Volledig scherm
Oud-PvdA-Kamerlid Mohammed Mohandis (31) heeft nu weer meer tijd voor dochter Aya en zoon Rayan. © Sandra Zeilstra

'In mijn hart blijf ik sociaaldemocraat'

Een ongezonde hondenbaan was het  Kamerlidmaatschap, maar eerlijk: Mohammed Mohandis (31, PvdA) had 'm graag nóg vier jaar ingevuld. Daags na zijn afzwaaien blikt de Gouwenaar terug op persoonlijk succes, de vrije val van zijn partij en de opkomst van Denk. ,,Gediscrimineerd worden door een partij die claimt tegen discriminatie te zijn: dat is wrang.''

Papadag is het deze vrijdag in huize Mohandis, net als de afgelopen jaren het geval was. In de praktijk hield dat in dat vader Mohammed (31) zijn tijd verdeelde tussen Teletubbies en het voorbereiden van moties. Tussen speeltuinbezoek en dossierstukken lezen. ,,Die druk is er nu even af. Ik kan me ook mentaal nu volledig op mijn twee kinderen richten. Eerlijk: dat is er de afgelopen tijd weleens bij ingeschoten.''  

Toch had u graag nog een kabinetsperiode als Kamerlid willen dienen, toch?
,,Zeker, dat was wel de inzet. Maar toen ik in december de kandidatenlijst zag, wist ik al wel een beetje hoe mijn kansen lagen. Ik was weliswaar ruim tien plaatsen gestegen ten opzichte van de vorige keer, maar een 21ste plek - het was maar de vraag of we dat aantal zetels zouden binnenhalen. Ik vind het treuriger voor collega's op bijvoorbeeld een twaalfde plek. Voor hen persoonlijk is de shock groter dat we slechts negen zetels hebben binnengehaald. Maar uiteindelijk zijn we allemaal geraakt door deze verkiezingsnederlaag van de partij.''  

Wat was destijds uw motivatie om u nu juist voor deze partij in te zetten? ,,Het begon met een trapveldje in Kort Haarlem, de Goudse volkswijk waar ik ben opgegroeid. Het trapveldje ontbrak, ik was een jaar of 16 en vroeg me af hoe ik dat dan voor elkaar  kon krijgen. Gaandeweg dat proces begon de politiek me te interesseren en kandideerde ik me als jonge twintiger als raadslid voor de PvdA. Ik heb echt een groot sociaaldemocratisch hart: mensen die - vaak buiten hun eigen schuld om - het soms niet redden, die hebben recht op een vangnet. Die hebben iemand nodig die voor ze opkomt, die zorgt voor betaalbare huisvesting, voor werkzekerheid.''

Quote

De beruchte 'minder, min­der'-uit­spraak van Wilders raakte mij persoon­lijk

Mohammed Mohandis

Na een vliegende start als raadslid en voorzitter van de Jonge Socialisten volgde het Kamerlidmaatschap. Hoe voelde dat, zo'n positie vervullen?
,,Het is een hele intensieve baan, dat voorop. Het duurt echt wel een jaar of  twee voordat je helemaal je draai hebt gevonden. Maar toen ik eenmaal het gevoel had het in de vingers te hebben, toen ging het me goed af. Ik heb me voor een aantal zaken intensief ingezet. De invoering van de ov-jaarkaart voor 18-minners binnen het mbo, bijvoorbeeld. Indamming van de bestuurderssalarissen. Verlenging van de geldigheidsduur van hbo-tentamens, zodat studenten met studievertraging niet al behaalde tentamens opnieuw moesten afnemen. De samenwerking met andere partijen ging over het algemeen ook goed. Met alle onderwijscollega's had ik toch een innige relatie - zelfs met die van de PVV. Dat is wel bekoeld na 2014: de beruchte 'minder, minder'-uitspraak van Wilders raakte mij persoonlijk.''  

Je kunt stellen dat vier jaar hard werken uiteindelijk niet is beloond. Is dat wrang?
,,Het is de politieke waarheid van vandaag. Er is geen enkele partij meer, die het monopolie heeft op de term 'grootste partij'. Ik merkte dat ook in de reacties van andere partijen: er was nauwelijks sprake van leedvermaak naar ons toe. Zij weten net zo goed dat als het even anders loopt, zijzelf over vier jaar weer wonden moeten likken. Dat is inherent aan het huidige politieke landschap.''  

In uw Kamerperiode is een partij als Denk uitgegroeid tot een serieus tegengeluid. Hebben ze u ooit benaderd om met ze mee te gaan en de PvdA de rug toe te keren?
,,Nee, nooit. Ik denk dat Kuzu en Azarkan - die ik beide al jaren ken - wel doorhebben dat ze bij mij als oud-voorzitter van de Jonge Socialisten weinig kans maakten. In de campagne naar deze verkiezingen toe heeft Denk mij - en met mij alle andere Kamerleden met een migrantenachtergrond - behoorlijk op de korrel genomen. Zo verschenen er allerlei filmpjes online van Kuzu, die mij persoonlijk aansprak op 'inconsequent stemgedrag'. En ik heb daar weer met een - eveneens goed bekeken - filmpje op gereageerd, hem ontmaskerd. Waar ik veel moeite mee heb, is dat ze nét die Kamerleden eruit kiezen met een Marokkaanse en Turkse achtergrond. Een partij die als belangrijkste speerpunt heeft om te strijden tegen discriminatie, discrimineert op die manier zelf. Politieke oplichterij, vind ik dat. Ze spreken mensen aan op hun Turks zijn, op hun Marokkaanse achtergrond. Ik zeg: marokkaniseer mij niet als ik daar niet om vraag. En laat mensen met een migrantenachtergrond actief zijn binnen álle politieke partijen.''

Hebben ze dan helemaal geen punt, met hun anti-discriminatieagenda? ,,Dat zeg ik niet. Mij bekruipt ook een gevoel van onbehagen als ik mijn dochtertje inschrijf voor de peuterspeelzaal en moet invullen wat mijn etniciteit is. Kennelijk wordt dat nog steeds geassocieerd met taalachterstand, terwijl mijn vrouw en ik beiden hoogopgeleid zijn. Dat zijn dingen die wringen. Zoals het ook wringt dat iemand twaalf jaar op de wachtlijst voor een huurwoning staat en een asielzoeker uiteindelijk voorrang krijgt. Ik snap dat dat onvrede oproept.''   

Maar wat staat de PvdA de komende periode dan te doen?
,,We moeten stoppen met de V&D van de politiek te zijn. V&D richtte zich op iedereen en sprak uiteindelijk niemand echt aan. We moeten terug naar bepaalde herkenbare kernwaarden. Staan voor inkomenszekerheid, arbeidszekerheid, bijvoorbeeld. Mensen die voorheen op PvdA stemden, zijn overgestapt naar PVV. Naar Denk. Naar 50Plus. Allemaal partijen die niet voor het collectief gaan, maar alleen maar een deel van de bevolking vertegenwoordigen. De PvdA op z'n best is een partij die hoog- en laagopgeleiden weet te verbinden. Wit en zwart. Die zich verzet tegen de extreme segregatie die nu dreigt. Dat is nog steeds een goed verhaal en ik vertrouw er nog steeds op dat Lodewijk Asscher dat verhaal kan uitdragen.''   Wat vindt u in dat kader van de oproep van Ronald Plasterk, om samen te gaan met GroenLinks? ,,Ik heb Jesse Klaver hoog zitten. We zijn van dezelfde leeftijd, hij was voorzitter van DWARS (de jongerenafdeling van GroenLinks, red.) toen ik dat van de Jonge Socialisten was, ik beschouw hem als een vriend. Maar de partij staat echt voor iets anders dan de PvdA. Ga naar bijeenkomsten: dat is nog voor een te groot deel een samenzijn van witte, gestudeerde mensen uit de betere klasse. Mensen die het zich kunnen veroorloven om een duurdere bio­kip te kopen en de kiloknallers te laten liggen. Ik wil ook staan voor de mensen die dat níet kunnen, en denk echt dat we daarin als partij wezenlijk verschillen.''  

Quote

Het is een ongezonde job, ik sliep te weinig en at onregelma­tig

Mohammed Mohandis

En wat gaat u nu zelf de komende tijd doen? 
,,Ik ben 31 jaar en al bijna de helft van mijn leven politiek actief. Nu neem ik gewoon even de tijd om te kijken wat bij me past, hoe ik me ook buiten de politiek in kan zetten voor mensen voor wie vooruitgang niet vanzelfsprekend is. Of ik nog politieke ambities heb? Politiek blijft een onderdeel van mij en ik zal me ook zeker inzetten voor de campagne voor de komende raadsverkiezingen. Ik heb immers een groot netwerk en er de afgelopen maanden mede voor gezorgd dat Khadija Arib, Jet Bussemaker en Prem Radhakishun naar Gouda kwamen. Maar ik zie daarin niet direct een grotere, inhoudelijke rol voor mij weggelegd. Wie weet, komt er over tien, vijftien jaar wel weer iets op mijn pad - dan ben ik ook nog maar midden veertig. Ik sluit niets uit op dit moment.''   

Maar nu rust? 
,,Ik wil natuurlijk wel weer aan de slag. Maar even pas op de plaats maken, tijd vrij maken voor mijn gezin, dat voelt wel prima. Er is in de afgelopen Kamerperiode letterlijk geen uur voorbij gegaan dat ik niet met werk bezig was, al was het maar mentaal. Het is een ongezonde job, ik sliep te weinig, at onregelmatig. Maar ik heb ook de mooiste momenten meegemaakt. De inhuldiging van de koning, bijvoorbeeld. De viering van 200 jaar Staten-Generaal. Het is jammer dat ik na vier jaar het veld heb moeten ruimen, maar het was bovenal een eer dat ik dit werk heb mogen doen

In samenwerking met indebuurt Gouda