Volledig scherm
De puddingfabriek in Groningen © Google Streetview

Groningen maakt statement: Kunstenaars krijgen straks loon naar werken

Wie in de kunstsector werkt, verdient een normale beloning. Het mag in de toekomst niet meer zo zijn dat mensen voor een appel en een ei hun uren draaien.

Wie weleens bij een culturele instelling rondloopt weet: ze krijgen beroerd betaald, maar vinden het mooi werk, dus ze doen het toch wel. ,,Het mag niet meer voorkomen dat iemand voor 0,4 fte op papier staat en een volledige werkweek draait, en ook geen pensioen opbouwt”, zei de Groningse wethouder Paul de Rook van cultuur donderdagmiddag in De Puddingfabriek in Groningen. ,,Die onderbetaling is de sluipmoordenaar van elke kunstenaar.”

Geluksgevoel

Zo’n beetje heel cultureel Groningen zat in die Puddingfabriek samengepakt in een Der Untergang-achtige kelder, om juist een opwaarts verhaal te horen. De Fair Practice Code – waaronder dat loon naar werken valt – is een van de voornaamste uitgangspunten van het Groningse cultuurbeleid voor de komende acht jaar.

Daarin trekken de provincie en de gemeente Groningen samen op. En dus stond naast De Rook gedeputeerde Mirjam Wulfse voor de troepen, nog maar kort op die post maar gedreven ogend. ,,Cultuur draagt bij aan de identiteit van de woonomgeving, en daarmee aan het geluksgevoel.”

Koploper

In die gezamenlijkheid loopt Groningen landelijk voorop. ,,Uniek”, recenseerde Wulfse. Geen aparte cultuurplannen meer, waarbij instellingen bij de gemeente en bij de provincie apart een stevig onderbouwde subsidieaanvraag moeten doen – ook nog op verschillende momenten – maar één aanvraag, één beoordeling. Dat betekent minder rompslomp, meer tijd om je bezig te houden met de kunsten zelf.

Wat betreft dat loon naar werken hoeven de instellingen – die dat loon immers betalen – geen mes op de keel te vrezen. Zou ook weinig uithalen: een beloning die een cao volgt, zou er flink inhakken. En meer extra’s dan een indexering van subsidies (oftewel de inflatie compenseren) zit er voorlopig niet in.

Dat was ook de kritiek van de adviserende Kunstraad: de ambitie rent de mogelijkheden voorbij. De Rook: ,,Het is een opgave, maar die is lang genoeg vooruitgeschoven. Wij leggen hem nu op tafel.” Wulfse: ,,En de minister neemt die Code over.”

Cultuurbudget

Het is al een prestatie dat de gemeente het cultuurbudget overeind houdt, terwijl ze 35 miljoen euro moet bezuinigen. En dat vooral doordat het rijk haar extra verplichte taken heeft opgedrongen – zoals jeugdzorg – zonder daar een toereikend budget voor over te maken. Tel uit je verlies. De Rook: ,,Alle gemeenten zitten ermee. Gevolg bij ons is dat we niet drie, maar slechts één ton extra voor cultuur uittrekken.”

De instellingen moeten nu hun potloden slijpen. Al op 6 januari dienen ze hun subsidieaanvragen in te dienen. Als het advies- en oordeelcircus erop zit zijn ze negen maanden verder, voor een cultuurperiode van eerst vier jaar. Die gaat op 1 januari 2021 in. Werk aan de winkel.

In samenwerking met indebuurt Groningen