maar voor degenen die roken blijft het zeer verslavend, zij houden een nicotinebehoefte.''

Feit is dat er nauwelijks verschil is tussen het totaal aantal rokers in 2014 en vorig jaar. Om dat aantal omlaag te krijgen zijn diverse maatregelen denkbaar. Meer plekken aanwijzen waar niet gerookt mag worden, bijvoorbeeld rookvrije schoolpleinen of terrassen, angstaanjagende plaatjes op pakjes - sinds 20 mei verplicht in Nederland - of campagnes die stoppen met roken onder de aandacht brengen.

Maar niets werkt beter dan een prijsverhoging voor tabak, niet geleidelijk maar met een flinke stap, minstens 5 procent per keer. Willemsen: ,,Alle onderzoeken wijzen uit dat een prijsverhoging het meeste effect sorteert. De prijs voor sigaretten is hier nog relatief laag, waardoor tabak voor heel veel Nederlanders nog te makkelijk bereikbaar is.''