Volledig scherm
Of de zorgpremie bij het merendeel van de bevolking stijgt, is nog afwachten. © anp

Onduidelijk of forse stijging zorgpremie voor iedereen geldt

DSW verhoogt premieDe onverwacht forse stijging van de zorgpremie is weinig positief ontvangen. Zorgverzekeraar DSW maakte vanochtend bekend dat hun premie stijgt met 9,25 euro per maand. Bij de presentatie van de begroting van haar ministerie ging minister Edith Schippers van Volksgezondheid vorige week nog uit van een verhoging van 'maar' 3,50 euro per maand.

Volledig scherm
© anp

AD-verslaggever Edwin van der Aa dook vanochtend in de materie. Vijf vragen en antwoorden over de zorgpremie en het eigen risico.

Waarom kwam minister Schippers vorige week met een andere premie op de proppen dan DSW nu? 
Het cijfer dat de minister ieder jaar op Prinsjesdag presenteert (103 euro p/m voor 2017), is de zogeheten nominale premie. Dit is het bedrag dat zorgverzekeraars volgens het ministerie van Volksgezondheid minimaal moeten hanteren, om alle kosten voldoende te dekken. Zodat ze iedereen de zorg kunnen bieden die nodig is.

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) houdt hierbij rekening met alle uitgaven en inkomsten die een zorgverzekeraar heeft. Maar dit is natuurlijk een gemiddelde van alle verzekeraars en daarmee slechts een richtsnoer. De specifieke financiële positie van iedere verzekeraar en de keuze van iedere directie hoeveel van de reserves worden ingezet, bepaalt de uiteindelijke premie van één verzekeraar.

Zo heeft DSW gekozen om de reserves dit jaar minder dan voorheen aan te wenden en zo de premiestijging binnen de perken te houden. Naar eigen zeggen 'om de reserves op een verantwoord niveau te houden'. Daarom komt de premie bij hen uit op 108 euro p/m voor 2017.

De zorgpremie stijgt dus bij alle verzekeraars sowieso volgend jaar?
Dat wordt wel verwacht. De overheveling van de wijkverpleging begin vorig jaar naar de Zorgverzekeringswet leidt in 2017 wederom tot een premiestijging, melden de zorgverzekeraars allereerst in de wandelgangen. Dat is logisch: als er meer kosten ontstaan voor zorgverzekeraars door een grote extra taak en de overheidsbijdrage voor die wijkverpleging wordt tegelijk afgebouwd, dan moet er geld bij.

En dat komt niet ten goede aan de hoogte van de premie. Daarnaast lopen de zorguitgaven op door een sterk toenemend gebruik van dure, vaak vernieuwende, specialistische geneesmiddelen. Ook de uitbreiding van het basispakket en de loon- en prijsstijging brengen extra kosten met zich mee, beweert bijvoorbeeld DSW.

Lees verder onder de grafiek

Hoe toonaangevend is die premie van DSW eigenlijk?
DSW heeft maar 3,5 procent van de markt in handen en is daarmee een kleine speler. Daarnaast heeft de Schiedamse verzekeraar de laatste jaren een enorm deel van de reserves opgeslokt om een concurrerende premie te kunnen bieden, maar die manier van werken blijkt nu op de lange termijn niet houdbaar. Zeker niet omdat ook zorgverzekeraars tegenwoordig aan strenge regels moeten voldoen vanuit Brussel als het hun huishoudboekje betreft.

Pas als de vier grote jongens Achmea, CZ, VGZ en Menzis (samen goed voor bijna 90 procent van de markt) hun premie bekend hebben gemaakt, valt er echt iets te zeggen over de ontwikkeling van de premie in 2017. Over een maand of twee komt waakhond NZa met de totale gemiddelde premie.

Volledig scherm
Edith Schippers © anp

En dat eigen risico? Dat blijft volgend jaar staan op 385 euro, maar heel veel partijen roepen toch dat het moet dalen?
Vooral de linkse partijen (SP en GroenLinks) plus de PVV, en sinds enkele dagen ook de PvdA, zouden graag zien dat het eigen risico helemaal wordt afgeschaft. Zeker nu de verkiezingen er in maart aankomen. Maar de realiteit is dat zo'n ingreep 3,9 miljard euro zou kosten. En niemand weet duidelijk te maken waar dat geld gehaald moet worden.

De oprichting van een nationaal zorgfonds, een plan van de SP, zal jaren in beslag nemen en is nog niet voldoende onderbouwd. Winsten van de verzekeraars afromen, een ander voorstel, is juridisch gezien volstrekt onmogelijk en met de aanpak van verspilling en bureaucratie, een derde idee, wordt naar schatting lang niet genoeg binnengehaald. In ieder geval werd vorige week nog een voorstel om het eigen risico al in 2017 te verlagen, verworpen door een Kamermeerderheid inclusief de PvdA.

Dus we moeten wachten of bij de vorming van een nieuw kabinet, volgend jaar, een lager eigen risico wordt afgesproken? 
Een afspraak aan de formatietafel ligt inderdaad het meest voor de hand. Bijna alle partijen zien wel in dat het hoge verplichte eigen risico voor veel mensen een probleem is, vooral voor ouderen en chronisch zieken. Zij zijn vaak al in januari de hele 385 euro kwijt aan hun vaste zorgkosten.

Onderzoek heeft ook aangetoond dat mensen zorg mijden zodat ze geen torenhoge rekening op hun bord willen krijgen en dat vindt natuurlijk geen enkele politieke partij wenselijk. Afschaffing van het eigen risico wordt niet verwacht, maar een lager eigen risico zal zeker op tafel liggen. Ook dan geldt weer: wie gaat dat betalen? Een daling voor iedereen met 100 euro (naar 285 euro per jaar) kost al bijna één miljard euro.