Volledig scherm
Er komt als het aan het kabinet ligt uitzicht voor levenslang gestraften. © ANP

'Afschaffen' van levenslang verdeelt de geesten

Als het aan de regering ligt, gaan de levenslange gevangenisstraffen op de schop. Na 25 jaar moet worden getoetst of de gestrafte terug kan naar de maatschappij. 'Je moet altijd beschaafder blijven dan het gajes dat je bestrijdt.'

Quote

Voor nabestaan­den betekent levenslang rust. Geen kans op een onverwach­te ontmoeting, geen verhalen in de media zoveel jaar na dato

Joost Eerdmans, Burgercomité tegen Onrecht
Volledig scherm
Joost Eerdmans © anp

Advocaat Tjalling van der Goot van kantoor Anker & Anker, dat zeven levenslang gestraften bijstaat, is positief over het voornemen van het kabinet. ,,Iedereen heeft recht op perspectief. Als rechters levenslang uitspreken, kunnen ze namelijk niet in een glazen bol kijken. Daders kunnen berouw krijgen, hun leven beteren, het licht zien. In zulke gevallen is het goed om te toetsen of iemand toch terug kan keren naar de samenleving. Wie niet tot inkeer komt, blijft in de cel.''

Minder enthousiast is Van der Goot over de 'brede commissie' die volgens het PvdA-voorstel moet bekijken of iemand toe is aan een leven buiten de gevangenismuren. ,,Waarom niet de rechter laten oordelen? Die is veel beter toegerust om zulke kwesties te beoordelen.''

Slechte ontwikkeling
,,Hier moeten we niet aan beginnen'', vindt Joost Eerdmans, voorzitter van het Burgercomité tegen Onrecht. ,,Het is toegeven aan een drift van strafrechtadvocaten. Die komen natuurlijk voor hun cliënten op. Maar wij komen op voor de nabestaanden. Dit is een slechte ontwikkeling.

,,Voor nabestaanden betekent levenslang namelijk rust. Geen kans op een onverwachte ontmoeting, geen verhalen in de media zoveel jaar na dato. Nu weten ze dat de dader over 25 jaar waarschijnlijk weer op vrije voeten is. Dat trekt heel veel oude wonden open.''

Volgens Peter van Koppen, hoogleraar Rechtspsychologie aan de Universiteit Maastricht, is er echter geen ontkomen aan. ,,Het is heel simpel: dit moet van het Europees Hof. Het komt erop neer dat je altijd beschaafder moet blijven dan het gajes dat je bestrijdt. Mensen zonder enig uitzicht opsluiten is niet erg beschaafd of rechtstatelijk. Een toets na 25 jaar is internationaal erg gebruikelijk. Wel moet je heel goed bepalen wat je dan gaat meewegen in zo'n besluit tot vrijlating. In België moet de familie van het slachtoffer het eens zijn met vervroegde vrijlating. Dat zorgt voor allemaal vreemde taferelen."

Als  Nederland een toetsmoment invoert, moet ook het detentieregime worden aangepast, vindt Van Koppen. ,,Nu sluiten we mensen levenslang op, zonder enige vorm van resocialisatie, omdat ze toch nooit vrijkomen. Als dat uitzicht er wel is, moet je gedetineerden ook voorbereiden op hun terugkeer."

Volledig scherm
VVD-Kamerlid Han ten Broeke. © ANP
Quote

Volgens mij is levenslang gewoon levenslang

Han ten Broeke, VVD-Kamerlid

Is dit een grap?
VVD-Kamerlid Han ten Broeke liet vrijdagochtend in het tv-programma Goedemorgen Nederland al weten 'niet enthousiast' te zijn over de plannen. ,,Volgens mij is levenslang levenslang.'' Al ziet het Kamerlid ook een verzachtende omstandigheid. ,,We hebben geen gratie in Nederland, dat ontbreekt dan. Er zit geen ventiel op dat systeem (van levenslang straffen, red.).

Op de sociale media zijn de reacties van 'gewone' burgers niet mals. Vooral regeringspartij VVD krijgt het zwaar te voorduren. Menig reageerder herinnert de partij aan de scherpe standpunten die het inneemt op het gebied van veiligheid.

Zo tweet iemand een foto van twee VVD-muurtegeltjes met onder meer de spreuk 'Meer straf en minder begrip voor criminelen. Met daarbij de vraag: 'Zijn julie deze alweer vergeten?'

Een VVD-stemmer laat op Twitter weten dat hij hoopt nog 'levenslang' op de partij te kunnen stemmen. 'Als men maar op koers blijft. (En met levenslang bedoel ik geen 25 jaar)'. Ook hoopt menigeen dat het hier gaat om een 1 april-grap.

Volgens de site Rechtspraak.nl zitten veertig mensen levenslang vast in Nederland. Een bekend voorbeeld van een gevangene met levenslang is Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement