Volledig scherm
Het platteland in het Noorden loopt leeg. © DVHN

Jongste prognoses CBS: het Noorden loopt leeg

Het noordelijk platteland loopt verder leeg, blijkt uit de jongste bevolkingsprognoses van het CBS. Alleen Groningen, Assen en Meppel zien hun inwonertal tot 2035 nog groeien.

De bevolkingskrimp voltrekt zich niet alleen meer aan de randen van Groningen en Drenthe. Volgens het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) krijgen bijna alle Groningse en Drentse gemeenten in 2035 te maken met een dalende bevolking. Verreweg de grootste krimp in heel Nederland tekent zich af in het aardbevingsgebied in Noord-Groningen.

In de cijfers van het CBS zijn nog niet alle gemeentelijke herindelingen meegenomen. Het sterkst daalt de bevolking in Loppersum met 17,7 procent. Er is geen enkele andere plek in het land waar de bevolking sneller daalt. Ook Delfzijl (min 15,7 procent), Ten Boer (min 13,6), Appingedam (min 11,4), Eemsmond (min 10,5) en Winsum (min 10,3) krijgen met een forse krimp te maken. In Oost-Groningen loopt het aantal inwoners ook flink terug met percentages rond de min 5 procent.

Noordenveld

In Drenthe daalt de bevolking het meest in Noordenveld met 11 procent. Ook de meeste andere Drentse gemeenten zien hun inwonertal dalen, zij het niet zo snel als in Noord-Groningen.

De krimp in het Noorden gaat gepaard met een ernstige vergrijzing. In koploper Appingedam is 36,7 procent van de bevolking in 2035 ouder dan 65 jaar, terwijl dat nu 23,9 procent is. In bijna alle Groninger gemeenten ligt het percentage 65-plussers in 2035 boven of net onder de 30 procent, terwijl het landelijk gemiddelde 25,2 procent bedraagt. In Drenthe slaat de vergrijzing in Aa en Hunze (35 procent), Noordenveld (35), Westerveld (33,3) en Borger-Odoorn (33,2) hard om zich heen.

Volledig scherm
Prognose bevolkingsgroei per gemeente (2018-2035) © Infographics DvhN

Trek naar de steden

De enige noordelijke gemeenten waar de bevolking substantieel groeit zijn Groningen (plus 10,2 procent), Assen (6,4) en Meppel (4). Ook de vergrijzing neemt in deze gemeenten minder toe. Deze bevolkingsontwikkeling is in lijn met de landelijke trend dat steeds meer mensen naar de steden trekken. De grootste bevolkingsgroei is te zien in het hart van Nederland, dat grofweg loopt van Alkmaar tot Eindhoven en van Zwolle tot Bergen op Zoom. De Nederlandse bevolking groeit in 2035 met 700.000 mensen tot ruim 18 miljoen inwoners.

Demograaf Joop de Beer, die is verbonden aan zowel de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) als het NIDI (Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut) in Den Haag, noemt de krimp in het Noorden ‘zeer groot’. ,,Deze steekt ver uit boven de andere traditionele krimpgemeenten langs de oostgrens van Nederland en in Zeeuws-Vlaanderen.’’

Dalend geboortecijfer

Hij verklaart de krimp in het Noorden door het grote aantal verhuizingen van vooral jongeren naar de steden en een daarmee samenhangend dalend geboortecijfer. ,,Beide effecten versterken elkaar. Als het zo doorgaat loopt het Noorden leeg.’’

Het heeft volgens De Beer nogal wat gevolgen voor het voorzieningenniveau. Winkels en scholen zullen het steeds moeilijker krijgen. Ook het openbaar vervoer staat onder druk. ,,Door de enorme vergrijzing daalt de beroepsbevolking, terwijl de vraag naar personeel in de zorgsector juist toeneemt.’’

In samenwerking met indebuurt Groningen