Volledig scherm
Voormalig jongensprostituee Bart van Well (rechts) met zijn advocaat Martin de Witte voor de rechtbank in Amsterdam. © AD/Koen Voskuil

Afgekeurde getuige zaak kindermisbruik: Wat een carnaval

In de rechtbank in Amsterdam is dinsdag dag twee afgerond in de zaak over een vermeend omvangrijk netwerk van kindermisbruik in de jaren '80 en '90. Getuigen stellen dat justitiemedewerkers bij het netwerk betrokken waren, waaronder de gepensioneerde justitietopman Joris Demmink. Halverwege de zitting deed zich een merkwaardige situatie voor. De tweede getuige van de dag, Karel Maasdam (72), wist niets van een gerechtelijke oproep. Hij was er niet. Verslaggever Koen Voskuil is hem gaan ophalen.

Maasdam (72) runde ooit een kinderbordeel. Hij zou dinsdag aanvankelijk om 13.00 uur gehoord worden, maar Maasdam kwam niet opdagen.

Tegen verslaggever Koen Voskuil, die aanwezig was in de rechtszaal en via Twitter verslag deed van de voorlopige getuigenverhoren, meldde Maasdam telefonisch niets te weten van een gerechterlijke oproep. Hij zegt met gezondheidsklachten te kampen en mogelijk aan dementie te lijden.

Verward
Maasdam heeft Voskuil gevraagd om hem op te halen. Na overleg werd besloten om daar gehoor aan te geven. De rechtszaak werd tijdelijk stilgelegd. Rond 13.00 uur kwamen Maasdam en Voskuil bij de rechtbank aan. ,,Onderweg maakte hij een verwarde indruk. Het is de vraag wat hij nog allemaal weet", aldus Voskuil.

Maasdam is sterk vermagerd. Draagt veel te wijde kleren en een zwart petje. Het verbaast hem dat hij geen advocaat krijgt. Hij weigert de eed of de gelofte af te leggen. ,,Wat een carnaval."

Mr Houtzagers, advocaat van de staat, probeert het nog even. Maar er wordt afstand gedaan van deze getuige. De rechter vraagt of advocaat De Witte gebruik wil maken van zijn recht om hem te laten gijzelen. Dat doet hij niet. ,,We laten hem gaan."

Gedoogd
De eerste getuige die dinsdag werd gehoord was brigadier van de Amsterdamse politie Abe de Jong (64). Hij was van 1985 tot en met 1995 als regisseur jeugdzaken werkzaam bij de politiebureau Overtoom.

De Jong controleerde toentertijd met een collega de vijf jongensclubs in Amsterdam. Zij controleerden alleen of er minderjarigen aanwezig waren, de clubs zelf werden gedoogd. ,,De clubs kwamen er met een waarschuwing van af als we jongeren aantroffen, dat gebeurde niet vaak."

De brigadier zei niet te weten wat voormalig medewerker van de toenmalige GG&GD Raphael Beth, hij getuigde maandag, bedoelde met een pedoseksueel netwerk. ,,Er waren clubs en straatprostitutie." Op straat gebeurde er veel, maar daar kon de politie niet ingrijpen vanwege de massaliteit ervan. ,,Op het Rembrandtplein stonden jongens tegen bomen geleund. Te wachten tot ze werden opgepikt. Auto's reden langs. Vaak geblindeerde ramen, vaak lease."

Volledig scherm
Getuigen stellen dat justitiemedewerkers bij het netwerk betrokken waren, waaronder de gepensioneerde Justitietopman Joris Demmink. © anp
Quote

Bart wilde niet naar huis... Een keer heb ik hem uit bed gehaald in een club

Brigadier De Jong

Hoofdrol
De hoofdrol in de complexe zaak is voor de 43-jarige jongensprostituee Bart van Well. Hij zegt jarenlang te zijn gedrogeerd en misbruikt. Ook zouden er kinderpornofilms van hem gemaakt zijn.

Hij kampt nog steeds met posttraumatische stress en stemmingswisselingen. Daarvoor houdt hij de staat, die volgens hem harder had moeten optreden tegen jeugdprostitutie, verantwoordelijk. Daarom heeft hij de zaak aangespannen. ,,We willen bewijzen dat de overheid op de hoogte was van de jeugdprostitutie in die tijd, maar het liet begaan," legt Martin de Witte, Van Wells advocaat, uit.

Brigadier De Jong kende Bart van Well. De Jong dinsdag in de rechtbank: ,,Bart wilde niet naar huis... Een keer heb ik hem uit bed gehaald in een club." De politie ging actief achter van huis weggelopen jongens aan. Ze probeerden de jongens weer naar huis te krijgen of schakelden jeugdhulp in.

Eerdere getuigen

Maandag kwamen in Amsterdam twee getuigen aan het woord. Koos van Woudenberg stelde op jonge leeftijd misbruikt te zijn in een appartement in Amsterdam. Het zou gaan om de woning van professor Ger van Roon. In het huis ontmoette hij naar eigen zeggen onder meer oud burgemeester Ed van Thijn, prins Claus en voormalig minister Onno Ruding.

Voormalig medewerker van de toenmalige GG&GD Raphael Beth (70), de tweede getuige, hield toentertijd een lijst bij van jonge jongens die in de prostitutie werkten in Amsterdam. Hij stelde maandag dat de 'hele pedoprostitutie' in die tijd gedoogd werd, er was geen repressief beleid.

Amsterdam leek in de jaren '80 wel een vrijplaats voor pedofielen. Er waren jongensbordelen en cafés waar minderjarige jongens werden opgepikt. Er waren zelfs georganiseerde pedoreizen naar Amsterdam. Opvallend genoeg stelde Beth maandag de door getuige Van Woudenberg als 'spin in het web' genoemde Ger van Roon niet te kennen.

Volledig scherm
Fred Teeven. © anp

Voorlopige getuigenverhoren
De voorlopige getuigenverhoren zullen wellicht meer duidelijkheid geven over een uitgelekt politieonderzoek in de jaren '90. Het zogeheten Rolodexonderzoek werd in het geheim opgestart, nadat informanten vertelden dat justitiemedewerkers en officieren van justitie ook klant waren geweest.

De Jong zei dinsdag daarover niks te weten: ,,Dat is onder embargo (in geheim) uitgevoerd. Ik weet daar niets van."

Een voorlopig getuigenverhoor is bedoeld ter voorbereiding op een rechtszaak. Van Well kan zo zijn juridische positie bepalen in een mogelijke procedure tegen de staat. Er zal geen vonnis volgen.

Woensdagochtend om 9.30 uur staan twee nieuwe getuigen op het programma: Jetty Bruggenwirth en politieman Chris de Graauw.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement