Is het einde van plastic verpakking groente en fruit nabij met dit brandmerk?

VIDEOHet einde nadert voor de plastic verpakkingen om groente en fruit. Een brandmerk zet het plastic buitenspel.

Quote

De supermark­ten waar we aan leveren, durfden het eerst niet aan

Michaël Wilde, Eosta

De plastic folie om komkommers en avocado’s verpakt in een plastic bakje én zakje. Winkelkarretjes liggen er vol mee. Het is niet alleen een frustratie van veel consumenten, maar ook van groente- en fruitdistributeur Eosta. De enorme hoeveelheid plastic die er dagelijks doorheen ging om hun biologische producten te verpakken, ging het Waddinxveense bedrijf steeds meer tegen te staan. ,,Het is natuurlijk een totaal belachelijk systeem: biologische producten verpakken in plastic”, zegt Michaël Wilde van Eosta. Het bedrijf, de grootste Europese distributeur in biologische groente en fruit, levert aan supermarkten in binnen- en buitenland. ,,De verpakking is nodig, zodat de caissière kan zien dat iemand een biologische en dus duurdere mango afrekent”, legt Wilde uit. ,,Een minder milieubelastend alternatief is een sticker, maar die kun je er weer makkelijk afhalen.”

Volledig scherm
Michael Wilde van de biologische groothandel Eosta. © Sandra Zeilstra

Omdat Eosta de plastic verpakkingen beu was, stak het bedrijf de afgelopen jaren veel tijd in het ontwikkelen van een natuurlijke manier van merken. Dat werd gevonden in de technologie van natural branding, dat sinds 2013 is goedgekeurd door de Europese Unie. Met laserlicht wordt pigment gehaald uit het buitenste laagje van de schil waardoor het contrast ontstaat. ,,De methode tast de smaak, geur en houdbaarheid niet aan”, verzekert Wilde. ,,Het stukje gemerkte schil van bijvoorbeeld een komkommer kan dan ook gewoon gegeten worden.”

Weerstand

Toch stuitte Eosta in het begin op weerstand. ,,De supermarkten waar we aan leveren, durfden het eerst niet aan. Hoewel zij veel klachten krijgen van klanten over al het plastic materiaal in hun winkels, vreesden ze toch de reacties van consumenten. Door het merkje zouden zij toch het gevoel kunnen krijgen dat er geklooid is met hun eten.

Volledig scherm
© Femke Rodenburg

De Zweedse supermarktketen ICA durfde de gok te nemen door gemerkte biologische avocado’s en zoete aardappels in de schappen te leggen. Wilde: ,,We zijn bewust begonnen met fruit en groente waarvan de schil er toch af gaat.” De methode, die voor supermarkten evenveel kost als verpakken in plastic, sloeg direct aan. ,,De afkeer die klanten hebben voor plastic blijkt nog veel groter dan gedacht. Niet zo gek, want het zijn vaak milieubewuste mensen die biologische producten kopen.”

Meer supers

Inmiddels zijn veel meer supermarkten om. Hoogvliet verkoopt sinds februari biologische gember en avocado’s zonder plastic verpakking. Albert Heijn heeft sinds een maand gemerkte biologische courgettes en mango’s in de schappen liggen. Eosta distribueert 95 procent van alle producten naar het buitenland. ,,Met name in Duitsland, Zweden, Noorwegen is de vraag naar biologische producten veel groter dan in Nederland”, zegt Wilde.

De enige lasermachine bij Eosta, die in een uur 1920 avocado’s van een merkje kan voorzien, draait dan ook overuren. Eosta gebruikt de lasertechniek inmiddels voor avocado’s, zoete aardappels, pompoen, gember, mango’s, courgettes en komkommers, maar er zijn ook plannen om appels en peren te gaan merken. ,,We zitten met smart te wachten op een tweede en derde machine om aan de vraag te kunnen voldoen.”

Quote

Het is eigenlijk heel onlogisch dat iets dat met gif geteeld is als normaal wordt gezien en je biologisch moet melden

Michaël Wilde, Eosta

Tot die tijd worden sommige producten bij het bedrijf noodgedwongen toch nog in plastic verpakt. ,,Sinds we begonnen zijn met natural branding, doet het wel pijn om langs die verpakkingsmachine te lopen”, vindt Wilde. ,,,Door de avocado’s die we nu gemerkt leveren aan die Zweedse supermarktketen, besparen we op jaarbasis 725.000 plastic verpakkingen. Dat is zoveel plastic dat je er twee keer mee de wereld zou kunnen omwikkelen.”

Citrusvruchten

Toch kleven er ook nog wel wat mitsen en maren aan het merken van groente en fruit. Zo is de methode niet bij alle fruitsoorten te gebruiken., ,,Citrusvruchten als sinaasappels en grapefruits zijn ongeschikt, omdat de schil uit zichzelf hersteld en het pigment dan weer terugkeert”, legt Wilde uit. ,,Dan zou je inkt of contrastvloeistof moeten inspuiten en dat gaan we niet doen. Ook bij druiven, bessen en tomaten gaat het lastig worden.”

Daarnaast vraagt de methode wel wat extra inspanning van caissières. ,,Zij zijn nu gewend dat de onverpakte producten de niet-biologische varianten zijn dus ze moeten wel goed op het merkje letten.” Verder zijn er supermarkten die toch menen dat het merkje invloed heeft op de houdbaarheid van sommige producten. Zo zouden paprika’s iets minder lang goed blijven zonder plastic verpakking. Wilde: ,,Er wordt meer verkocht als groente en fruit onverpakt in de supermarkt ligt, dat voorkomt weer dat het moet worden weggegooid.”

Concurrenten

Het natural branden is ook bij concurrenten opgevallen. Groothandels in Spanje en Engeland passen de methode sinds kort ook toe. ,,Dat is dubbel, want enerzijds hebben we heel veel geïnvesteerd om dit op te zetten. Aan de andere kant moedigen we natuurlijk alle initiatieven aan die de wereld een stukje beter maken. En door onze kennis en ervaring, hebben we sowieso een voorsprong.” Ook andere voedselproducenten en -leveranciers hebben al interesse getoond in de techniek. ,,We hebben al vragen gekregen van oesterproducenten en van een Duitse broodmaker.” Ook vanuit festivalorganisaties is interesse getoond voor gemerkte appels. ,,Maar dan wordt het meer een gimmick, terwijl het ons echt te doen is om de duurzaamheid.”

Wilde hoopt dat het natural branden ervoor zorgt dat er meer biologisch fruit in de supermarkten komt te liggen. ,,In Nederland is het aandeel biologische groente en fruit nog maar klein met 5 tot 10 procent, terwijl dat in Zweden al rond de 14 procent ligt. Het mooiste zou natuurlijk zijn als het ooit omdraait. Dat biologische producten gewoon zo in de supermarkt liggen en niet-biologische groente en fruit een merkje krijgt. Want het is eigenlijk heel onlogisch dat iets dat met gif geteeld is als normaal wordt gezien en je biologisch moet melden.”

In samenwerking met indebuurt Gouda