Volledig scherm
Die campagne van Adi Barkan is allesbehalve subtiel. Hij wil de mensen er mee wakker schudden, omdat het huidige schoonheidsideaal volgens hem 'misdadig' is. © Dave Sinai

Fotograaf voert kruistocht tegen magere standaard

De Israëlische modefotograaf Adi Barkan voert wereldwijd campagne tegen anorexia in de modewereld. Dat levert zeer confronterende beelden op, maar wat Barkan betreft heiligt zijn doel rigoureuze middelen. ,,Het vrouwelijke schoonheidsideaal is misdadig."

Quote

Die campagne was niet subtiel, maar ik wilde mensen wakker schudden

Adi Barkan
Volledig scherm
Adi Barkan spreekt op Tedx © YouTube

Als Adi Barkan in zijn studio zijn camera scherpstelt en de belichting afstelt, is hij weer even helemaal terug in het verleden. De gevierde fotograaf die in de jaren 90 voor alle grote modehuizen de wereld overvloog. De partyboy in Parijs die drank, drugs en fotomodellen verslond, het liefst allemaal tegelijk. De autoritaire man die gewend was dat al zijn bevelen in de studio direct werden opgevolgd.

Tegenwoordig zijn zijn modellen een stuk voller, kleiner of groter. Drank en cocaïne zijn verboden op de set, regelmatige gezondheidschecks verplicht. De glamoureuze fotograaf van toen is nu vrouwenactivist. Op Internationale Vrouwendag, vandaag, staat zijn telefoon roodgloeiend.

Wetswijziging
,,Onze campagne tegen het gebruik van te dunne modellen door modehuizen heeft vorige week geleid tot een wetswijziging in Frankrijk," zegt Barkan. ,,Vanaf volgend jaar moet elk merk dat in advertenties de lichamen van modellen met Photoshop aanpast een boete van 75.000 euro betalen. Verantwoordelijken riskeren bovendien een celstraf van 6 maanden. De tijd van gevaarlijk nep is voorbij."

De Franse wetswijziging is een grote slag in Barkans internationale oorlog tegen het vrouwelijke schoonheidsideaal zoals dat wordt uitgedragen door bekende modehuizen als Ralph Lauren en Gucci. ,,Parijs is de internationale stad van de mode. De grote merken kunnen zich niet veroorloven uit Parijs weg te blijven, dus ze moeten zich wel aan de nieuwe regels gaan houden," denkt campagneleider Ran Reytan (37). Hij werkt met Barkan aan de campagne die in 2014 leidde tot een officieel keurmerk voor mode-advertenties in Israël. Media die modellen met een body mass index (bmi) van minder dan 18,5 tonen, worden beboet.

Het geld gaat naar een fonds dat zich inzet voor patiënten met eetstoornissen, volgens de organisatie de belangrijkste indirecte doodsoorzaak onder Israëlische pubermeisjes. Modemerk H&M was een van de eerste die het keurmerk in het land omarmden. Parlementariërs in de VS, Australië en Zwitserland werken met Barkan aan soortgelijke wetswijzigingen.

'Misdadig'
,,Het probleem zijn niet alleen de vele meiden en jongens die al vreselijke eetstoornissen hebben. Het probleem is dat zeventig van de honderd vrouwen zeggen niet gelukkig te zijn met hun lichaam te zijn als ze in de spiegel kijken," zegt Barkan. ,,Het vrouwelijke schoonheidsideaal dat de modewereld uitdraagt, is misdadig."

Voor Barkan is deze oorlog persoonlijk, een boetedoening voor zijn vorige leven. Als jonge fotograaf verkaste hij ooit naar Parijs. Het waren de hoogtijdagen van graatmagere, minderjarige modellen, de 'junkie-chique'-look. ,,Calvin Klein zette een 16-jarige Kate Moss op de bühne. Prompt steeg hun winst met 450 procent. Ik deed mee aan die vreselijke hype en adviseerde modellen die al gevaarlijk mager waren dat er best nog een paar kilo af kon."

In 2007 ging het mis. Het Israëlische model Hila Elmaliach, met wie hij veel had gewerkt, takelde af door anorexia. Barkan bracht haar uiteindelijk naar het ziekenhuis, waar ze op 34-jarige leeftijd stierf. Elmaliach woog nog maar 22 kilo.

Na haar dood ging Barkan weer bij zijn moeder inwonen, berooid en vol berouw. ,,Ik krabbelde pas op toen ik mij ging inzetten voor een ander schoonheidsideaal."

Ophef
Zijn agressieve mediacampagnes zijn omstreden. Een reclamespotje waarin hij de vergelijking trok tussen anorexiapatiënten en holocaustoverlevenden zorgde voor grote ophef in Israël. ,,Het was niet subtiel, maar ik wilde mensen wakker schudden. Ons beeld van het vrouwelijke lichaam is gigantisch verstoord geraakt. Ik schreeuw om een wereld te veranderen die ik helaas zelf mede heb gevormd."