Volledig scherm
Gezichtsreconstructie van een straatjongen die eeuwen geleden in de Sint Janskerk is begraven.Voormalig koster Nico Metselaar neemt het resultaat in ogenschouw in 2015 op een tentoonstelling in de kerk. © Pim Mul

Oud-koster St.-Jan Gouda Nico Metselaar overleden

Nico Metselaar, die 30 jaar lang de koster was van de Sint Janskerk in Gouda is overleden.

Metselaar (87) was ereburger van Gouda. Voor zijn werk voor het historische kerkgebouw is hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. In 1995 kreeg hij de Zilveren Anjer uitgereikt voor zijn verdiensten in het uitdragen van het cultuurhistorisch erfgoed van de St.-Jan in het land tijdens lezingen en bijeenkomsten.

Toen hij in 1965 naar de vacature van koster van de St. Jan solliciteerde woonde hij in Amsterdam, waar hij beheerder en hulpkoster was van de Opstandingskerk, beter bekend als de Kolenkit. De dubbelfunctie van koster tijdens kerkdiensten en gastheer voor toeristen in de St.-Jan heeft Metselaar altijd geboeid. ,,De zondagse eredienst ligt me na aan het hart. Vooral de sacramentsdiensten, zoals avondmaal en doop, zijn diensten die ik niet gauw overdraag aan een vervanger als ik een vrije zondag uitzoek’’, zei hij in 1994 aan de vooravond van zijn afscheid in het AD Groene Hart. Waardering voor zijn werk heeft hij regelmatig gehad. Bij zijn 25-jarig ambtsjubileum kreeg Metselaar de erepenning van de stad Gouda in zilver ('ereburger') aangeboden.

Quote

Spelender­wijs heb ik me in de kunstge­schie­de­nis verdiept en daar is deze kerk een wezenlijk onderdeel van

Nico Metselaar in interview in 1994

Sinds 1972 was hij niet te missen in de kerk bij speciale gelegenheden. Hij droeg een kosterstoga tijdens bijzondere kerkdiensten. Metselaar daarover in het interview: ,,Die mantel heb ik te leen gevraagd voor de viering van Gouda 700 in1972. Ik werd lid van het St. Pauls gilde van kosters van de Anglicaanse kerk. Na het feestjaar mocht ik de mantel houden. Ik dacht eerst: ik draag die mantel niet meer, maar dan belde de burgemeester (toen nog Pieter van Dijke, maar ook diens opvolger Chris van Hofwegen -red.) dat hij met gasten zou komen en dan werd gevraagd of ik wel de mantel wilde aantrekken.’’ De staf die hij ook droeg kwam, niet uit Engeland, maar was Gouds. Op de stok is Johannes, de naamgever van de kerk, te zien, die Jezus doopt in de Jordaan. Na zijn pensionering gingen mantel en staf over naar zijn opvolger Maurits Tompot.

Na tientallen, misschien wel honderden rondleidingen bleef de St.-Janskerk Metselaar boeien. Hij was bepaald niet in mineur als hij voor de zoveelste keer het verhaal over bijvoorbeeld de Goudse Glazen moest vertellen. Op doordeweekse dagen leidde hij veel groepen toeristen rond en vooral als er uitleg in het Duits of Engels moet worden gegeven was Metselaar in zijn element. Hij had door de jaren heen veel kennis over 'zijn' kerk vergaard. ,,Het monument dat ik beheer is me ontzettend gaan boeien; de geschiedenis om me heen en ook dat de functie van de kerk door de eeuwen heen is gebleven. Spelenderwijs heb ik me in de kunstgeschiedenis verdiept en daar is deze kerk een wezenlijk onderdeel van. Deze kerk spiegelt geschiedenis’’, zei hij in het eerder genoemde interview.

Een hoogtepunt in zijn carrière noemde hij 23 oktober 1980: het bezoek van prinses Juliana aan de St.Jan. Het eerste bezoek was nog tijdens de verbouwing van de St.Jan in 1978. Juliana was toen nog koningin en bracht een werkbezoek aan de Gouda. ,,Ik stond vanaf de toren te kijken hoe ze via het stadhuis naar de kerk kwam. Bij het afscheid zei ze: Ik kom graag terug als het klaar is.’’ Die belofte kwam twee jaar later uit, bij de heropening van de gerestaureerde kerk. ,,Na de officiële ontvangst was er een rondleiding langs de Goudse Glazen, waarbij Juliana me regelmatig vroeg: koster, wat was dat ook alweer.’’

Metselaar wordt dinsdag 26 september gecremeerd. Voorafgaand is er om 13.00 uur een dienst in ‘zijn’ St.-Janskerk.

Volledig scherm
1980: koster Nico Metselaar geeft prinses Juliana tekst en uitleg in de St.-Janskerk (Foto Martin Droog)

In samenwerking met indebuurt Gouda