Volledig scherm
Dirk Benschop: 'Je kunt je nauwelijks voorstellen dat op zo’n belangrijk punt als het tegengaan van roken en drinken een kartel wordt georganiseerd.' © DB

'Ban op werkend systeem voor controle leeftijd is ongelooflijk'

Verkoop alcoholVoor Dirk Benschop blijft het onbegrijpelijk; Waarom wordt een effectief systeem voor leeftijdscontrole geweerd door supermarkten? De bedenker van Ageviewers weet zeker: ook in hoger beroep donderdag over de kartelafspraken door de supermarktbranche krijgt hij gelijk. ‘Het wordt tijd dat er definitief een einde wordt gemaakt aan deze waanzin’.

De Haagse rechtbank veroordeelde vorig jaar maart supermarktketen Jumbo en brancheorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelen wegens het vormen van een kartel tegen Ageviewers. Bij dit systeem wordt op afstand gecontroleerd of een klant die alcohol of tabak koopt meerderjarig is. Het systeem zou – in tegenstelling tot de omstreden ID-scanners die de branche wel wil inzetten - zó goed werken dat supermarkten al direct na de introductie in 2008 besloten om een boycot in te stellen. De supermarktbranche ontkent dit en noemt het systeem ‘klantonvriendelijk en een inbreuk op de privacy’.

Een aantal supermarkten controleert de leeftijd met ID-scanners en stelt dat daarmee aan de wet wordt voldaan. Sterker nog, de naleving gaat steeds verder omhoog.
,,Het gaat de supermarktbranche niet om effectiviteit, maar om beeldvorming. Ze willen iedereen doen geloven dat het steeds beter gaat met de leeftijdscontrole. Niets is minder waar. Om het probleem écht op te lossen moet de naleving niet alleen heel hoog zijn, jongeren mogen ook niet weten welke caissière slecht op leeftijd controleert. Dit kun je alleen voor elkaar krijgen door de controleurs te anonimiseren, dus op afstand te zetten. Vandaar dat de leeftijdscontrole bij Ageviewers op afstand plaatsvindt.'' 

Quote

Minderjari­gen gaan direct naar de caissière die het niet zo nauw neemt met de leeftijds­con­tro­le

Dirk Benschop

Wat is het verschil? 
,,Als er drank of tabak wordt gescand, krijgt de klant bij Ageviewers een melding. Wanneer hij of zij akkoord gaat met de leeftijdscontrole wordt een korte beeldverbinding tot stand gebracht met een controlecentrum op locatie. Daar beoordelen getrainde medewerkers op basis van het uiterlijk binnen enkele seconden of iemand meerderjarig is. Bij de ID-scanner – waarbij het identiteitsbewijs van de koper wordt gescand – blijf je afhankelijk van de caissière. Die aanpak is daardoor allesbehalve waterdicht. Minderjarigen gaan gewoon direct naar de caissière die het niet zo nauw neemt met de leeftijdscontrole. Hiermee wordt het probleem dus helemaal niet opgelost.''

Waar baseren jullie de veronderstelling op dat supermarkten kartelafspraken hebben gemaakt?
,,Toen we het systeem eind 2007 hadden ontwikkeld, hebben we het eerst uitgebreid getest in het hele land. Vóór deze test lukte het kinderen makkelijk om tabak in winkels te scoren maar bij controle via Ageviewers was dat in één keer afgelopen. Begin 2008 wilde C1000 het systeem landelijk gaan invoeren. De bestuursvoorzitter zag volop kansen om zich in de markt te onderscheiden met onze innovatie op het terrein van leeftijdscontrole. Enkele maanden later stagneerde de boel. Het CBL kondigde toen de campagne ‘nog geen 20, laat je legitimatie zien’ aan. Onderdeel van die campagne was dat supermarkten alleen nog met caissières zouden controleren en C1000 trok zich vervolgens terug. Van alle supermarktketens die we sindsdien hebben benaderd hoorden we steeds ‘Wij volgen de lijn van het CBL’. Die houdt simpelweg in dat uitsluitend leeftijdscontrolemiddelen mogen worden ingevoerd waarvan eerder is aangetoond dat ze helemaal niet kunnen werken, zoals de ID-scanner.''

Lees verder onder de foto.

Volledig scherm
Veel supermarkten gebruiken een ID-scanner om de leeftijd van klanten te controleren. © ANP

Supermarkten hebben toch ook belang bij een goede naleving van de wet?
,,Supermarkten zeggen er alles aan te willen doen om te voorkomen dat tabak en alcohol aan kinderen wordt verkocht. Vervolgens wordt een waterdicht systeem buitenspel gezet en ook nog eens publicitair kapot gemaakt door allerlei onzinverhalen de media in te slingeren. Je kunt je nauwelijks voorstellen dat op zo’n belangrijk punt als het tegengaan van roken en drinken een kartel wordt georganiseerd. Het Ageviewers-systeem werkt en ook de handhaving door de overheid wordt er veel eenvoudiger en goedkoper door. Dat is slecht nieuws voor de alcohol- en tabaksindustrie. Er start bijvoorbeeld bijna niemand met roken na z’n 18de. Iets soortgelijks geldt voor alcohol. Vandaar, als je wilt dat ook op termijn nog voldoende volwassenen roken en drinken, moet je waarborgen dat zij nu, als jongeren, gemakkelijk alcohol en tabak kunnen blijven kopen. Desnoods met een kartel. Zolang de industrie slaagt in deze opzet, volgt iedere keer weer een nieuwe generatie trouwe drinkers en rokers. Als men daar niet meer in slaagt, faseert de business langzaam uit.''

Wat verwacht je van het hoger beroep?
,,Ik heb alle vertrouwen in het Hof en weet zeker dat het vonnis van de rechtbank bekrachtigd zal worden. In het ergste geval krijgen we alleen onze financiële schade vergoed. In het beste geval wordt Ageviewers alsnog door de supermarktbranche omarmd en kan het overal ingevoerd worden. Daar hopen we natuurlijk op. Het wordt tijd dat er definitief een einde wordt gemaakt aan deze waanzin.
Er volgt nog een schadestaatprocedure, waarin wordt bepaald hoe groot onze financiële schade is.'' 

Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel wil niet reageren omdat de hoge raad nog uitspraak moet doen. 

Wat is een Ageviewer?

Een systeem om de leeftijd van een klant op afstand te controleren. Wanneer de fles wijn langs de scanner gaat, krijgt iedere klant automatisch een melding. Gaat de klant akkoord met de leeftijdscontrole, dan wordt een korte beeldverbinding tot stand gebracht met een controlecentrum op lokatie. Getrainde medewerkers beoordelen op basis van het uiterlijk binnen enkele seconden of de klant meerderjarig is. Bij twijfel kan alsnog om een ID-bewijs worden gevraagd. Mocht een medewerker toch een verkeerde inschatting maken dan is de kans nihil dat de minderjarige klant de volgende keer weer drank kan kopen. De kans is groot dat hij wordt beoordeeld door een andere medewerker.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement