Volledig scherm
© EPA

Frankrijk wacht op nieuwe revolutie

Al twee weken verzamelen zich elke avond honderden demonstranten in Parijs, als protestbeweging tegen de regering. Is het een Franse Occupy-beweging? Zijn het Parijse Indignados? Nee. ,,Het moet net als mei 1968 worden!''

Volledig scherm
© EPA
Volledig scherm
© AFP

,,Ik doe er niet geheimzinnig over: wat we willen is een revolutie!'' Florian (30) is graficus en boos op de regering. ,,Het enige wat de regering nog doet is bezuinigen. Wij zijn tegen het kapitalisme!''

Florian staat met enkele honderden anderen op het Place de la République in Parijs. En hij komt hier al 2 weken, elke avond, samen met studente Louise (25). ,,We zijn op het plein en we blijven op het plein, want we zijn boos,'' zegt zij. ,,Deze regering geeft alleen de werkgevers alle middelen om te doen wat ze willen. Maar onze toekomst dan? Wat hebben jongeren straks nog voor rechten?'

Wat ze willen? ,,Nou, meer democratie,'' zegt Florian. ,,We willen dat de jeugd weer kansen krijgt,'' zegt Louise.

Niet naar huis
Sinds twee weken kent Parijs een nieuwe protestbeweging. Het begon op 31 maart, toen gedemonstreerd werd tegen de regeringsplannen om de arbeidsmarkt te flexibiliseren. Na afloop besloot een groep betogers om 's avonds niet naar huis te gaan.

Sindsdien verzamelen zich elke dag en vooral 's avonds tussen 18.00 en 24.00 uur honderden mensen op het Place de la République. Het protest is Nuit debout gedoopt, vrij vertaald: we gaan niet slapen.

Volledig scherm
Bij het vallen van de avond stroomt de Place de la République vol met voornamelijk jongeren, die er tot middernacht protesteren. Hun woede richt zich onder meer op de regering van premier Manuel Valls. © EPA
Volledig scherm
© AFP
Quote

We hebben er gewoon genoeg van hoe Frankrijk nu wordt geregeerd. Dat bindt ons

Studente Louise

Broccoli
In tenten en onder zeilen, opgehangen tussen de bomen, wordt in groepjes 'vergaderd'. Links door zo'n dertig mensen over het milieu, rechts door tien over de medische zorg. Tien vrouwen zitten in een kring. 'Feministisch comité', staat op een A-4'tje dat er hangt. Mannen mogen niet meepraten. Verderop brengen vrijwilligers biologische broccoli voor de hongerigen.

,,Het begon als protest tegen de arbeidswetgeving maar het is inmiddels flink uitgebreid,'' aldus politicoloog Gaël Brustier. ,,Op het plein staan nu vooral jongeren die zien dat hun diploma's weinig zekerheid meer bieden.''

De bijeenkomsten doen denken aan soortgelijke buitenlandse protesten. Zo'n 5 jaar geleden waren er de Occupy-bijeenkomsten, met name in de Verenigde Staten, tegen maatschappelijke ongelijkheid. In Spanje stonden de Indignados op: een beweging tegen het kapitalisme en de macht van de financiële wereld.

Grote verschillen
Maar de verschillen met Parijs zijn groot. ,,In Spanje waren de corruptie en de onroerendgoedbubbel de katalysator voor betogingen. In de Verenigde Staten was het de onvrede over de financiële wereld. In Parijs zijn het vooral de lage inkomens die tot actie leiden,'' aldus de linkse econoom en filosoof Frédéric Lordon, die al vanaf het begin bij de acties in Parijs is betrokken.

Lordon, die droomt van een opstand als in mei 1968, geldt als een van de voormannen op Place de la République. Maar de leider is hij niet, zegt hij zelf. ,,Daarvoor heb ik noch de macht, noch de legitimiteit.''

Bonte stoet
Onder de demonstrerende Parijzenaars bestaat geen actieplan of programma. Het is vooral algehele onvrede die een bonte stoet van vakbondsmensen, linkse activisten, onderwijzers, studenten, verplegers, milieuactivisten en antikapitalisten elke avond naar het Parijse plein drijft.

,,In mei 1968 werd er gedemonstreerd en wilden de Fransen een revolutie. Nu weet niemand eigenlijk wat hij precies wil. En alleen de bezetting van een plein, dat kan niet eeuwig duren,'' aldus socioloog en schrijver Albert Ogien.

Voorsteden
Place de la République is niet meer de enige plek in Frankrijk waar 's avonds wordt gedemonstreerd. In zeker tien steden worden soortgelijke acties gehouden, van Straatsburg in het noordoosten tot het stadje Foix in de Pyreneeën. Ook in voorsteden van Parijs, de banlieues, zijn deze week voor het eerst nachtelijke protestmanifestaties georganiseerd.

Maar de omvang en de opkomst blijft vooralsnog beperkt. Het gaat om enkele honderden mensen per nacht, terwijl in de VS en Spanje vele duizenden de straat op gingen.

,,Pas als de betogingen zich verder verspreiden en een gericht doel krijgen dat veel mensen verenigt, kan Nuit Debout de omvang krijgen van de Indignados in Spanje,'' aldus politicoloog Brustier. Daar zijn de betogers het mee eens. ,,Ik ben het ook niet altijd eens met de dingen die mensen hier zeggen,'' zegt gitaarleraar Victor (29). ,,Maar we moeten ons verenigen, het moet één groot landelijk protest worden, net als in mei 1968.''

Studente Louise knikt. ,,We discussiëren hier juist allemaal om een gezamenlijk strijdplan op te stellen, om onze beweging ook een politieke dimensie te geven. We hebben er gewoon genoeg van hoe Frankrijk nu wordt geregeerd. Dat bindt ons.''

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement