Volledig scherm
© Harry Anders

Glazen Filips en papieren Willem gaan van Gouda naar Rijksmuseum

Acht glas-in-lood-panelen uit één van de Goudse Glazen van de Sint-Janskerk gaan voor bijna een halfjaar naar het Rijksmuseum in Amsterdam. Het gaat om afbeelding van een knielende Filips II, koning van Spanje ten tijde van de 80-jarige oorlog.

Ook een Carton (ontwerptekening) van een afbeelding van Willem van Oranje verhuist naar Amsterdam. Maar dat er een glas op reis gaat is het meest bijzonder. ,,Dit is eigenlijk de eerste keer dat er iets uit een raam wordt gehaald,’’ zegt Jaap van Rijn, coördinator van de Sint-Jan. ,,In de jaren 80 van de vorige eeuw is er wel een andere raam tentoongesteld geweest in het Rijksmuseum. Dat was op de terugweg van de restauratie.’’

Quote

Het is te restaure­ren, met scherven en tekening, maar het kunstwerk is natuurlijk onvervang­baar

Jaap van Rijn

In Amsterdam is vanaf 12 oktober is de tentoonstelling '80 jaar oorlog, de geboorte van Nederland' te zien. De afbeelding van Filips, naar een ontwerp van Dirck Crabeth uit 1557, maakt daar deel van uit. Van Rijn: ,,Eerst wilde het Rijksmuseum alleen een ontwerptekening van het glas met daarop Willem van Oranje. Daarna werd gevraagd of ze misschien ook het carton van Filips II in bruikleen konden krijgen. Dat was echter net uitgeleend en moet dan vanwege de kwetsbaarheid weer vijf jaar ‘rusten’. Vervolgens kwam het verzoek of ze dan in plaats daarvan de glazen panelen met de afbeelding van Filips konden krijgen. De glas-in-loodramen hangen sinds 1984 niet meer direct in een raam maar in een museale opstelling en zijn er dus relatief makkelijk uit te halen.’’

Tekst gaat door onder de foto.

Volledig scherm
© Harry Anders

Kwetsbaar

‘Filips’ staat in Gouda in een krat klaar voor transport. ,,Het formaat van de glas-lood-panelen varieert een beetje, maar gemiddeld heb je het over 68 cm breedte en 90 cm hoogte. De 8 panelen zijn bij elkaar ongeveer 2,75 meter breed en 3,5 m hoog. Het hele raam is overigens 4,5 m breed en meer dan 20 meter hoog. Van Rijn weet zeker dat de glazen in goede handen zijn. ,,De cartons zijn een stuk kwetsbaarder dan de glazen. Die hebben eeuwenlang in de kerk gezeten en hebben regen en wind getrotseerd.’’

Bezoekers van de kerk in Gouda hoeven al die tijd niet tegen blank glas aan te kijken. Ook kijken ze niet naar een gat in het betreffende raam. ,,Er zijn foto’s gemaakt van de glazen panelen en die zijn op doorzichtig doek geprint en in de ramen gehangen. Zo krijgt het publiek toch een beeld. Al glanst het dan wat minder.’’

'We hangen het niet aan de grote klok'

Gaan de Goudse Glazen nu in navolging van dit glas de wereld over? Van Rijn: ,,Dat weet ik niet. We hangen het niet aan de grote klok, maar als een groot museum een beroep op je doet, kijk je of je kunt helpen. Het is ook een eer en een goede reclame voor Gouda en de Goudse glazen.’’

Alle kosten voor het transport alsmede de kosten voor de verzekering zijn voor het Rijksmuseum. ,,Die verzekering is eigenlijk voor als het glas beschadigd raakt. Mocht er iets mee gebeuren is het te restaureren. Dan heb je de scherven en de ontwerptekeningen nog, maar als kunstwerk is het natuurlijk onvervangbaar.’’ Van Rijn staat te popelen om de Goudse Glazen op hun tijdelijke plek in Amsterdam te bekijken. ,,Ik ga daar heel snel heen.’’  

Up-to-date blijven van het laatste nieuws uit Gouda en omgeving? Schrijf je in voor de dagelijkse nieuwsbrief.

In samenwerking met indebuurt Gouda