Volledig scherm
Sinds de invoering van het rookverbod worden er minder te lichte kinderen geboren © thinkstock

Minder problemen rond de geboorte sinds rookverbod

Sinds de invoering van het rookverbod in de Nederlandse horeca zijn er minder kinderen die met een te laag gewicht worden geboren. Ook het aantal extreem te vroeg geboren kinderen is afgenomen. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van Jasper Been (Erasmus MC), dat in handen is van het AD.

Quote

Je ziet dat zulke wetten niet alleen maar effect hebben op de plekken waarvoor ze bedoeld zijn, maar dat mensen die sociale normen ook mee naar huis nemen

Jasper Been

De onderzoekers keken naar Nederlandse geboortecijfers tussen 2000 en 2011, waarbij ze in het bijzonder letten op twee specifieke momenten. Ten eerste de invoering van de rookvrije werkplek begin 2004 en ten tweede de invoering van de rookvrije horeca in juli 2008.

Jasper Been licht toe: ,,We hadden gegevens van ruim 2 miljoen geboortes. Wat we zagen was dat er na de invoering van de rookvrije werkplek eigenlijk geen belangrijke veranderingen optraden, maar dat je na de invoering van de rookvrije horeca wel een vermindering zag in het aantal kinderen dat met een te laag geboortegewicht geboren werd. Die afname is zo'n 4 à 5 procent." Een te laag geboortegewicht geeft een risico op allerlei klachten op zowel jonge als latere leeftijd.

Been ziet het anti-rookbeleid als de meest waarschijnlijke oorzaak voor de afname: ,,We hebben alle andere factoren meegenomen, zoals de leeftijd en afkomst van de moeders en gezien dat het het meest voor de hand liggend is dat het met tabaksbeleid te maken heeft. Formeel kun je zeggen dat er een vermindering optrad op het moment dat het tabaksbeleid werd ingevoerd, die we niet kunnen verklaren op een andere manier." 

Vroeggeboorten
De onderzoeker en zijn team ontdekten nog iets: ,,We zagen ook dat er een vermindering was in het aantal kinderen dat veel te vroeg geboren was. Niet gewoon te vroeg, maar echt extreem te vroeg. Daarnaast was er een afname in het aantal moeders dat rookte tijdens de zwangerschap en ook in het aantal mensen dat thuis rookte. Je ziet dat zulke wetten niet alleen maar effect hebben op de plekken waarvoor ze bedoeld zijn, zoals cafés en restaurants, maar dat mensen die sociale normen ook mee naar huis nemen omdat ze zich bewuster zijn van de gevaren van meeroken."

Been deed eerder onderzoek naar de gezondheidseffecten van het rookverbod in Engeland, waar dat eerder en in één keer werd ingevoerd. Niet alle effecten die hij daar zag, zag hij terug in Nederland: ,,We hebben ook gekeken naar sterfte voor de geboorte. In Engeland zagen we daar een vermindering, maar in Nederland zagen we dat verband niet. Ook in sterfte kort na de geboorte zagen we in Nederland geen verband met het rookverbod. Alles bij elkaar opgeteld zijn er dus positieve effecten, maar wel minder dan in landen waar de wetgeving strenger is."

Volledig scherm
© thinkstock
Quote

Als je zegt: je mag in bepaalde ruimtes nog wel roken, dan geef je geen duidelijke boodschap af dat je het serieus neemt en dat meeroken ook echt gevaarlijk is

Jasper Been

Maatregelen
Volgens Been valt er dan ook nog wel het een en ander te verbeteren wat betreft het rookbeleid. Been: ,,Er zit veel in de boodschap die je als regering afgeeft. Als je zegt: je mag in bepaalde ruimtes nog wel roken, dan geef je geen duidelijke boodschap af dat je het serieus neemt en dat meeroken ook echt gevaarlijk is. Daar kan nog wel wat in gebeuren. 

Verder zijn er ook landen die kijken naar maatregelen tegen meeroken op plekken waar veel zwangere vrouwen en kinderen zijn. Dan heb je het bijvoorbeeld over speeltuinen, dierentuinen, schoolpleinen. Dat zou je in Nederland ook kunnen doen. En de tabaksaccijns is hier ook nog steeds lager dan wat we met z'n allen internationaal hebben afgesproken." 

Na de geboorte
Been wil de komende tijd verder onderzoek doen naar de effecten van het rookverbod op kinderen na de geboorte. ,,We willen nu gaan kijken naar effecten na de geboorte en dan hebben we het vooral over astma en luchtweginfecties bij kinderen", vertelt hij. ,,Internationaal wil ik vooral ook gaan kijken naar andere manieren om tabaksgebruik te verminderen en of die ook effect hebben op de gezondheid van kinderen. Dan heb je het bijvoorbeeld over tabaksaccijns en mediacampagnes." 

Hij besluit: ,,Ik ben ook in gesprek met beleidsmakers om te zien hoe je de effecten van roken op kinderen kunt verminderen. We werken echt toe naar een rookvrije generatie. Er is zeker een verbetering gaande, daar zie ik naar uit."

Meer effecten

Volledig scherm
© thinkstock

Het onderzoek onder leiding van Been is het eerste naar de effecten van het rookverbod op kinderen. Onno van Schayck, verbonden aan de Universiteit van Maastricht, toonde eerder al wel een verband aan tussen het verbieden van roken op openbare plekken en het aantal hartinfarcten. Van Schayck: ,,In New York was er in 2004, een jaar na de invoering van het rookverbod, een afname van 8 procent in het aantal ziekenhuisopnames voor een acuut hartinfarct. In totaal leidde dit tot 3.813 minder opnames en een besparing van 56 miljoen euro aan ziektekosten."

Engeland
Ook Van Schayck keek naar de gevolgen in Engeland: ,,Daar namen de ziekenhuisopnames van kinderen onder de 14 met de diagnose astma af met 9 procent na de invoering van het rookverbod. Enkele jaren later, in 2012, namen de ziekenhuisopnames voor mensen boven de 65 met een hartinfarct af met zo'n 20 procent en er was een vermindering van maar liefst 11 procent in het aantal gevallen met de longziekte COPD."

Of deze effecten ook in Nederland te zien zijn, moet nog onderzocht worden.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement