Vrijwilliger Jeroen Schipper, van beroep muziekdocent, brengt een serenade aan de bewoners van woonzorgcentrum ’t Huis aan de Vecht.  Foto ANP
Volledig scherm
Vrijwilliger Jeroen Schipper, van beroep muziekdocent, brengt een serenade aan de bewoners van woonzorgcentrum ’t Huis aan de Vecht. Foto ANP

Die Hollandse aanpak van de coronacrisis past bij ons

CommentaarNederland doet het weer eens een tikkeltje anders dan andere landen. Gelukkig maar, schrijft Hans Nijenhuis in dit commentaar.

In Servië geldt een avondklok. In China moeten burgers een QR-code kunnen laten zien die toont of zij een risico vormen – en of dat zo is bepaalt de bijbehorende app op hun telefoon. In veel landen is de persvrijheid ingeperkt. Ja, autoritaire leiders gebruiken de coronacrisis om nog meer macht naar zich toe te trekken.

In Nederland niet. Hier beklemtoont het kabinet dat we het met z’n allen moeten doen. Het is met zichtbare tegenzin dat premier Rutte telkens de maatregelen verscherpt. In Nederland zien we een soort dialoog tussen overheid en burgers, waarbij de overheid zoveel mogelijk verantwoordelijkheid bij onszelf legt. En pas als we die als samenleving niet blijken aan te kunnen, oké, dan maar een maatregel erbij.

En dat maakt uit. Er worden nu in de hele wereld onder druk van de virusdreiging beslissingen genomen waar normaal gesproken maanden over vergaderd en gesoebat zou worden. Dat is daadkracht, mooi. De keerzijde is dat juist maatregelen die vrijheden inperken, de lelijke neiging hebben ook van kracht te blijven als de dreiging alweer weg is. Er is immers altijd wel weer een nieuwe dreiging in aantocht.

Die laatste twee zinnen zijn van de bekende historicus Yuval Noah Harari – die man van de bestsellers Sapiens en Homo Deus. Hij schreef er een helder artikel over in de Britse krant Financial Times. In zijn eigen land Israël bijvoorbeeld gelden nog steeds ‘tijdelijke’ maatregelen die zijn ingesteld tijdens de onafhankelijkheidsoorlog van… 1948.

Het is duidelijk dat om de epidemie te stoppen iedereen bepaalde richtlijnen moet volgen. Dit kan worden bereikt door mensen scherp in de gaten te houden en overtreders hard te straffen. Het kan ook worden bereikt door de bevolking zo goed mogelijk te informeren en te motiveren. Voor de harde methode bestaat nu voor het eerst in de geschiedenis ook voldoende technologie. China gebruikt die volop. Nederland kiest voor de tweede methode. Gelukkig maar. Het is een aanpak die bij ons past. En om met Harari te eindigen: ,,Een goed geïnformeerde en gemotiveerde bevolking is uiteindelijk tot veel meer in staat dan een sterk gecontroleerde onwetende bevolking.”