Volledig scherm
Bonobo's voelen medeleven met anderen, aldus dr. Mariska Kret. © anp

Bonobo's leren mensen naar hun eigen gedrag te kijken

Kunnen wij wat van mensapen leren? Zeker, stelt psychologe dr. Mariska Kret van de Universiteit Leiden. Zij deed onderzoek naar de emoties van bonobo's in de Apenheul en kwam er achter dat deze aapsoort veel sterker reageert op positief gedrag als seksen, vlooien en gapen.

Quote

Wij doden onze eigen soortgeno­ten. Dat zouden bonobo's nooit doen

Dr. Mariska Kret, Universiteit Leiden
Volledig scherm
Dr. Kret met een chimpansee Ai die ze in Japan onderzocht. © Prof. Tetsuro Matsuzawa

Bonobo's, een kleinere mensaapsoort dan de chimpansee en bekend om hun vredelievendheid, hebben net als mensen veel aandacht voor emoties. Maar hoe diepgeworteld die emoties zijn, is nog niet bekend. Kret, altijd al geïnteresseerd in apen, bestudeerde voor langere tijd de bonobo's in Apenheul. ,,We willen eigenlijk weten of sommige emoties recent zijn ontstaan of dat of dat ze evolutionair gezien verder terug gaan dan onze soort. Door dat te achterhalen komen we ook meer te weten over onze eigen menselijke eigenschappen'', legt de onderzoekster uit.

Mensen maken zich net als bonobo's zorgen om anderen. We kunnen ook met een ander mens meeleven. Bonobo's hebben dezelfde gevoelens. Alleen zijn zij niet agressief zoals de mens. Kret: ,,Wij doden onze eigen soortgenoten. Dat zouden bonobo's nooit doen. Als twee groepen elkaar tegenkomen, zullen de mannetjes wel stoer doen, maar vloeit daar geen vechtpartij uit. Sterker nog: de vrouwtjes van die groepen zoeken elkaar op, hebben seks en vlooien met elkaar. En daarna is het één gezellige boel.''  

Vooruit, dat hoeft nou ook weer niet bij de mens. Maar Kret vindt wel dat we wat kunnen leren van de bijzondere aapsoort. Bij bonobo's is er geen sprake van een alfamannetje, maar staat een vrouw aan het hoofd van de groep. ,,En het mooie is dat die vrouw fysiek niet sterker is dan de mannen, maar dat ze altijd wordt geholpen door de andere vrouwtjes. Dat is hun kracht. En ik denk dat we daar best lering uit mogen trekken.''

Dat de bonobo's zo lief tegen elkaar zijn, heeft evolutionair voordeel. Het was bij deze mensapen gewoon niet zo nodig om agressief te reageren. ,,Er is weinig competitie onder bonobo's onderling. Ze hebben de agressie minder nodig om te overleven.''

Kret en haar collega's werken momenteel aan een tweede ronde tests, waarbij de apen in de Apenheul naar afbeeldingen van bekende en onbekende bonobo's moeten kijken. Ook hier wordt weer onderzocht wat de reactie van de apen zijn. Het onderzoek dat Kret deed samen met collega's van de Universiteit van Amsterdam wordt in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS gepubliceerd.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement