Volledig scherm
© thinkstock

Wist je dit al over lichaamsvet?

Lichaamsvet is zacht, zompig en sleept een hele slechte reputatie met zich mee. Toch is vet een cruciaal onderdeel van ons lichaam. We slaan er niet alleen extra energie in op, het houdt ons ook warm en beschermt de interne organen. Verder helpen vetcellen de vrouwelijke cyclus te regelen en zijn ze van belang voor ons hongergevoel. Neem even pauze van je verbrandingsstrijd en ontdek wat vet allemaal in huis heeft.

Volledig scherm
3D-model van een vetcel. © thinkstock

Gekleurd
Wie aan vet denkt, ziet vermoedelijk alleen de witte massa in buik, heupen en dijen voor zich. Er bestaat daarnaast echter ook bruin vet, vooral pasgeboren baby's maken er gebuik van om een stabiele lichaamstemperatuur te onderhouden zonder te rillen.

Toch hebben ook volwassenen nog een kleine hoeveelheid (gemiddeld 50 gram) bruin vet in hun systeem. Onderzoek moet echter nog uitwijzen wat de precieze functie daarvan is. Een studie uit 2012 leverde al een eerste reeks bewijzen op. Tijdens het onderzoek werden mannen blootgesteld aan koude temperaturen. Het bruine vet bleek witte vetcellen (waar energie wordt opgeslagen) in te zetten als brandstof om het lichaam warm te houden.

Niet voor iedereen
Bruin vet blijkt helemaal afwezig te zijn in de lichamen van zwaarlijvige mensen. Onderzoekers zijn volop in de weer om te achterhalen of een gebrek aan bruin vet overgewicht veroorzaakt, of ofdat de overdosis aan wit vet de werking van het bruine vet lamlegt. Uit één van de studies is de hypothese gegroeid dat we bruin vet beginnen te verliezen rond de leeftijd van 40, iets wat deels zou kunnen verklaren waarom veel mensen naarmate ze ouder worden sneller overtollige kilo's beginnen op te stapelen.

Warmte
Alle vetcellen in ons lichaam zijn in staat om de temperatuur in te schatten en indien nodig energie vrij te laten in de vorm van warmte. Dit proces is afhankelijk van de proteïne UCP1. Wetenschappers aan Harvard University willen achterhalen hoe vetcellen warmte of koude precies kunnen aanvoelen en of we die eigenschap zouden kunnen manipuleren.

Gedragsverandering
De hoeveelheid lichaamsvet in je lijf is deels bepaald door je genen, maar volgens onderzoekers van het diabetescenturm aan de Zweedse universiteit van Lund zijn we in staat het gedrag van onze vetcellen te manipuleren door te sporten. Zo kunnen we bepaalde genen in- of uitschakelen die fundamenteel zijn voor de opslag van vetten.

Tijdens de studie werden vetcellen bestudeerd van tientallen Zweedse mannen die weinig of nooit aan sport deden. Ze werden gedurende een half jaar twee keer per week naar de spinning- of aerobicsles gestuurd. De heren waren niet alleen vermagerd, de genen in hun vetcellen bleken ook gewijzigd, vooral die verantwoordelijk voor een verhoogd risico op zwaarlijvigheid en diabetes.

Potentiële stamcellen
Lichaamsvet zit boordevol potentiële stamcellen die veel gelijkenissen bevatten met die in embryo's. Door te experimenteren met de 'resten' van liposucties werd ontdekt dat vet veelzijdige cellen bevat die omgezet kunnen worden in stamcellen voor vet, botten en spierweefsel. Het proces blijkt zelfs eenvoudiger dan huid om te zetten in stamcellen.

Slaperig
Ook lichaamsvet heeft nood aan slaap. Wie slecht slaapt of bewust weinig tijd spendeert in bed, beperkt de manier waarop vetcellen reageren op insuline. Dit kan dan weer leiden tot gewichtstoename en op termijn ook tot diabetes.

Zorgwekkend
Kwabben, dubbele kinnen en flubberige armen zijn zicht- en grijpbare bewijzen van overtollig lichaamsvet. Toch is vooral visceraal vet - het type dat je niet kan zien - zorgwekkend. Vet dat net onder je huid zit, doet dienst als isolatie en energiereserve. Visceraal vet, dat diep in de buik zit, vult daarentegen de ruimtes tussen de organen en produceert chemicaliën die het risico op hart- en vaatziekten, verhoogde bloeddruk en diabetes doen stijgen.

De enige manier om af te komen met de gevaarlijke vetcellen, is door op een gezonde manier kilo's te verliezen. Hieronder valt een gebalanceerd eetpatroon in combinatie met cardio- en krachttraining. Visceraal vet reageert helaas niet op lokale stimulatie. Alleen sit-ups zijn dus niet genoeg.