Volledig scherm
Gevangenispastor Jan Lange (midden) en vrijwilliger Henri Komen (rechts) zijn bezig met een opname van gedetineerde Ronald, die voorleest aan zijn kinderen © Peter Franken

Voorleesproject houdt band gedetineerden en kinderen warm

Kinderen van wie de vader in detentie zit, zien papa maar bitter weinig.  Ze missen elkaar en het is slecht voor de band in het gezin. Het voorleesproject in de penitentiaire inrichting (PI) in Alphen neemt een stukje van die vervreemding weg. Gedetineerde mannen lezen één keer in de maand een verhaaltje voor de camera voor en hun kind krijgt dat toegestuurd op dvd.

Quote

Alles wat ik kan doen voor mijn kinderen, doe ik en ik denk wel dat de kleintjes er wat aan hebben

Ronald

Mag ik nou tegen papa praten?' vraagt een meisje van 3 als ze naar haar vader op de tv heeft gekeken. Ook al is papa er niet, hij komt toch heel dichtbij als hij op het grote scherm in de huiskamer verschijnt. En hij leest niet alleen voor, hij vraagt ook hoe het gaat, hoe het op school is en of ze wel lief is voor mama.

,,Je kunt van detentie denken wat je wilt, maar het is een hakbijl die in het gezin slaat,'' zegt gevangenispastor Jan Lange (62). ,,Het is schadelijk voor het kind.'' Kinderen mogen weliswaar wekelijks hun vader bezoeken, maar dan zit er een laag schot, de 'slang' genoemd,  tussen de gedetineerde en de bezoekers. Ze mogen alleen aan het begin en het eind van het gesprek even knuffelen. Lange: ,,Dat is een regeling vanwege de drugsproblematiek. Dat kun je een kind niet uitleggen. En die videoboodschap overstijgt dat.''

Jubileum
Het project in Alphen viert dit jaar zijn tienjarig jubileum. De voorganger van pastor Lange, Ben Janssen, kwam met dit idee uit Engeland. Hij schakelde Henri Komen (79) in, vrijwilliger van het eerste uur. Komen: ,,We moesten met Justitie overleggen en er moest een veiligheidsprotocol komen. Ik dacht eerst nog: dan neem ik het op en ga ik de opnamen bij me thuis versieren met een muziekje eronder. Maar dat mocht niet. Het moet hier allemaal gebeuren en gecontroleerd worden.''

We praten in het kantoortje van pastor Lange in de gevangenis. Bij het gesprek is ook Ronald (37), sinds november gedetineerd in Alphen. Hij zit in voorarrest. Ronald, vader van vijf kinderen, de oudste 8, de jongste twee weken, wil niet dat zijn kinderen hem in de gevangenis opzoeken. ,,Ik wil ze hier niet. Mijn zoontje van 3 heeft een goed beeld van de politie, dat mag niet verstoord worden. Ik probeer verlof aan te vragen om ze te zien.'' Zijn pasgeboren kindje heeft hij mogen bezoeken.

Pastor Lange heeft Ronald overgehaald zijn kinderen voor te lezen. Ronald: ,,Hij had het al eerder gevraagd, maar ik dacht: die kinderen zijn toch met andere dingen bezig.'' Lange deed Ronald de suggestie aan de hand het er eens met de moeder over te hebben. Ronald: ,,Zij vond het leuk. Zo zien ze je toch nog even. Ze hebben het wel vaak over me.''

Lange wijst op het belang van stemherkenning. ,,Ook voor een baby is het van belang. Een kind bindt zich in de eerste jaren. Later kun je dat heel moeilijk repareren.'' In de bibliotheek in de inrichting is een speciaal hoekje gecreëerd met kinderboeken, waar de vaders iets kunnen uitzoeken. Het voorlezen vormt de basis van de opname, daar zijn de pastor en de vrijwilliger het roerend over eens. Lange noemt het een activiteit die bij ouders hoort. ,,Op de rand van het bed zitten, de nabijheid, die iets van de liefde van vader of moeder uitstraalt.''

Gitaar
Hoewel het voorlezen de kern vormt, mag er ook best wat anders op de opname komen te staan. Een praatje, een liedje, muziek maken. Ronald heeft zich de eerste keer beperkt tot groeten en het voorlezen van een verhaaltje.

Ronald: ,,Ik ging drie keer in de fout, ik keek te veel in het boekje. Ik las nooit voor. Ik sta vaak te vertellen, ik ben artiest. De volgende keer bereid ik het beter voor, dan neem ik mijn gitaar mee. En ik zeg dat ze zich goed moeten gedragen en lief moeten zijn voor hun moeder.''

Ronald vind het een goed initiatief. ,,Ik ben blij dat er mensen zijn die gedetineerden willen helpen. Je hebt toch het idee dat je aan je lot wordt overgelaten. Mensen van buiten de gevangenis denken vaak in termen van boeven. Maar wij zijn ook mensen. Alles wat ik kan doen voor mijn kinderen, doe ik en ik denk wel dat de kleintjes er wat aan hebben.''

(De naam van de gedetineerde is om privacyredenen gefingeerd.)

Groene Hart