Volledig scherm
© ANP

Agressie cliënten neemt toe: advocaten massaal bedreigd

De agressie tegen advocaten neemt toe. Drie van de vier advocaten hebben te maken gehad met fysiek of verbaal geweld, vaak door de mensen die ze verdedigen. 'Mijn eigen cliënt wilde me neersteken.'

Quote

Geweld mag geen part of the job worden

Bart van Tongeren

Als Stefan van Paridon zijn kantoor verlaat, kijkt hij altijd even om zich heen. Dat doet hij sinds januari 2009, toen de Rotterdamse advocaat na een lange werkdag naar z'n auto liep en daar door een cliënt werd opgewacht. ,,Iemand voor wie ik keihard had gewerkt, maar die geen zin had om de rekening van 700 euro te betalen. Een paar woorden vielen - en toen haalde hij ineens een mes tevoorschijn.''

Bespuugd, geschopt of geslagen
Advocaten zijn met grote regelmaat slachtoffer van agressie, blijkt uit een enquete van het Advocatenblad die vandaag verschijnt. 74 procent van de pleiters heeft er wel eens mee te maken, bijna het dubbele van tien jaar geleden. In de meeste gevallen gaat het om verbaal geweld - schelden, doodsbedreigingen - maar een kwart heeft al eens te maken gehad met fysiek geweld. Ze zijn bespuugd, geschopt of geslagen.

Schokkend, vindt de Orde van Advocaten. ,,Geweld mag geen part of the job worden,'' zegt algemeen deken Bart van Tongeren. ,,Advocaten hebben een bijzondere positie, die juist draait om geweldloos tot oplossingen te komen. Dit tolereren we niet.''

Heftige bedreigingen
Maar het gebeurt wél. Soms komt de agressie van buitenstaanders: zo ontving Peter Plasman zulke heftige bedreigingen toen hij in 2004 Mohammed B. bijstond, dat hij beveiligd moest worden. En advocaat Wim Anker zegt zelfs duizenden bedreigingen te hebben gehad in de periode dat hij kinderverkrachter Robbert M. verdedigde. Vooral per email, vaak anoniem.

Quote

Door wat er met Bram Moszkowicz gebeurd is, zien mensen dat het kan lonen om een advocaat aan te pakken

Stefan van Paridon

De meeste bedreigingen komen echter van dichtbij: de eigen cliënt. Van Paridon overkwam het al zo vaak. Telefonische bedreigingen zijn aan de orde van de dag, vorige maand moest hij nog een cliënt uit zijn met camera's beveiligde kantoor zetten. ,,Ik ben ook nog een keer tegen de cliënt van iemand anders aangelopen, die dacht dat ik zijn advocaat was en met een stanleymes begon te zwaaien. Ik ben gaan schreeuwen: 'Een mes, help!' Gelukkig kwam er iemand op af. Die gek is gepakt - vier uur later stond hij weer buiten.''

Verharding samenleving
Volgens deken Van Tongeren is de toename vooral het gevolg van de verharding van de samenleving. Hij ziet bij veel advocaten gewenning. ,,Het geweld past in een groter patroon, ook op andere plekken in de maatschappij wordt geweld meer gemeengoed.'' Ervaringsdeskundige Van Paridon ziet nog iets. ,,De advocaat is kwetsbaarder geworden. Door wat er bijvoorbeeld met Bram Moszkowicz gebeurd is, zien mensen dat het kan lonen om een advocaat aan te pakken. We zijn een beetje van ons voetstuk gevallen.''

Maar wat volgens hem óók niet helpt, is de gedateerde regelgeving voor de advocatuur. ,,Als je door een cliënt wordt bedreigd, zou je je direct moeten mogen onttrekken van die zaak. Dat kan nu alleen via een langdurige procedure, en dat weten cliënten ook. Als ze zouden weten dat ze hun advocaat zomaar kunnen verliezen, zouden sommigen zich wel drie keer bedenken.''

Al zal ook dat geen veiligheid garanderen, beseft Van Paridon. ,,Er lopen tegenwoordig veel gekke mensen rond. En die hebben nu eenmaal vaak een advocaat nodig. We moeten gewoon elke dag verdomd goed opletten.''

  1. ‘Koning van de Brabantse onderwereld‘ en zijn zoon opgepakt, enorme actie bij woonwagenkamp
    400 agenten ingezet

    ‘Koning van de Brabantse onderwe­reld‘ en zijn zoon opgepakt, enorme actie bij woonwagen­kamp

    De doorgewinterde crimineel Martien R. en zijn zoon zijn vanochtend door de politie opgepakt bij een politieactie in het Brabantse Oss. Dat bevestigt zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers. In totaal zijn er drie mensen aangehouden. Zij worden verdacht van drugshandel op grote schaal, ernstig geweld, intimidatie, het lidmaatschap van een criminele organisatie en het bezit van vuurwapens. Martien R. staat bekend als de ongekroonde koning van de Brabantse onderwereld.